Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
poniedziałek 25/10/2021 |
Św. Chryzanta i św. Darii
Aleteia logo
home iconSztuka i podróże
line break icon

Biblia Gutenberga i najwyższy drewniany ołtarz w Pelplinie!

REPORTER

Magda Jakubiak - 17.06.17

W Pelplinie znajduje się jedyny w Polsce, oryginalny i w pełni zachowany egzemplarz Biblii Gutenberga. A w tamtejszej katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny można zobaczyć najwyższy w naszym kraju drewniany ołtarz, pochodzący z 1623 roku.

Śnisz o kryształowych sklepieniach, gra Ci w duszy muzyka organowa albo marzy Ci się lektura Biblii Gutenberga w oryginale? Mamy dla Ciebie podróż. Jedź na północ, do Pelplina! Czeka tam monumentalna świątynia zajmująca miejsce na podium wśród największych ceglanych obiektów sakralnych w Polsce – bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Pelplinie. Tutaj każdy, kto przyzwyczaił się już do nowoczesnych kościołów czy niepozornych kaplic, ma szansę przenieść się w inny wymiar wrażliwości architektonicznej.




Czytaj także:
Katedra we Florencji i jej dzwony o dziwnych nazwach… [zdjęcia]

Cystersi i legenda o ośle

Zawdzięczamy tę możliwość cystersom, którzy podjęli budowę kościoła na przełomie XIII i XIV wieku. Dlaczego akurat w tym miejscu, w Pelplinie, próbuje tłumaczyć legenda o upartym ośle, wypuszczonym przez zakonników „na zwiady”. Tu zatrzymał się, porzucając dalszą wędrówkę i tym samym wskazał sielankowe pejzaże, przez które przepływa Wierzyca, jako miejsce dla nowego klasztoru. Z tego też czasu ma pochodzić deklaracja jednego z opatów, która dziś stanowi sentencję łacińską, przyjacielsko witającą wiernych: „Bonum est nos hic esse” (Dobrze, że tu jesteśmy, Łk 9,33)

Świątynię konsekrowano 8 marca 1472 roku, ale trzeba było czekać jeszcze 85 lat, aby gotowe były stropy. Dlatego podczas zwiedzania koniecznie trzeba pamiętać o patrzeniu wysoko w górę, w stronę nieba. To tam w bazylice Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny skrywają się nie tylko przepiękne sklepienia kryształowe, sieciowe i gwiaździste, ale również zjawiskowe organy z XVII wieku, jedne z ostatnich tak starych, barokowych instrumentów w Europie.




Czytaj także:


Drewniany ołtarz najwyższy w Polsce

Wciąż wodząc wzrokiem nad głowami i kierując się do przodu 84-metrowego transeptu, docieramy przez trójnawową bazylikę do jej złotego centrum. Przed nami dumnie prezentuje się najwyższy w Polsce drewniany ołtarz z 1623 roku. Nie sposób opisać kunsztu i przepychu, z jakim został wykonany w stylu manierystycznym, ale warto zauważyć, że jego pięciokondygnacyjna konstrukcja na 25 metrów zasłania praktycznie całą ścianę prezbiterium.

W ten sposób powstało godne otoczenie dla umieszczonego w ołtarzu obrazu „Koronacja Najświętszej Marii Panny” pędzla malarza królewskiego, Hermana Hana. Mistrz malarstwa polskiego baroku nie zapomniał umieścić na płótnie również wizerunku Zygmunta III Wazy. Podobno ten fakt przyczynił się do ocalenia ołtarza od zrabowania przez szwedzkiego króla, Gustawa Adolfa. Władca miał być nadzwyczaj zainteresowany pelplińskim dziełem sztuki ze względu na jego wartość. Zmienił jednak zdanie, gdy zobaczył podobiznę swojego kuzyna, a ołtarz okazał się drewniany (przypuszczano, że jest zrobiony ze złota).

U samej podstawy ołtarza wyodrębniono zachwycający relikwiarz, w którym złożono relikwie świętych i męczenników, wyróżniając chociażby św. Pawła, św. Barbarę czy św. Jerzego. Wymieniając drogocenne elementy prezbiterium, nie można też zapomnieć o 42 średniowiecznych stallach, czyli miejscach siedzących pod ścianami. Nadzwyczaj bogato zdobione, skrywają m.in. wyjątkowe i fascynujące przedstawienie Ducha Świętego, uosobionego w postaci mężczyzny trzymającego gołębicę.




Czytaj także:
Czy wiesz, który polski król ma własną salę w Muzeach Watykańskich?

Jedyna w Polsce, oryginalna Biblia Gutenberga

Komu marzy się więcej zwiedzania, ten ucieszy się, że wspomniany ołtarz to tylko jeden, chociaż główny, z ponad dwudziestu w katedrze. Wydaje się więc, że stanąć oko w oko z tym gotyckim cudem to niemal jak otworzyć się na nową relację, bo nie sposób poznać go w całości za jednym razem.

Przy okazji wizyty w Pelplinie warto zahaczyć jeszcze o Muzeum Diecezjalne, aby na własne oczy zobaczyć jedyny w Polsce, oryginalny i w pełni zachowany egzemplarz Biblii Gutenberga, w dodatku jeden z zaledwie 20 kompletnych na świecie. Ta XV-wieczna księga, choć została przywieziona na ziemie polskie w 1833 r., w czasie II wojny światowej stała się z przymusu obieżyświatem. Wywieziona do Francji, Wielkiej Brytanii, a nawet do Kanady, powróciła szczęśliwie do Pelplina w 1959 roku.




Czytaj także:
Uratowali nasz skarb narodowy – ich ciała wracają do Polski

Tags:
podróżePolska
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
Karol Wojteczek
„Dziękuję temu dziecku za lekcję, jakiej nam udzieliło”. Chłopiec...
2
Katolicka Agencja Informacyjna
Papież: „To najgorsza zniewaga, jaką można wy...
3
JAN PAWEŁ II
Agnieszka Bugała
Tajne eskapady Jana Pawła II. „Stanął przede mną, zdjął czapkę, b...
4
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkładowi
5
HOSPICJUM PERINATALNE
Dominika Cicha-Drzyzga
Umierające dzieci są silniejsze od rodziców. Odchodzą, kiedy trze...
6
OJCIEC TAŃCZY Z CÓRKĄ
Karolina Sarniewicz
Mała baletnica zaczyna płakać na scenie. Wtedy jej tata kradnie c...
7
SNOWFLAKE
Joanna Operacz
Pokolenie płatków śniegu. Każdy jest wyjątkowy, wszyscy (zbyt) de...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail