Aleteia
piątek 23/10/2020 |
Św. Jana Kapistrana
Aktualności

Przepraszamy – mówią wnuki niemieckich nazistów

REPORTER

Małgorzata Bilska - publikacja 12.09.16

W Krakowie młodzi Niemcy dzielili się tym, jak odkrywali prawdę o dziadkach. Przepraszali. Publicznie wyrażali wstyd, żal, skruchę. Poprosili o przebaczenie.

W niedzielę, 11 września ulicami Krakowa przeszedł „Marsz Pamięci i Życia”, który miał upamiętnić obecność Żydów w historii miasta i być protestem przeciwko antysemityzmowi.

Zorganizowała go Fundacja Polania. Patronat honorowy objął prezydent Krakowa, Jacek Majchrowski, a udział wzięli: Anna Azari – ambasador Izraela w Polsce, bp Grzegorz Ryś, Tadeusz Jakubowicz – prezes Żydowskiej Gminy Wyznaniowej, rabin Avi Baumol, prof. Zdzisław Mach z UJ, pastorzy, księża, świeccy chrześcijanie, Żydzi, mieszkańcy miasta. W sumie kilkaset osób. Co ważne, inicjatywa wyszła od niemieckich chrześcijan, potomków nazistów.

Na początku trasy, w Collegium Maius (obszar najstarszego żydowskiego osiedla), bp Ryś przedstawił rys historyczny, nawiązując do słów o pamięci wypowiedzianych przez papieża Franciszka w czasie ŚDM. Według krakowskiego biskupa pomocniczego historia Żydów jest dobrze przebadana, nie przekłada się jednak na pamięć, którą trzeba tworzyć.

I rzeczywiście – mało kto wie na przykład, że ulica św. Anny ze słynną kolegiatą akademicką kiedyś nazywała się Żydowska. W XII-XIII w. stały tu 2 synagogi, szpital i mykwa. Nie jest to pamięć łatwa.

Wspomnienia wspaniałe i tragiczne przeplatały się przez całą trasę marszu, która biegła przez Rynek, ul. Grodzką do Wawelu, a potem na Kazimierz. Żydzi mieli wielki wkład w rozwój i kulturę Krakowa. Na koniec w synagodze Tempel odbył się koncert.

Maryla Czubak z Polanii odczytała deklarację „Do Żydów krakowskich i wszystkich Żydów na świecie”. Padły słowa: „Przez całe wieki aż do czasów Zagłady tętniło tu żydowskie życie. […] Pamiętamy o Was, o wspólnej historii, o tym co szlachetne i piękne, ale też o wyrządzonych Wam krzywdach, o nienawiści, o niewinnie przelanej krwi. Jako synowie i córki tej ziemi przepraszamy Was za ból i cierpienie, za osamotnienie, których tu – w naszym wspólnym domu – doświadczyliście od nas, Polaków”.

Niestety, mamy za co przepraszać. 11 sierpnia 1945 r. na Placu Wolnica miał miejsce pogrom Żydów, o czym zgromadzonym przypomniał Janusz Poniewierski. Tu zginęła Róża Berger, była więźniarka Auschwitz-Birkenau. Kilkadziesiąt osób zostało rannych. Podobnie jak rok później w Kielcach zawiniła plotka o porywaniu i zabijaniu chrześcijańskich dzieci dla krwi na macę. Albo inaczej: zawiniły uprzedzenia i stereotypy, będące źródłem plotek…

W marszu szła Lili Haber, przewodnicząca Związku Krakowian w Izraelu. Zapytałam ją, jaka pamięć o Polsce przeważa wśród Żydów. „I dobra, i zła – mówi. – Są ludzie, którzy mają bardzo złe wspomnienia, bo ktoś ich skrzywdził. A są i tacy, którzy zostali przez Polaków uratowani. Ta opinia nie bierze się z gazet, lecz z doświadczenia. Moi rodzice nigdy tu nie wrócą. Ja zdecydowałam inaczej. Ich krzywdziciele nie żyją, a drugie i trzecie pokolenie nie jest winne. Musimy ze sobą rozmawiać. Chcę zrozumieć”.

Porażające wrażenie zrobiła grupa młodych Niemców z Tybingi. Przy Starej Synagodze podchodzili kolejno do mikrofonu dzieląc się tym, jak odkrywali prawdę o dziadkach, nazistach. Przepraszali. Publicznie wyrażali wstyd, żal, skruchę. Poprosili o przebaczenie. Wszyscy powtarzali: to się nie może nigdy powtórzyć.

O młodzież z Tybingi zapytałam dr Maję Miduch z organizacji TJCII. Inicjatywa wyszła od pastora Jobsta Bittnera i jego żony, założycieli organizacji TOS Ministries. Co ma pomoc dzieciom ulicy – bo tym (jak sprawdziłam) zajmuje się TOS Ministries – do Holocaustu?

Okazuje się, że  pastor chciał rozkręcić działalność w parafii. Wspólnota modliła się o światło. Wkrótce wyszło na jaw, że część parafian ma wielki problem z historią przodków. Ktoś na przykład wiedział, że w czasie II wojny światowej dziadek był elektrykiem. „Nie mówiło się” jakoś o tym, że w Auschwitz zakładał druty elektryczne. W Tybindze mieścił się ośrodek szkolenia żołnierzy SS.

Pastor z parafianami uznali, że póki nie zmierzą się z faktami, nie odbędą pokuty, Bóg będzie bardzo daleko. Organizują teraz marsze pamięci na całym świecie – w miastach związanych z Holokaustem.

Lili Haber mówi, że ten marsz jest inny. Jego celem jest nie tyle pamięć o śmierci, co budowanie życia na nowo. Żydzi mają w Polsce cmentarze. W Krakowie jest gmina wyznaniowa. Niektórzy wracają. Czy dziś mogliby mieć tu swój dom? – zastanawiam się.

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
HolocaustKrakówNiemcypamięćPolacyprzebaczenieżydzi
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
RĄCZKA NIEMOWLAKA
Marta Brzezińska-Waleszczyk
Byłam świadkiem 45 minut życia. To była lekcj...
MASS,YOUNG CHILD
Anna O'Neil
List do rodziców, którzy zabierają na mszę sw...
Bluźniercze graffiti na murze kościoła
Lucandrea Massaro
Wypisali proaborcyjne grafitti na kościele. R...
Katolicka Agencja Informacyjna
Papież: „To najgorsza zniewaga, jaką można wy...
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
BIBLE STUDY
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [20 paździe...
ST JOSEPH,THE WORKER CARPENTER, JESUS,CHILDHOOD OF CHRIST
Philip Kosloski
Ta starożytna modlitwa do św. Józefa podobno ...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail