Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
środa 20/10/2021 |
Św. Jana Kantego
Aleteia logo
home iconWiedziałeś o tym?
line break icon

15 wynalazków, które dało nam średniowiecze

Stary kompas - zbliżenie

Shutterstock

Eryk Łażewski - 06.06.17

Europejskie średniowiecze wydaje się nam – w najlepszym przypadku – czasem wiary i modlitwy, w najgorszym – okresem ciemnoty i zacofania.

Mało kto jednak spostrzega, że była to epoka historyczna, w której miał miejsce stały rozwój techniki. Świadczą o nim wynalazki wtedy dokonane, a używane do dziś. Wyliczmy tu tylko niektóre z nich (od najwcześniejszego do najpóźniejszego).

I tak wiek V to:

  • witraże – kawałki kolorowego szkła łączone ramkami z ołowiu. Sztuka ich tworzenia (witrażownictwo) rozwijała się przez całe średniowiecze, osiągając swój szczyt w XV w. Choć oczywiście witraże są tworzone także teraz.

X wiek z kolei to:

  • kominek, będący początkowo tylko wgłębieniem w ścianie, obramowanym dwoma słupami, nakrytym okapem z drewna czy z kamienia, posiadającym ujście dla dymu;
  • prawdziwe podkowy końskie, czyli takie, które przybijane są do kopyt specjalnymi gwoździami – hufnalami. Wcześniej bowiem metalowe podeszwy były tylko przywiązywane do kopyt;
  • korbowód – urządzenie naśladujące pracę kowala, czyli podnoszące i opuszczające młot na kowadło. Korbowód zapoczątkował mechanizację pracy, a można go spotkać w kuźniach i dziś.




Czytaj także:
Gdzie powstał pierwszy piorunochron? Na plebanii!

XII wiek natomiast to:

  • tamy, spiętrzające wodę w celu zwiększenia wydajności młynów wodnych;
  • młyn wiatrowy, umieszczany na ruchomej osi, która obracała go w stronę wiejącego wiatru;
  • busola, czyli małe pudełko z namagnesowaną igłą wskazująca północ. Igła była na tarczy, do której na początku XIV w. dodano jeszcze „różę wiatrów”, czyli wskaźnik stron świata, z których wieją określone wiatry. Tak zbudowana busola bardzo ułatwiła żeglugę na pełnym morzu, przyczyniając się do późniejszych wielkich odkryć geograficznych;
  • też krosno tkackie poziome, przy którym mogły pracować aż dwie osoby, do tego na siedząco i szybciej, niż na starożytnych krosnach pionowych;

XIII wiek natomiast to:

  • taczka, po raz pierwszy użyta podczas budowy w angielskim mieście Dover;
  • ster rufowy: wielka, ruchoma deska połączona zarówno z zanurzonym fragmentem tylnej części statku, jak i z drążkiem sterowym zamocowanym na mostku;
  • też okulary dla krótkowidzów. Powiększały one obraz małych przedmiotów, dzięki czemu można było zobaczyć lepiej (niż bez okularów) oddalone przedmioty;




Czytaj także:
5 wybitnych naukowców, o których mogłeś nie wiedzieć, że byli katolikami

XIV wiek z kolei to:

  • mechaniczny zegar wieżowy. Złożony system metalowych elementów, umożliwiający wszystkim mieszkańcom miasta odczytanie bieżących godziny i daty. Współczesne naręczne zegarki mechaniczne działają na tej samej zasadzie, co duże zegary średniowieczne;
  • również podnośnik śrubowy, który unosił duże ciężary na małe wysokości. Podnośnik był zbudowany z poziomych, drewnianych drążków, nakrętki i śruby, po której gwincie unosiła się w górę i w dół nakrętka z przymocowanymi drążkami i ładunkiem;

XV wiek wreszcie to:

  • wielki piec hutniczy, poruszany miechem hydraulicznym, w którym to piecu można było wytopić nawet do 100 ton metalu rocznie;
  • oraz peryskop, wynaleziony przez słynnego Jana Gutenberga. Pierwotnie peryskop miał służyć do obserwowania uroczystości kościelnych ponad głowami tłumnie zgromadzonych ludzi.

Opisanymi wyżej dziełami techniki średniowiecznej, choć zmodernizowanymi, posługujemy się i współcześnie. A ile było wynalazków, które już wyszły z użycia, choć w swoim czasie bardzo ułatwiały życie ludziom. Przykładem dwukołowy pług z żelaznym ostrzem dobrze wchodzącym w ziemię, lemieszem łamiącym łodygi roślin polnych oraz odkładnicą odrzucającą ziemię na boki. Inne wynalazki z kolei, torowały drogę różnorakim odkryciom. Tak jak astrolabium – przyrząd służący ustalaniu szerokości geograficznej i pomiarowi czasu.

Zaznaczmy na koniec, że wszystkie „nowinki techniczne” przyjmowały się w Europie chrześcijańskiej bardzo szybko. Gorąca wiara ówczesnych ludzi nie przeszkadzała im więc w korzystaniu z dobrodziejstw techniki. Zapewne dlatego, że uważali je za pomoc w dziele bożym, a mianowicie w „czynieniu sobie ziemi poddaną”. Myślano też o przyszłości. Franciszkanin Roger Bacon przewidywał np. to, że kiedyś ludzie zbudują „powozy zdolne się poruszać z niewiarygodną prędkością bez pomocy zwierząt pociągowych”.




Czytaj także:
10 najstarszych uniwersytetów w Europie. Wiesz, kto je założył?

Tags:
ciekawostkihistoriaśredniowieczewynalazek
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
Łukasz Kobeszko
Na swoje wesele zaprosili… 160 ubogich! „Było tak, jak marzyliśmy...
2
MARIAN MARKIEWICZ
Anna Gębalska-Berekets
„Marianku, a ostrzygłbyś mnie, żebym jakoś na tym konklawe wygląd...
3
WEB2-MAYLINE-MIRACLE-EMMANUEL TRAN
Agnès Pinard Legry
„Trzymałem ją i poczułem, kiedy serce przestało bić”. Uzdrowienie...
4
MARIANNA POPIEŁUSZKO
Agnieszka Huf
Marianna. Matka, która wychowała świętego
5
SNOWFLAKE
Joanna Operacz
Pokolenie płatków śniegu. Każdy jest wyjątkowy, wszyscy (zbyt) de...
6
KOMUNIA NA RĘKĘ
Michał Lubowicki
Spór o Komunię św. na rękę: to coś o wiele poważniejszego niż tyl...
7
JAN PAWEŁ II, MODLITWA
Redakcja
„Dzień najczęściej zaczynał od leżenia krzyżem w kaplicy”. Osobis...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail