Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
wtorek 19/10/2021 |
Bł. Jerzego Popiełuszki
Aleteia logo
home iconKultura
line break icon

„Dunkierka”. O wojnie bez cienia patosu

Kadr z filmu "Dunkierka"

Krzysztof Stępkowski - 29.07.17

Do kin trafił dramat wojenny „Dunkierka”. Efektowne zdjęcia, poruszająca muzyka, nietypowa fabuła sprawiają, że Christopher Nolan opowiedział o wojnie w zupełnie nowy sposób.

Tytułowa Dunkierka (miasto położone nad brzegiem Morza Północnego niedaleko granicy francusko-belgijskiej) w czasie II wojny światowej była miejscem jednej z najbardziej spektakularnych ewakuacji w dziejach świata.

W ramach akcji „Dynamo” między 26 maja a 3 czerwca 1940 roku podjęto z plaż północnej Francji ok. 300 tys. żołnierzy brytyjskich z tzw. Korpusu Ekspedycyjnego, którzy dotarli na brytyjski brzeg po klęsce, jaką zadały Francji Niemcy. Do spektakularnej ucieczki z wybrzeży Starego Kontynentu wykorzystano wszelkie dostępne okręty wojenne, statki handlowe i małe prywatne jachty, których zaletą była możliwość przybicia bezpośrednio do francuskich plaż.




Czytaj także:
W czasie wojny uratował ponad setkę dzieci. Poznaj o. Franciszka Plutę!

Bez wskazywania winnych

Myślę, że po tym krótkim wstępie historycznym trzeba zauważyć jedną, ważną rzecz: ani przez chwilę w „Dunkierce” nie pojawia się ani jeden niemiecki żołnierz, a statki z ewakuującymi się Brytyjczykami są atakowane przez nieoznakowane bombowce. Domyślam się, że chodzi o niewskazywanie wprost winnych tego kataklizmu i pokazanie, że wojna sama w sobie jest straszna, bez względu na to, kto ją wszczyna.

Zastanawia mnie jednak, czy taki zabieg nie przyniesie w przyszłości więcej szkody niż pożytku, skoro dziś tak często musimy prostować niefortunne określenie „polskie obozy koncentracyjne”. Bo im dalej od wojny, tym bardziej zacierają się fakty (zwłaszcza na Zachodzie).


Druty kolczaste w obozie Auschwitz

Czytaj także:
Dlaczego niemieckie, a nie polskie obozy zagłady?

Jednostka się nie liczy?

Akcję filmu obserwujemy z perspektywy kilku osób, których losy splatają się dopiero w finale. Obraz znacznie różni się od liniowej narracji większości wojennych produkcji. Nie śledzimy tu losów konkretnego bohatera czy oddziału, tak jak to było np. w „Przełęczy ocalonych”. Czyżby Nolan chciał pokazać, że los jednostki nie jest istotny w obliczu wojny? Na myśl przychodzą mi straszne słowa Józefa Stalina, który stwierdził: „Śmierć jednego człowieka to tragedia, jednak śmierć tysięcy to statystyka”. I choć widz nie powinien się spodziewać dynamicznej fabuły podbudowanej efektami pirotechnicznymi, to i tak film wciska w fotel za sprawą mrocznego, przejmującego i klaustrofobicznego nastroju.

W filmie Nolana głównym bohaterem jest nadzieja, której próbują uczepiać się wiszący u burt statków żołnierze, pilot samolotu (Tom Hardy) starający się osłaniać odwrót i szczęśliwie wylądować mimo braku paliwa oraz ojciec rodziny (Mark Rylance), który mimo osobistych tragedii płynie na francuski brzeg, by ocalić okrążonych rodaków.




Czytaj także:
„Zgwałcił mnie sowiecki żołnierz. Urodziłam jego dziecko. I przebaczyłam”

Film bez zbędnych słów

Za zdjęcia odpowiadał Hoyte van Hoytema, który wcześniej nakręcił m.in. „Spectre” i „Interstellar”. Kolorystyka scen w szarych, brudnych tonacjach świetnie współgra z dymem unoszącym się nad francuskimi plażami, barwami mundurów, surowością wojskowego sprzętu i stalowym kolorem morza. Każdy miłośnik militariów będzie zadowolony z ilości zaprezentowanego uzbrojenia. Zadbano też o detale historyczne, na potrzeby filmu odrestaurowano nawet jeden ze statków, który brał udział w ewakuacji.

Co wspaniałego znaleźć można w filmie poza fantastycznymi zdjęciami? Muzykę. Genialną muzykę Hanza Zimmera („Gladiator”, „Piraci z Karaibów”). Tym razem nie jest to efektowna ścieżka dźwiękowa, która wpada w ucho i nucimy ją wraz z kolejnymi scenami akcji (tych w filmie nie ma). Muzyka jest raczej dopełnieniem obrazu, buduje napięcie i potrafi dopowiedzieć to, czego nie mówią aktorzy. A nie mówią bardzo wiele. Film obywa się praktycznie bez słów, a ściślej mówiąc – bez zbędnych słów. Słyszymy raczej rzucane komendy, przekazywane meldunki, tylko czasami dialogi odbiegają od tego schematu. Myślę, że reżyser w ten sposób chciał pokazać pewien automatyzm wplątywanych w tryby wojny bohaterów.

W finale filmu (bez obaw, nic wielkiego tu nie zdradzę) pojawia się mowa Winstona Churchilla po zakończonej akcji „Dynamo”: „Musimy bardzo uważać, aby nie przypisywać tej ewakuacji miana zwycięstwa. Wojen nie wygrywa się dzięki ewakuacjom. Lecz w tym ocaleniu było jednak zwycięstwo, które należy uznać”.




Czytaj także:
O czym pisały gazety 1 września 1939 r. „Piątek, imieniny Idziego. Skłonność do burz…”

Tags:
filmhistoriawojna
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
Łukasz Kobeszko
Na swoje wesele zaprosili… 160 ubogich! „Było tak, jak marzyliśmy...
2
MARIAN MARKIEWICZ
Anna Gębalska-Berekets
„Marianku, a ostrzygłbyś mnie, żebym jakoś na tym konklawe wygląd...
3
KOMUNIA NA RĘKĘ
Michał Lubowicki
Spór o Komunię św. na rękę: to coś o wiele poważniejszego niż tyl...
4
SNOWFLAKE
Joanna Operacz
Pokolenie płatków śniegu. Każdy jest wyjątkowy, wszyscy (zbyt) de...
5
Francisco Veneto
Papież Franciszek o działaniu diabła: „Nie boję się tego powiedzi...
6
SĘDZIA JUDGE FRANK
Ewa Rejman
Żeby skończyć studia, czyścił buty. „Najsympatyczniejszy sędzia ś...
7
BIBLE
Redakcja
Modlitwa dla ciebie na dziś 15 października
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail