Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
wtorek 13/04/2021 |
Św. Marcina I
home iconFor Her
line break icon

Jak zrobić tradycyjną święconkę? Instrukcja krok po kroku

fot. Pola Madej-Lubera

Pola Madej-Lubera - 14.04.17

Pisanki, kiełbaska, sól, biała serwetka – a może coś jeszcze? Przypominamy, jak przygotować domowe święcone.

Pokarmy święci prawie 95% Polaków

Ta stara i lubiana (zwłaszcza przez dzieci) tradycja wprowadza niepowtarzalną świąteczną atmosferę (smakowity zapach unoszący się w kościołach w Wielką Sobotę jest nie do podrobienia). Apetyczne kiełbasy, drożdżowe baby i świeży chrzan, które czekają na błogosławieństwo w odświętnych koszykach kuszą, zwłaszcza po wielkopiątkowych postach. Na stół trafiają jednak dopiero w Niedzielę Zmartwychwstania.

Obyczaj święcenia pokarmów jest bardzo uroczysty. Do dziś w wielu regionach Polski kojarzy się on bardzo elitarnie, z przywilejem szlachty. W staropolskiej rzeczywistości to ksiądz przyjeżdżał święcić potrawy do dworu. Z czasem tradycja rozszerzyła się na wszystkich mieszkańców wsi i miast, którzy zaczęli nosić koszyki do kościoła.

Współcześnie nie święcimy już całych koszy jedzenia, jak to bywało dawniej, a zamiast bochnów i ćwierci prosiaka do koszyczka pakujemy tylko kilka potraw (lub składników), których symbolika podkreśla znaczenie świątecznej liturgii.

Najważniejsze są oczywiście jajka

To symbol nowego życia. To właśnie nimi dzielimy się przy wielkanocnym stole, składając życzenia. W każdej święconce znaleźć można też chleb, podstawowy powszedni pokarm, który dla chrześcijan symbolizuje także ciało Chrystusa. Święcimy go, by nigdy nam go nie zabrakło. Jest i sól, która ma nas chronić od zepsucia. Pozostałe produkty w święconce różnią się w zależności od regionu kraju. Często święci się mięso (kiełbasę lub wędlinę), chrzan (symbol siły i płodności) czy domowe ciasta (jako pochwałę umiejętności gospodyni lub jako symbol osłody w codziennym znoju).

Pokarmy układane są zazwyczaj w wiklinowych koszykach, na białych krochmalonych serwetkach. Każda tradycyjna święconka zawiera pewne symboliczne dekoracje. Obok pisanek często kładzie się figurkę baranka (może być jadalny, np. z masła lub cukru), symbol ofiary i Zmartwychwstałego Chrystusa (jeśli ma czerwoną chorągiew). Zielone gałązki (najczęściej bukszpan albo młoda brzoza) oraz kiełki (owsa czy rzeżuchy), nawiązują do odrodzenia przyrody, nowego życia. Taką samą symbolikę niosą wiosenne kwiaty i bazie.

Dekorując święconkę, warto pamiętać o symbolice kolorów. Żółty oznacza zdradę (Judasza), ale też i słońce, witalność, radość. Biel to kolor niewinności, świętości i czystości. Zieleń oznacza oczywiście życie, a czerwień – zmartwychwstanie i ofiarę.




Czytaj także:
Tradycyjne sposoby dekorowania jajek. Bez chemicznych barwników

Współczesne gospodynie lubią podkreślać swoją kreatywność i nadawać święconkom indywidualny rys. W koszyczkach często widzimy pokarmy układane nie na serwetce, ale na sianku, kolorowych ptasich piórkach czy mchu. Nawet same koszyczki bywają niekoniecznie wiklinowe, ale też plecione z często zaskakujących materiałów. Coraz to nowsze, i coraz bardziej zaskakujące składniki świątecznego śniadania trafiają także i do święconek (słyszeliście już o supermodnym mazurku z zieloną herbatą matcha?). Wraz ze zmianami w menu na świątecznym stole modyfikuje się i zawartość koszyczków. Mimo tych kreatywnych innowacji tradycyjna stylistyka ma się dobrze. Królują nieduże koszyczki z białymi serwetkami, udekorowane zielenią, z pięknymi ukraszonymi w łupinach cebuli pisankami.

Święconka krok po kroku:

1. Wykładamy koszyczek serwetą. Możemy zostawić wystający rąbek, by przykrywać pokarm w czasie transportu do kościoła.

2. Na dnie umieszczamy największe elementy święconki, np. chleb lub ciasto.

3. Do koszyczka wkładamy baranka. Najlepiej wygląda w centralnym punkcie.

4. Dodajemy pisanki. Część z nich możemy traktować jako „rusztowanie” dla kolejnych produktów do święcenia.

5. Układamy wędlinę. Można zawinąć ją w bardziej estetyczny papier śniadaniowy lub osobną serwetkę. Nie warto używać do tego celu folii aluminiowej lub spożywczej.

6. Dekorujemy święconkę zieleniną. Gałązki bukszpanu umieszczamy w szparach koszyczka i pomiędzy pokarmami.

7. Na koniec dodajemy kwiaty i ewentualnie inne dekoracje. Sól, którą zazwyczaj umieszczamy w małej ceramicznej podstawce, wkładamy na wierzch w miejscu, gdzie jest stabilnie amortyzowana przez inne elementy święconki.

Tags:
Wielka Sobota
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
KSIĄDZ W KONFESJONALE
Ks. Mateusz Szerszeń CSMA
„Nigdy więcej!”. Ksiądz mówi, czego nie lubi w konfesjonale, gdy ...
2
Redakcja
Kilkudniowy chłopiec porzucony na lotnisku. Odnalazł swoją rodzin...
3
OKNO ŻYCIA, ŁÓDŹ
Redakcja
Dwoje dzieci w Oknach Życia. Kuria oferuje pomoc rodzicom Antosia
4
Antoine Mekary
Sparaliżowany chłopiec zaczął się ruszać. Cud za wstawiennictwem ...
5
Przemysław Radzyński
Co jest najważniejsze w Święcie Miłosierdzia?
6
St. Faustina
Dorota Szumotalska
Obietnice związane z Koronką do Bożego miłosierdzia
7
GAVIN MABES AND CARTER
Cerith Gardiner
Jak mały gest dobroci zmienił urodziny autystycznego chłopca
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail