Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
niedziela 01/11/2020 |
Uroczystość Wszystkich Świętych
home iconKultura
line break icon

Dlaczego w kolędach i pastorałkach „lulamy” Dzieciątko Jezus? 

DZIECIĄTKO JEZUS, WARSZAWA SŁUŻEW

fot. Kamil Szumotalski

Figurka Dzieciątka Jezus w szopce w kościele oo. Dominikanów na warszawskim Służewie, 2016.

Joanna Operacz - publikacja 30.12.16

Zwyczaj „lulania” Dzieciątka Jezus zachowują do dzisiaj niektóre zakony. Siostry w okresie Bożego Narodzenia odwiedzają po kolei wszystkie cele w klasztorze, kołysząc figurkę małego Pana Jezusa.

Zastanawialiście się kiedyś, skąd się wzięły kolędy i pastorałki o kołysaniu Dzieciątka Jezus?  Takich rzewnych kołysanek mamy sporo w polskiej tradycji, na przykład: „Lulajże, Jezuniu”, „Gdy śliczna Panna Syna kołysała”, „Jezus malusieńki”, „Oj, maluśki…”. Do piosenek śpiewanych dzieciom upodabnia je nie tylko temat i melodia, ale też powtórzenia („lulajże, lulaj”, „lilili-laj”) i zdrobnienia („dzieciąteczko”, „kolebeczka”). Te ostatnie zresztą niekiedy powodują pewną konsternację w kościele. Bo jak tu śpiewać w czasie mszy: „Lulajże, maluchny świata kwiateczku” albo „Cicho, bydlątka parą swą chuchajcie”? Może dlatego śpiewamy je coraz rzadziej i znamy najwyżej dwie-trzy pierwsze zwrotki? Trochę szkoda.




Czytaj także:
O czym mówią kolędy? W tekstach znajdziesz prawdziwe skarby!

Dlaczego w kolędach „lulamy” Jezusa?

Kolędy-kołysanki to pozostałość zwyczaju „lulania” Dzieciątka Jezus. Praktykowano go najpierw podczas bożonarodzeniowych przedstawień. Bracia św. Franciszka z Asyżu w XIII w. rozpowszechnili w Europie zwyczaj stawiania szopek w kościołach i odgrywania scen o Narodzeniu Pańskim. Widzowie – wkrótce także aktorzy i uczestnicy – wnosili do tych widowisk własne doświadczenia i zwyczaje.

Czasem ten realizm bywał posunięty za daleko. Jasełka niekiedy tak daleko odbierały od głównego tematu i brnęły w przemocowe i zabobonne wątki poboczne, że biskupi zakazywali urządzania ich w kościołach. Stałym motywem bożonarodzeniowych przedstawień było miedzy innymi to, co zna każdy rodzic – utulanie płaczącego Maleństwa i kołysania Go do snu. Temat nastrajał do spokojnych melodii i tkliwych słów.

Przedstawienia i śpiewy z czasem przeniosły się również do domów i na drogi. Ludzie odgrywali scenki bożonarodzeniowe w gronie rodzinnym i odwiedzali sąsiadów. To była okazja do zabawy, ale też do głoszenia nowiny o narodzeniu Zbawcy świata. Czasem to kolędowanie było dziarskie i wesołe – o czym świadczą marszowe melodie takich kolęd, jak „Mędrcy świata, monarchowie” czy „Dzisiaj w Betlejem”, a czasem rzewne i wzruszające, jak w przypadku kołysanek.


ŚWIĘTA RÓŻA Z LIMY

Czytaj także:
Św. Róża z Limy. Mistyczka, która nosiła na rękach Dzieciątko Jezus

Świętowanie Bożego Narodzenia

Zwyczaj „lulania” Dzieciątka Jezus zachowują do dzisiaj niektóre zakony. Siostry w okresie Bożego Narodzenia odwiedzają po kolei wszystkie cele w klasztorze, kołysząc figurkę małego Pana Jezusa. Siostrom muszą chyba czasem drżeć ręce, bo figurki w najstarszych zakonach mają po kilkaset lat.

Dzisiaj, kiedy choinki pojawiają się w sklepach na początku grudnia i znikają tuż po świętach, może nie wszyscy o tym pamiętają, ale świętowanie Bożego Narodzenia trwa od 25 grudnia do święta Chrztu Pańskiego. Pierwsze tygodnie po świętach to szczyt „sezonu kolędowego”. Może warto odświeżyć zwyczaj kolędowania po domach?

Wielu chrześcijan szuka dzisiaj sposobów na to, jak dotrzeć do innych ludzi z Dobrą Nowiną. Organizują uliczne akcje ewangelizacyjne, sięgając przy tym po różne środki artystyczne: muzykę, sztuki wizualne, taniec, teatr, światło. Dobrze, że to robią, ale warto sobie przypomnieć, że ludzie, którzy żyli przed nami, już coś podobnego wymyślili. Przebierali się za Świętą Rodzinę, aniołów i pasterzy i chodzili po domach śpiewając, grając na instrumentach i przedstawiając scenki o Narodzeniu Pańskim, żeby podzielić się radością, że Bóg przyszedł na ziemię i że nie musimy już dłużej żyć w strachu, smutki i beznadziei.


ŚWIĘTA RODZINA

Czytaj także:
Abba – Tatusiu: tak Jezus zwracał się do św. Józefa

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
Boże Narodzeniekolęda
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
ABORCJA
Michał Lubowicki
Twoja wiara nie ma nic do rzeczy w kwestii ab...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
PAPIEŻ PRZYTULA CHOREGO MĘŻCZYZNĘ
Marine Soreau
„Papież nie bał się mnie objąć”. Opowieść czł...
ST JOSEPH,THE WORKER CARPENTER, JESUS,CHILDHOOD OF CHRIST
Philip Kosloski
Ta starożytna modlitwa do św. Józefa podobno ...
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [28 paździe...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail