Aleteia
poniedziałek 26/10/2020 |
Bł. Celiny Borzęckiej
Duchowość

Jak powinien wyglądać dobry rachunek sumienia?

Przemysław Sałek - publikacja 02.09.16

Często robimy rachunek sumienia światu. Szczególnej odwagi i dojrzałości potrzeba jednak do tego, by w ogromnej rzece zła wykryć mały strumyk, którego początek jest we mnie.

Rachunek sumienia to bardzo trudne zadanie. Trzeba przecież zdjąć wszystkie życiowe maski i stanąć w prawdzie przed Bogiem i samym sobą. Dodatkowo, po pewnym czasie, „tworzenie listy grzechów” może stać się czynnością rutynową i pozbawioną głębszej refleksji nad własnymi słabościami. Jak przełamać taką rutynę?

A może część z nas zmaga się z innym pytaniem – jak w ogóle powinien wyglądać dobry rachunek sumienia? Albo od czego zacząć i na czym powinniśmy się skupić?

Zacznijmy rozliczać siebie

Osobom zagubionym w kwestii rachunku sumienia z pomocą przychodzi ks. Józef Tischner ze swoją publikacją. W małej i poręcznej książce „Pomoc w rachunku sumienia”, słynny ksiądz i filozof zachęca do dojrzałego podejścia do rachunku sumienia, w którym nie będziemy szukać łatwych usprawiedliwień.

O tym, że na świecie jest wiele zła, wiemy wszyscy. Często robimy rachunek sumienia światu. Szczególnej odwagi i dojrzałości potrzeba jednak do tego, by w ogromnej rzece zła wykryć mały strumyk, którego początek jest we mnie (…). Przestajemy rozliczać świat, a zaczynamy rozliczać siebie – pisze we wstępie.

Jednym z kluczowych elementów dobrego rachunku sumienia jest szczera chęć nawrócenia. Jak to rozumie autor?

Nawrócenie oznacza najpierw i przede wszystkim wyzbycie się „śmiertelnego grzechu”, jakim jest „zła wola”. W miejscu „woli zła” musi zapanować „wola dobra”: „zło dobrem zwyciężaj”.

Trzy sfery refleksji nad sumieniem

Autor „Pomocy w…” zaleca, aby przy robieniu rachunku sumienia skupić się na trzech obszarach:

– stosunku do Boga,

– stosunku do bliźnich,

– stosunku do siebie samego.

W pierwszym obszarze warto m.in. poddać refleksji takie kwestie, jak uczestnictwo w niedzielnej mszy św. Czy byliśmy w nią zaangażowani i jak wyglądała nasza modlitwa? Czy nie odeszliśmy od udziału w Eucharystii i modlitwie? Jeśli mamy w tych aspektach sobie coś do zarzucenia, to kolejnym krokiem jest zastanowienie się, gdzie leżą źródła ewentualnych słabości.

Jednak punktem wyjścia w rozważaniach dotyczących stosunku do Boga powinna być odpowiedź, czy aby „miłuję Pana Boga swego całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem?”. Inaczej mówiąc, czy Bóg zajmuje centralną pozycję w moim życiu?

W drugim obszarze – stosunku do bliźnich – warto kierować się dwoma drogowskazami:

1) „… a bliźniego swego jak siebie samego”.

2) „Czemu widzisz źdźbło w oku brata swego, a belki w oku swoim nie dostrzegasz?”

Czyli przede wszystkim powinniśmy być otwarci na drugiego człowieka i powstrzymywać się przed zbyt łatwymi osądami.

Wymaga to bezustannej, wewnętrznej polemiki z ideologiami przemocy, z rasizmem, nacjonalizmem, ksenofobią, antysemityzmem, i tysiącami innych uprzedzeń – pisze ks. Tischner.

Koleją kwestią w temacie bliźnich, którą poruszył filozof,  jest ciągłe porównywanie się z innymi i zbyt łatwe usprawiedliwianie siebie w myśl zasady „jeśli jemu wolno, to i mnie”. To duży błąd. Jak podkreśla ks. Tischner, życie w sumieniu nie polega na równaniu w dół.

Miłość do ludzi i siebie

Ks. Tischner nie zapomniał również o pobudzeniu naszych sumień w kwestiach społecznych. Warto, aby w tym obszarze także zrobić indywidualny bilans.

Zarys dobra wspólnego pojawia się już w nauczaniu św. Jana Chrzciciela. Ludzie pytali Jana, co mają czynić. On odpowiadał: „Kto ma dwie suknie, niech jedną odda temu, który nie ma; a kto ma żywność, nich tak samo czyni”. Celnikom mówił: „Nie pobierajcie nic więcej ponad to, ile wam wyznaczono”. Żołnierzom powiedział: „Nad nikim się nie znęcajcie i nikogo nie uciskajcie, lecz poprzestawajcie na swoim żołdzie”.

Często zapominamy również o grzechu „marnowania siebie”. W rachunku sumienia nie powinno zabraknąć pytań o to, jak traktujemy własną osobę.

Sumienie ostrzega nas, mówiąc: „nie marnuj siebie”. Pamiętajmy przypowieść o talentach. Bóg ubogacił na rozmaitymi „talentami”, abyśmy – rozwijając je – mogli służyć innym. Czy nie marnujemy darów Boga? Czy nie marnujemy siebie? Czy nie narażamy na szwank zdrowia i życia? Czy nie popadamy w nałogi, z których trudno nam się wygrzebać? Alkohol, nikotyna, narkotyki, brak snu i mądrego wypoczynku? – pyta nas filozof.

Po dużo więcej pytań i podpowiedzi warto sięgnąć do trochę zapomnianej publikacji ks. Tischnera „Pomoc w rachunku sumienia”.

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
ks. Tischnernawrócenierachunek sumieniaspowiedź
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Katolicka Agencja Informacyjna
Papież: „To najgorsza zniewaga, jaką można wy...
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
BEZDOMNY JEZUS
Katolicka Agencja Informacyjna
Wezwali policję do bezdomnego, a tam Jezus
OJCIEC SERAFIM
Łukasz Kobeszko
Przepięknie śpiewa i modli się w języku Jezus...
GIULIA MICHELINI
Silvia Lucchetti
Świadectwo włoskiej aktorki, która urodziła j...
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail