Aleteia
wtorek 27/10/2020 |
Św. Sabiny
Kultura

Czy tak będzie wyglądał Sąd Ostateczny? Oto „Raj" - rosyjski kandydat do Oscara

"Raj" - reż. Andriej Konczałowski, materiały udostępnione przez organizatora Festiwalu Filmów rosyjskich "Sputnik nad Polską".

"Raj" - reż. Andriej Konczałowski, materiały udostępnione przez organizatora Festiwalu Filmów rosyjskich "Sputnik nad Polską".

Jolanta Tokarczyk - publikacja 08.11.16

Troje bohaterów na swój sposób szuka raju na ziemi, lecz nikt go tutaj na trwałe nie znajduje. Nie to miejsce i czas – zdaje się mówić Andriej Konczałowski do widza.

Rosyjska emigrantka – Olga, francuski obywatel – Jules oraz młody Niemiec – Helmut są już „po tamtej stronie”. Ich losy dziwnie skrzyżowały się tu na ziemi i przeplatają się również po śmierci. Każdemu przyjdzie zdać relację ze swego ziemskiego życia i zrobić rzetelny rachunek sumienia, gdy staną przed obliczem Najwyższego.

Żadne z nich nie jest doskonałe; każde ma na sumieniu drobne grzechy i większe przewinienia, lecz tylko jednemu będzie dane dostąpić wielkiej łaski. Oto „Raj” – nowy film 79-letniego rosyjskiego reżysera, Andrieja Konczałowskiego, zdobywca Srebrnego Lwa na 73. Festiwalu Filmowym w Wenecji we wrześniu tego roku oraz rosyjski kandydat do Oscara.

Bohaterowie filmu mają za sobą barwną przeszłość. Rosyjska arystokratka Olga zamieszkała we Francji i stała się aktywną działaczką ruchu oporu. Ratuje przed śmiercią żydowskie dzieci, ale nie waha się sprzedawać własnego ciała, by ocalić życie.

Jules, rdzenny Francuz, mieszka wygodnie w wielkim domu z żoną i dorastającym synem, jednak cieniem na jego egzystencji kładzie się współpraca z niemieckim okupantem. Jako policjant stosuje brutalne metody przesłuchań, a zarzut wywiezienia 80 tysięcy Żydów stawia mu własna żona. Ale Jules to też troskliwy mąż i ojciec, który stara się zapewnić byt oraz bezpieczeństwo swojej rodzinie.

Helmut jest młodym, samotnym arystokratą. Rozczytanym w Czechowie i głęboko wierzącym w ideę niemieckiego nadczłowieczeństwa, dla której nie zawaha się unicestwić tysięcy istnień ludzkich. Jako wysoko postawiony oficer SS, narażając się na niebezpieczeństwo, będzie chciał jednak ratować jedno życie – kobietę, w której kochał się przed laty.

web-raj-film-3
"Raj" - reż. Andriej Konczałowski, materiały udostępnione przez organizatora Festiwalu Filmów rosyjskich "Sputnik nad Polską".

Tych troje połączyło okrucieństwo wojny. Wszyscy stanęli przed koniecznością dokonywania wyborów i wszyscy będą musieli zdać sprawę ze swoich sukcesów i porażek. Ale czy zrozumieją swoje winy? W filmie Konczałowskiego każdy bohater sam ocenia swoje życie.

Jules, kolaborant, próbuje umniejszać swe winy. Podkreśla, że troszczył się o rodzinę i tylko żałuje, że syn musiał być świadkiem jego śmierci. Helmut jest świadom ogromu zbrodni. Już za życia widzi duchy zamordowanych, a jednak nie żałuje Holocaustu, bo wierzy w potęgę Niemiec. Jednocześnie to Helmut w czasach pożogi i okrucieństwa wydaje się „bardzo ludzki”. Jego drobne, pozornie nieznaczące gesty – jak obdarowanie więźniarki pachnącym mydełkiem – w tym obozowym piekle stają się symbolem raju.

Jest wreszcie Olga, zdolna do poświęceń, ale świadoma swych niedoskonałości. „Tak, zgrzeszyłam” – przyznaje i na potwierdzenie swych słów przywołuje obrazy, gdy oddawała własne ciało, a po głowie natrętnie krążyły jej myśli, by zabić Helmuta.

web-raj-film-2
"Raj" - reż. Andriej Konczałowski, materiały udostępnione przez organizatora Festiwalu Filmów rosyjskich "Sputnik nad Polską".

Bohaterowie, niczym studenci na egzaminie albo świadkowie na sali sądowej, przywołują wspomnienia. Nic nie rozprasza ich uwagi. Dłonie oparte o szary blat, pod ręką chusteczka do otarcia łez albo szklanka wody, gdy zaschnie w gardle. Ich twarze oddają silne emocje; są radość i szloch, niekiedy długie milczenie, a nawet odmowa udzielenia odpowiedzi na trudne pytanie. On nie naciska, nie pogania. Czy tak właśnie wygląda Sąd Ostateczny?

Troje bohaterów, trzy różne postawy, trzy losy splecione ze sobą w czasach pożogi i okrucieństwa. Każde na swój specyficzny sposób szuka raju na ziemi, lecz nikt go tutaj na trwałe nie znajdzie. Nie to miejsce i czas – zdaje się mówić Konczałowski do widza…

Film rosyjskiego reżysera można zobaczyć w ramach trwającego do 13 listopada Festiwalu Filmów Rosyjskich „Sputnik nad Polską” w Warszawie. Później „Sputnik” wyruszy w tournée po Polsce, a filmy będzie można oglądać również w innych miastach.

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
filmII wojna światowa
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Katolicka Agencja Informacyjna
Papież: „To najgorsza zniewaga, jaką można wy...
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
BEZDOMNY JEZUS
Katolicka Agencja Informacyjna
Wezwali policję do bezdomnego, a tam Jezus
PRZODKOWIE JANA PAWŁA II
Anna Gębalska-Berekets
Dziadkowie Karola Wojtyły. Kim byli przodkowi...
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
MEDJUGORJE
Katolicka Agencja Informacyjna
Kierownik duchowy wizjonerów z Medjugorie eks...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail