Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
piątek 30/10/2020 |
Bł. Benwenuty Bojani
home iconSztuka i podróże
line break icon

Haczów. Drewniany kościół bez ani jednego gwoździa

Kościół w Haczowie, fot. Marek Zajdler/EAST NEWS

Magda Jakubiak - publikacja 29.04.17

Oto największy i jeden z najstarszych gotyckich drewnianych kościołów o konstrukcji zrębowej w Europie, wpisany w 2003 roku na listę UNESCO – czyli kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Haczowie.

Niezależnie od tego, czy jest się nieokiełznanym odkrywcą, czy amatorem zaledwie weekendowych wypadów za miasto, Polska ma wiele do zaoferowania. Szczególnie na południu. Tędy bowiem biegnie Szlak Architektury Drewnianej. Wśród zaliczających się do niego kilkuset obiektów znajdziemy m.in. kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Haczowie. Choć wydaje się, że to koniec świata (okolice Krosna), i że wokół nie ma nic ciekawego, niech nikogo nie zmyli to podejrzenie.

Ta do dziś zachowana świątynia to największy drewniany kościół gotycki w Europie o konstrukcji zrębowej. Dodatkowo jeden z najstarszych – w Polsce wyprzedza go tylko kościół św. Mikołaja w Tarnowie Pałuckim. Wciąż jednak uważa się, że oba powstały w drugiej połowie XIV wieku, co daje im zaszczytne miejsce w architektonicznej czołówce Starego Kontynentu.

Kto tylko odwiedzi te niepozorne rejony Podkarpacia i stanie twarzą w twarz z gotyckim zabytkiem, nie powstrzyma zapewne zdziwienia i zapyta: Jak to możliwe, że tak duża budowla stworzona została bez użycia choć jednego gwoździa?

Po wkroczeniu w progi budowli z modrzewiowych i jodłowych bali trudno nie dostrzec malowideł na ścianach. Te pełne kolorów dzieła sztuki to prawdopodobnie najstarsza polichromia figuralna w Europie, bo pochodząca aż z 1494 roku. Wnętrze dodatkowo skrywa rzeźby w stylu gotyckim i krzyże konsekracyjne z XV wieku, XVI-wieczną kamienną chrzcielnicę oraz barokowy ołtarz z XVII wieku.




Czytaj także:
Tylko dla odważnych: Kaplica Czaszek [zdjęcia]

Samo powstanie świątyni zawdzięcza się Władysławowi Jagielle, który w 1388 roku utworzył w Haczowie, wtenczas wsi królewskiej, parafię rzymskokatolicką. Powiązanie zaś kościoła z kultem maryjnym ma związek z cudowną figurą Matki Bożej Bolesnej, ukoronowaną w 1997 roku przez Jana Pawła II. Jej kopię znajdziemy w Kaplicy MB Bolesnej, oryginał przeniesiony został do nowego kościoła wybudowanego obok drewnianego.

Jak głosi opowieść, wysoka na 70 cm Pieta dotarła pod ściany kościoła wraz z wodami Wisłoka, ocalała zaś dzięki mieszkańcom Haczowa, za co Maryja otoczyła ich swoją opieką. Ta troska była szczególnie zauważona podczas najazdów tatarskich w 1624 roku, kiedy pożar nadpalił część świątyni, ale budowla uniknęła tragicznego losu i całkowitego zniszczenia. Po natarciach udało się kościół odremontować, a nawet dodatkowo dobudować dzwonnicę i soboty (rodzaj daszku).

Niestety, największego zbezczeszczenia dopuszczono się w czasach PRL, kiedy wywieziono i zniszczono wyposażenie kościoła oraz przygotowywano go do stworzenia w nim muzeum narzędzi rolniczych, filii skansenu w Sanoku. Szczęśliwie jednak do tego nie doszło. W 1980 roku parafia w Haczowie odzyskała dawną własność, a w ciągu następnych 20 lat świątynię odrestaurowano.

Nie tylko historia postanowiła nie zostać obojętną wobec drewnianego zabytku. Najwyraźniej podkarpacki kościół stał się inspiracją dla Mirona Białoszewskiego do stworzenia utworu „Barbara z Haczowa”. I nietrudno się dziwić poecie. Niepowtarzalność kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Haczowie oraz 5 innych drewnianych kościołów doceniono w 2003 roku, wpisując je na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Pozostałe wyróżnione kościoły znajdziemy w Binarowej, Bliznem, Dębnie Podhalańskim, Lipnicy Murowanej oraz w Sękowej.




Czytaj także:
Co łączy św. Jacka, królową Jadwigę i Andrzeja Wajdę? Sandomierz!

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
podróżePolska
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
PAPIEŻ PRZYTULA CHOREGO MĘŻCZYZNĘ
Marine Soreau
„Papież nie bał się mnie objąć”. Opowieść czł...
KOBIETA NA POLU
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [26 paździe...
ST JOSEPH,THE WORKER CARPENTER, JESUS,CHILDHOOD OF CHRIST
Philip Kosloski
Ta starożytna modlitwa do św. Józefa podobno ...
ABORCJA
Michał Lubowicki
Twoja wiara nie ma nic do rzeczy w kwestii ab...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail