Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
sobota 31/10/2020 |
Św. Alfonsa Rodrigueza
home iconWiedziałeś o tym?
line break icon

15 wynalazków, które dało nam średniowiecze

Stary kompas - zbliżenie

Shutterstock

Eryk Łażewski - publikacja 06.06.17

Europejskie średniowiecze wydaje się nam – w najlepszym przypadku – czasem wiary i modlitwy, w najgorszym – okresem ciemnoty i zacofania.

Mało kto jednak spostrzega, że była to epoka historyczna, w której miał miejsce stały rozwój techniki. Świadczą o nim wynalazki wtedy dokonane, a używane do dziś. Wyliczmy tu tylko niektóre z nich (od najwcześniejszego do najpóźniejszego).

I tak wiek V to:

  • witraże – kawałki kolorowego szkła łączone ramkami z ołowiu. Sztuka ich tworzenia (witrażownictwo) rozwijała się przez całe średniowiecze, osiągając swój szczyt w XV w. Choć oczywiście witraże są tworzone także teraz.

X wiek z kolei to:

  • kominek, będący początkowo tylko wgłębieniem w ścianie, obramowanym dwoma słupami, nakrytym okapem z drewna czy z kamienia, posiadającym ujście dla dymu;
  • prawdziwe podkowy końskie, czyli takie, które przybijane są do kopyt specjalnymi gwoździami – hufnalami. Wcześniej bowiem metalowe podeszwy były tylko przywiązywane do kopyt;
  • korbowód – urządzenie naśladujące pracę kowala, czyli podnoszące i opuszczające młot na kowadło. Korbowód zapoczątkował mechanizację pracy, a można go spotkać w kuźniach i dziś.




Czytaj także:
Gdzie powstał pierwszy piorunochron? Na plebanii!

XII wiek natomiast to:

  • tamy, spiętrzające wodę w celu zwiększenia wydajności młynów wodnych;
  • młyn wiatrowy, umieszczany na ruchomej osi, która obracała go w stronę wiejącego wiatru;
  • busola, czyli małe pudełko z namagnesowaną igłą wskazująca północ. Igła była na tarczy, do której na początku XIV w. dodano jeszcze „różę wiatrów”, czyli wskaźnik stron świata, z których wieją określone wiatry. Tak zbudowana busola bardzo ułatwiła żeglugę na pełnym morzu, przyczyniając się do późniejszych wielkich odkryć geograficznych;
  • też krosno tkackie poziome, przy którym mogły pracować aż dwie osoby, do tego na siedząco i szybciej, niż na starożytnych krosnach pionowych;

XIII wiek natomiast to:

  • taczka, po raz pierwszy użyta podczas budowy w angielskim mieście Dover;
  • ster rufowy: wielka, ruchoma deska połączona zarówno z zanurzonym fragmentem tylnej części statku, jak i z drążkiem sterowym zamocowanym na mostku;
  • też okulary dla krótkowidzów. Powiększały one obraz małych przedmiotów, dzięki czemu można było zobaczyć lepiej (niż bez okularów) oddalone przedmioty;




Czytaj także:
5 wybitnych naukowców, o których mogłeś nie wiedzieć, że byli katolikami

XIV wiek z kolei to:

  • mechaniczny zegar wieżowy. Złożony system metalowych elementów, umożliwiający wszystkim mieszkańcom miasta odczytanie bieżących godziny i daty. Współczesne naręczne zegarki mechaniczne działają na tej samej zasadzie, co duże zegary średniowieczne;
  • również podnośnik śrubowy, który unosił duże ciężary na małe wysokości. Podnośnik był zbudowany z poziomych, drewnianych drążków, nakrętki i śruby, po której gwincie unosiła się w górę i w dół nakrętka z przymocowanymi drążkami i ładunkiem;

XV wiek wreszcie to:

  • wielki piec hutniczy, poruszany miechem hydraulicznym, w którym to piecu można było wytopić nawet do 100 ton metalu rocznie;
  • oraz peryskop, wynaleziony przez słynnego Jana Gutenberga. Pierwotnie peryskop miał służyć do obserwowania uroczystości kościelnych ponad głowami tłumnie zgromadzonych ludzi.

Opisanymi wyżej dziełami techniki średniowiecznej, choć zmodernizowanymi, posługujemy się i współcześnie. A ile było wynalazków, które już wyszły z użycia, choć w swoim czasie bardzo ułatwiały życie ludziom. Przykładem dwukołowy pług z żelaznym ostrzem dobrze wchodzącym w ziemię, lemieszem łamiącym łodygi roślin polnych oraz odkładnicą odrzucającą ziemię na boki. Inne wynalazki z kolei, torowały drogę różnorakim odkryciom. Tak jak astrolabium – przyrząd służący ustalaniu szerokości geograficznej i pomiarowi czasu.

Zaznaczmy na koniec, że wszystkie „nowinki techniczne” przyjmowały się w Europie chrześcijańskiej bardzo szybko. Gorąca wiara ówczesnych ludzi nie przeszkadzała im więc w korzystaniu z dobrodziejstw techniki. Zapewne dlatego, że uważali je za pomoc w dziele bożym, a mianowicie w „czynieniu sobie ziemi poddaną”. Myślano też o przyszłości. Franciszkanin Roger Bacon przewidywał np. to, że kiedyś ludzie zbudują „powozy zdolne się poruszać z niewiarygodną prędkością bez pomocy zwierząt pociągowych”.




Czytaj także:
10 najstarszych uniwersytetów w Europie. Zgadnijcie, kto je założył?

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
ciekawostkihistoriaśredniowieczewynalazek
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
ABORCJA
Michał Lubowicki
Twoja wiara nie ma nic do rzeczy w kwestii ab...
PAPIEŻ PRZYTULA CHOREGO MĘŻCZYZNĘ
Marine Soreau
„Papież nie bał się mnie objąć”. Opowieść czł...
ST JOSEPH,THE WORKER CARPENTER, JESUS,CHILDHOOD OF CHRIST
Philip Kosloski
Ta starożytna modlitwa do św. Józefa podobno ...
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [28 paździe...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail