Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
poniedziałek 12/04/2021 |
Św. Zenona z Werony
home iconKultura
line break icon

Czy polska kolęda może stać się protest songiem?

Dk. Jakub Wiechnik - 02.02.17

Jeżeli śpiewa ją Niemen i pojawiają się w niej słowa: „lecz ludzi dobrej woli jest więcej”, odpowiadam twierdząco!

Kolęda protest-songiem? Kolęda manifestem? Wykrzyczana w ekstazie bólu, pełna spazmatycznego wołania o „ludzi dobrej woli”? Czy można łączyć tak, zdawałoby się, różne „pomniki narodowe” jak Niemenowski przebój wszech czasów i pełną smutku kolędę „Nie było miejsca dla Ciebie”?

Z zamkniętymi oczami trudno rozpoznać, że właśnie zaczęliśmy słuchać znanej kolędy. Pierwsze takty brzmią jak rockowy hymn, więc gdy pojawia się wokal, doznajemy lekkiego dysonansu poznawczego. Po chwili znika znana linia melodyczna, a śpiew osiąga wymiar pełnej dramaturgii. Chwyceni za gardło, dajemy się porwać gitarowej solówce Tomasza Liperta i gnamy w kierunku finału.

To był pomysł Piotra Nazaruka z TGD

Autorem oryginalnego mariażu kolędy z „Dziwnym światem” jest lider Trzeciej Godziny Dnia Piotr Nazaruk. Wywołany do tablicy opowiada, jak przedstawił koncepcję Natalii Niemen:

– Trwały przygotowania do projektu „Betlejem w Spodku” w 2014 roku. Powiedziałem: „Natalko, usiądź wygodnie” i przedstawiłem cały pomysł. Pokazałem, jak słowa „bo nie ma miejsca dla Ciebie w niejednej człowieczej duszy” można połączyć z „lecz ludzi dobrej woli jest więcej”. Powiedziałem: „Albo uznasz, że zwariowałem, albo w to wejdziesz!”.

Oklaski nie pozwalają skończyć

Reakcja publiczności potwierdziła trafność artystycznego połączenia. Kiedy trasa koncertowa „Betlejem w Polsce” dotarła 22 stycznia 2017 roku do Lublina, najdłuższe brawa w czasie koncertu otrzymała właśnie Natalia Niemen po wykonaniu „Nie było miejsca dla Ciebie/Dziwny jest ten świat”.

– Publiczność za każdym razem reaguje podobnie – komentuje Nazaruk.

Opowiada, jak podczas realizacji nagrania w Spodku, na koniec utworu, chciał przeczytać fragment Prologu Ewangelii według św. Jana:

– Reakcja słuchaczy była tak niespodziewana, tak żywiołowa, że nie mogłem recytować Ewangelii zgodnie z planem, musiałem odczekać, aż wybrzmią oklaski. Ludzie chcieli w ten sposób podziękować za utwór. Od tamtej pory zawsze tak reagują po tym wykonaniu.

Kiedy artysta staje się manifestem

Gdy w tekście pojawiają się słowa o braku miejsca dla podającego „z krzyża grzesznikom zbawcze, skrwawione ramiona”, artystka dośpiewuje przy słowie „grzesznikom”: „czyli nam, nam, nam!”. Słychać, jak bardzo utożsamia się z tym tekstem.

Chociaż właściwie Natalia Niemen nie śpiewa. Ona raczej staje się żywym manifestem za przyjęciem Chrystusa.

Poza tym – nie po raz pierwszy proponuje własne odczytanie twórczości ojca. Podczas festiwalu Niemen Non Stop w 2013 roku słyszałem, jak do słów popularnego przeboju „Jednego serca” dodaje: „jednego Bożego Serca trzeba mi na ziemi”. Nie mówiąc już o apelu do tych, „którzy złorzeczą” na koniec słynnego opolskiego wykonania „Dziwnego świata” z tego samego roku. A są to tylko dwa przykłady wyłowione z morza innych, dla pokazania postawy „ewangelicznego nachylenia”.

Czesław Niemen i Ewangelia według św. Jana

Czy to wszystko byłoby obce samemu Czesławowi Niemenowi? Piotr Nazaruk wyjaśnia, że pierwowzorem obecnej wersji był projekt z poprzedniej dekady, gdy jeszcze Niemen żył. Kiedy pod koniec 2003 roku powstawał koncert bożonarodzeniowy z udziałem laureatów „Szansy na sukces” i chóru TGD, razem z Elżbietą Skrętkowską planowali, aby intro stanowił grany na organach Hammonda wstęp do „Dziwnego świata”.

Zaproponowali też Czesławowi Niemenowi, by przeczytał na tym tle fragment Prologu św. Jana o Słowie, które „przyszło do swoich, a swoi go nie przyjęli”. Artysta miał to spuentować krótko: „dziwny jest ten świat”. Następny punkt programu miał natomiast zawierać właśnie kolędę „Nie było miejsca dla Ciebie” w wykonaniu Violi Brzezińskiej.

Według Piotra Nazaruka pomysł spodobał się Niemenowi. Jednak jego choroba postępowała i ostatecznie artysta musiał odmówić. Zmarł 2 miesiące później.

Nie tylko do 2 lutego

Dekadę później Nazaruk poszedł dalej i dokonał połączenia wszystkich elementów w jedną kompozycję. Nie mógł tego zaśpiewać nikt inny, jak tylko córka Mistrza, przez co efekt końcowy przeszedł najśmielsze oczekiwania.

I chociaż zgodnie z polską tradycją kolędy śpiewamy do 2 lutego, nie widzę przeciwwskazań, aby protest songi o tematyce bożonarodzeniowej brzmiały przez cały rok!

Przeczytaj także: Czesław Niemen śpiewa o różańcu

Tags:
czesław niemenkolędaNatalia Niemen
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
KSIĄDZ W KONFESJONALE
Ks. Mateusz Szerszeń CSMA
„Nigdy więcej!”. Ksiądz mówi, czego nie lubi w konfesjonale, gdy ...
2
Redakcja
Kilkudniowy chłopiec porzucony na lotnisku. Odnalazł swoją rodzin...
3
DYLAN ASKIN,COMA,EASTER
Beata Zajączkowska
Wielkanocny cud. Lekarze odłączyli chłopca od aparatury, a on „zm...
4
EWA CHODAKOWSKA
Redakcja
Ewa Chodakowska w Wielki Piątek: Czekam na rok, kiedy krzyż przes...
5
OKNO ŻYCIA, ŁÓDŹ
Redakcja
Dwoje dzieci w Oknach Życia. Kuria oferuje pomoc rodzicom Antosia
6
MADONNA DI ROSA
Maria Paola Daud
Matka Boża, która się… „zmaterializowała”, aby przestano bl...
7
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś 8 kwietnia
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail