Aleteia
niedziela 25/10/2020 |
Św. Chryzanta i św. Darii
Pod lupą

Kara śmierci. Co na to Kościół?

LALKA NA SZUBIENICY

Shutterstock

Katolicka Agencja Informacyjna - Redakcja - publikacja 29.08.17

Jakie jest stanowisko Kościoła katolickiego w sprawie kary śmierci?

Nieustannie słyszymy, że Kościół katolicki broni każdego życia ludzkiego i każde ludzkie życie uważa za święte. Tu powstaje uzasadnione pytanie, czy Kościół broni także życia największych zbrodniarzy i czy je również uważa za święte? Czy jednak dopuszcza w takich przypadkach karę śmierci?

Argumenty zwolenników kary śmierci

Zanim odpowiemy na to pytanie, posłuchajmy najpierw argumentów zwolenników kary śmierci. Podkreślają oni obowiązek państwa, by w społeczeństwie zapewnić ład i porządek, więc w pewnych sytuacjach państwo ma prawo stosować w tym celu także karę śmierci.

Kolejnym z argumentów za stosowaniem kary śmierci jest fakt, że jej wymierzanie potwierdza nienaruszalność podstawowych zasad sprawiedliwości. W tym przypadku, jak mówią jej zwolennicy, przestępcy sami pozbawiają się prawa do życia. Zastosowanie proporcjonalnej kary przywraca zaś naruszony przez przestępstwo ustalony porządek moralno-prawny. Dlatego kara śmierci nie jest w ich przekonaniu aktem zemsty, lecz sprawiedliwości.

Tomasz z Akwinu za karą śmierci?

Za jednego z autorów argumentacji filozoficzno-teologicznej za stosowaniem kary śmierci uważa się średniowiecznego teologa św. Tomasza z Akwinu. Jego argumentacja jest związana z podstawową zasadą życia społecznego, jaką jest dobro wspólne. Święty Tomasz uważa, że każdy człowiek – będąc częścią takiej całości, jaką jest społeczeństwo – powinien jej służyć. Kiedy więc zagraża porządkowi i dobru wspólnemu, a tym samym – jak twierdził św. Tomasz – w czynie przestępczym gubi swoją godność, to daje społeczeństwu prawo do wyeliminowania go.

Argumenty przeciwników kary śmierci

Przeciwnicy kary śmierci swoje argumenty budują na głębokim przekonaniu, że każde życie ludzkie jest święte, choćby jego właściciel – człowiek sam świętym nie był. Podkreślają, że nawet najcięższa zbrodnia nie przekreśla godności człowieka, bo ta jest konstytutywnym elementem każdego ludzkiego życia.

Nie banalizując zła, które stoi za każdym poważnym przestępstwem, starają się pokazać, że społeczeństwu nie zagraża samo istnienie przestępcy, tylko jego działanie. Postulują więc likwidowanie przyczyn przestępstwa, a nie eliminowanie zbrodniarzy. Akcentują tym samym wymiar resocjalizujący kary.

Warto przy tej okazji dodać, że badania kryminologów prowadzone w krajach, w których została utrzymana kara śmierci, nie potwierdziły wychowawczego aspektu jej stosowania. Liczba przestępstw wcale nie zmalała, podobnie jak nie wzrosła w tych państwach, w których karę śmierci zniesiono.

Przeciwnicy stosowania kary śmierci podważają również argument, że jest ona rekompensatą za popełnione zło i powrotem do raz ustalonego porządku prawno-moralnego. Śmierć mordercy nie może być zadośćuczynieniem za np. zabójstwo, bo nie przywróci to życia ofierze, ani – poprzez zastosowanie przemocy wobec mordercy – nie zahamuje samego zła, ani też nie przywróci wspomnianego już ładu prawno-moralnego w społeczeństwie.

Przeciwnicy kary śmierci zwracają również uwagę na nieodwracalność tej kary oraz pozbawienie człowieka czasu na nawrócenie i pokutę. Nie bez znaczenia jest dla nich także możliwość popełnienia błędu przez sąd.




Czytaj także:
Ostatnie słowa skazanych na śmierć – będziecie zaskoczeni…

Jan Paweł II, Benedykt XVI, Franciszek – przeciwko karze śmierci

Do grona zdecydowanych przeciwników kary śmierci na pewno zaliczyć należy trzech ostatnich papieży. Szczególnie zaangażowanym orędownikiem zniesienia kary śmierci był Jan Paweł II. To dzięki niemu został zmieniony zapis Katechizmu Kościoła katolickiego dotyczący tej kwestii. Przed ogłoszeniem w 1995 r. encykliki Evangelium vitae punkt 2266 Katechizmu mówił o „uzasadnionym prawie i obowiązku” prawowitej władzy do wymierzania stosownej kary, łącznie z karą śmierci.

Obecnie Katechizm ujmuje tę kwestię następująco:

biorąc pod uwagę możliwości, jakimi dysponuje państwo, aby skutecznie ukarać zbrodnię i unieszkodliwić tego, kto ją popełnił, nie odbierając mu ostatecznie możliwości skruchy, przypadki absolutnej konieczności usunięcia winowajcy są bardzo rzadkie, a być może już nie zdarzają się wcale (KKK 2267).

W listopadzie 1998 r. Jan Paweł II zaapelował, by przynajmniej w jubileuszowym roku 2000 nie wykonywano żadnego wyroku śmierci, zaś w 2001 roku ponownie podkreślił, że we współczesnych społeczeństwach kara śmierci nie jest konieczna i powinna być całkowicie zniesiona.

Tę linię kontynuował Benedykt XVI. W przesłaniu na III Światowy Kongres Przeciw Karze Śmierci nazwał tę karę „nie tylko zamachem na życie, lecz również obrazą godności człowieka”.

Z kolei papież Franciszek w liście wystosowanym z okazji szóstej edycji tegoż kongresu napisał:

[…] w dzisiejszych czasach kara śmierci jest nie do przyjęcia, niezależnie od tego, jak poważna byłaby zbrodnia osoby skazanej. Jest ona zniewagą wobec nienaruszalności życia i godności osoby ludzkiej. Jest ona również sprzeczna z Bożym planem wobec poszczególnych osób i społeczeństwa, oraz Jego miłosierną sprawiedliwością. Nie jest też ona zgodna z wszelkimi słusznymi celami kary. Nie oddaje ona sprawiedliwości ofiarom, lecz w istocie sprzyja zemście. Przykazanie «nie zabijaj» ma wartość absolutną i dotyczy zarówno niewinnych, jak i winnych.

Innym razem,  podczas specjalnej audiencji dla delegacji Międzynarodowej Komisji Przeciwko Karze Śmierci, Franciszek zwrócił uwagę na ważne rozróżnienie pomiędzy śmiercią zadaną drugiemu w obronie własnej a karą śmierci:

W pewnych wypadkach jest konieczne, aby odeprzeć proporcjonalnie agresję, nie dopuszczając, by agresor wyrządził szkodę. I taka konieczność zneutralizowania go może spowodować jego eliminację. To jest przypadek uzasadnionej obrony (por. Evangelium vitae, 55). Inaczej jest jednak w przypadku kary śmierci. Gdy się ją wykonuje, zabija się osobę nie ze względu na następujący w tym momencie jej atak, ale ze względu na szkody wyrządzone przez nią w przeszłości.

Papież stwierdził wtedy, że, „dla państwa prawa kara śmierci jest porażką, gdyż zmusza do zabijania w imię sprawiedliwości”.

Jak widać, Kościół broni każdego życia ludzkiego i zawsze uważa je za święte i nienaruszalne. Dla chrześcijanina jedynym Panem życia i śmierci jest bowiem Bóg. Dlatego właśnie Kościół ujmuje się także za skazanymi na śmierć.


JACUQES FESCH

Czytaj także:
Jacques Fesch. Morderca, który może zostać świętym

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
kara śmiercikościół
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Katolicka Agencja Informacyjna
Papież: „To najgorsza zniewaga, jaką można wy...
BEZDOMNY JEZUS
Katolicka Agencja Informacyjna
Wezwali policję do bezdomnego, a tam Jezus
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
OJCIEC SERAFIM
Łukasz Kobeszko
Przepięknie śpiewa i modli się w języku Jezus...
RĄCZKA NIEMOWLAKA
Marta Brzezińska-Waleszczyk
Byłam świadkiem 45 minut życia. To była lekcj...
GIULIA MICHELINI
Silvia Lucchetti
Świadectwo włoskiej aktorki, która urodziła j...
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail