Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
środa 04/08/2021 |
Św. Jana Marii Vianneya
home iconSztuka i podróże
line break icon

Tu przechowywane są relikwie św. Wojciecha [zdjęcia]

Katedra gnieźnieńska, konfesja św. Wojciecha

YouTube/Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej

Magda Jakubiak - 15.07.17

Na Wzgórzu Lecha w Gnieźnie wznosi się „Matka Polskich Katedr”, świątynia towarzysząca Polsce od początków istnienia naszego państwa. Przebudowywana i rekonstruowana, przetrwała do dzisiaj jako Bazylika prymasowska Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Które polskie miasto zazwyczaj jako pierwsze pojawia się na lekcjach historii w szkole podstawowej? Dokładnie, Gniezno, czyli stolica dopiero rodzącej się Polski oraz miejsce koronacji królewskich, a szczególnie tej najważniejszej w 1025 roku – koronacji pierwszego króla polskiego, Bolesława Chrobrego.

Ale to nie wszystko. Gniezno to również miejsce kultu patrona Polski, św. Wojciecha. Kiedy duchowny stracił życie w 997 roku, król już ochrzczonej Polski nie chciał pozwolić, aby zbezczeszczono ciało pierwszego zabitego na polskich ziemiach męczennika. Wykupił więc zwłoki zmarłego i godnie pochował na Wzgórzu Lecha.

Drzwi Gnieźnieńskie

To właśnie w katedrze gnieźnieńskiej złożono ciało św. Wojciecha, a pielgrzymował do jego grobu sam cesarz Otton III. Co prawda historia świątyni sięga prawdopodobnie czasów Mieszka I (miała być tutaj pochowana jego żona, Dobrawa), jednak w tamtych czasach była to jeszcze budowla przedromańska. Po zniszczeniach z XI wieku, spowodowanych przez najazd księcia czeskiego Brzetysława, odbudowana bazylika wpisała się w styl romański.

Z tego czasu pochodzi jeden z najcenniejszych elementów współczesnej świątyni – odlane z brązu w XII wieku Drzwi Gnieźnieńskie. Ten bezcenny okaz sztuki romańskiej można obecnie podziwiać na południowej ścianie kościoła. Imponujący zabytek opowiada historię św. Wojciecha. Sceny z życia i okoliczności śmierci męczennika ujęto na 18 płaskorzeźbionych kwaterach.

Drzwi na miarę dzieła sztuki ocalały, ale sama katedra znów padła ofiarą ataków na Polskę, tym razem ze strony Krzyżaków. Wydarzenia z XIV wieku zmotywowały więc abp. Jarosława Skotnickiego do budowy nowej, gotyckiej świątyni, której konstrukcja (nie bez niezbędnych rekonstrukcji) przetrwała do dzisiaj. Trzynawową przestrzeń katedry gnieźnieńskiej otacza 14 kaplic z kunsztownymi portalami, a jej wnętrze ukrywa m.in. płytę nagrobną biskupa Zbigniewa Oleśnickiego, wykonaną w 1495 roku przez Wita Stwosza, liczne polichromie gotyckie i barokowe czy zawieszony na belce tęczowej pokaźny krucyfiks z XV wieku.

Mauzoleum św. Wojciecha

Mimo niezaprzeczalnego artyzmu wszystko to blednie w porównaniu z wręcz mistrzowsko wykonanym mauzoleum św. Wojciecha. W centrum ascetycznego prezbiterium wyrasta bogato zdobiony, kamienny baldachim w stylu barokowym. Jego złoty kolor silnie kontrastuje z umieszczoną poniżej srebrną trumną, w której złożono relikwie świętego, a wykonał ją w 1662 roku złotnik gdański Piotr van der Rennen. Z wieka relikwiarza spogląda na pielgrzymów rzeźba świętego Wojciecha, trumnę zaś złożono na barkach 4 klęczących postaci, autorstwa Władysława Marcinkowskiego. Za konfesją znajdziemy fragment dawnego nagrobku męczennika, podobiznę zmarłego, średniowieczną tumbę z 2. poł. XV wieku, wykonaną z czerwonego marmuru przez Hansa Brandta.

Nad świątynią wystrzeliwują w niebo dwie ukoronowane hełmami wieże, które zostały odbudowane po pożarze w 1760 roku w stylu barokowo-klasycystycznym, zgodnie z projektem utalentowanego architekta Efraima Schroegera. Przed katedrą gnieźnieńską postawiono pomnik pierwszego króla Polski i fundatora kościoła w tym miejscu – Bolesława Chrobrego.


ŚWIĘTY WOJCIECH

Czytaj także:
Św. Wojciech – nasz bohater. Za jego krew państwo Polan otrzymało autonomię


NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W POLSCE

Czytaj także:
10 najstarszych kościołów w Polsce. Ile z nich znasz?


Bazylika mariacka w Gdańsku

Czytaj także:
Tylko w Gdańsku! Największa ceglana świątynia w Europie

Tags:
architekturaświęci
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
POGRZEB FRANKA
Redakcja
Pożegnali Franka – 7-letniego pielgrzyma. „Szedłeś do Matki...
2
FR MAXIMILIAN KOLBE
Katolicka Agencja Informacyjna
„Jego ciało było czyściutkie i promieniowało”...
3
BEZDOMNY CESAR
Agencja I.Media
Całe życie był bezdomny, ale pochowano go po królewsku. W Watykan...
4
Mathilde de Robien
Jak podtrzymać ogień miłości? Prosta i skuteczna metoda
5
Arthur Herlin
Biblia, która wyłoniła się spod gruzów World Trade Center
6
DAWCA 5114
Joanna Operacz
Tatuaż z plemnikiem. Historia 36 dzieci poczętych z nasienia jedn...
7
Claudio de Castro
Jak zbawić swoją duszę w ostatniej chwili?
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail