Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
sobota 31/10/2020 |
Św. Alfonsa Rodrigueza
home iconPod lupą
line break icon

10 kluczowych kwestii dotyczących religii wg znanego socjologa Petera Bergera

Wnętrze katedry Notre Dame w Paryżu

Martin Bureau | AFP

Miriam Diez Bosch - publikacja 19.09.17

Peter Berger uparcie powtarzał, że religia pozostaje w naszych czasach nieodmiennie ważna.

Peter Berger (1929 – 2017) był znanym socjologiem i teologiem, założycielem Instytutu ds. Kultury, Religii i Spraw Ogólnoświatowych na Uniwersytecie Bostońskim. Jego praca naukowa przyczyniła się znacząco do rozwoju socjologii wiedzy i socjologii religii. Jego spuścizna obejmuje m.in. pojęcie społeczeństwa, w którym jednostka postrzegana jest jako produkt społeczeństwa, determinowany zarówno przez własną biografię, jak i przez środowisko. A jakie było podejście Bergera do religii? Oto 10 punktów podsumowujących najważniejsze teorie uczonego na ten właśnie temat.

1. Analizując religię z punktu widzenia socjologii, należy przyjąć postawę ateisty. Jest to ateizm metodologiczny, powodowany pragnieniem zrozumienia religii jako zjawiska właściwego człowiekowi. Nie oznacza on bynajmniej postawy agresywnej czy obojętnej wobec religii.

2. Religia rodzi się jako zbiorowa odpowiedź na groźbę nieporządku i chaosu. Berger uważał, że poszukiwanie sensu jest antropologicznym imperatywem.

3. Religie pozwalają zrozumieć niemal wszystko, co otacza człowieka, pozostawiając niewiele elementów bez wyjaśnienia. Przez tysiąclecia religie stanowiły budowane przez społeczności struktury, używane jako bariery ochronne dla — jakże kruchej — kondycji ludzkiej.

4. Religia jest odwieczna, jednak poszczególne religie są „dziećmi” swojej ery. Potrzeba religii ma charakter uniwersalny i podwaliny biologiczne, lecz konkretne formy, jakie potrzeba ta przyjmuje, są z nadania społecznego i zależą od kontekstu. Berger zwraca szczególną uwagę na ten aspekt.


Kalendarz astronomiczny w Pradze

Czytaj także:
5 wynalazków chrześcijaństwa, które zmieniły Europę

5. Doświadczenie religijne jednostki byłoby ulotne bez wymiaru instytucjonalnego, który utrwala to doświadczenie i pozwala na jego przekazywanie kolejnym pokoleniom.

6. Cechą charakterystyczną dla religii jest kreowanie świętego kosmosu, który pośredniczy w relacjach z transcendencją. Jak twierdzi Peter Berger, religie wprowadzają rozgraniczenie pomiędzy sacrum i profanum.

7. Berger pojmuje sacrum jako tajemniczą, przemożną moc, której nie sposób przypisać konkretnym przedmiotom, miejscom lub okresom w dziejach. Sacrum to coś nadzwyczajnego, co wyzwala jednostkę z jej powszedniej, codziennej rzeczywistości.

8. Rytuały religijne wspierają naszą pamięć o świecie świętości i pozwalają nam odtworzyć pierwotne mistyczne doświadczenie.




Czytaj także:
Religijność młodych na rozdrożu. „Czy sprawy można zmienić?”

9. Sekularyzacja jest zagadnieniem, które nakłoniło Bergera do rewizji wcześniejszych poglądów. Początkowo uważał, że sekularyzacja rozpoczęła się w dobie oświecenia oraz że modernizacja społeczeństwa prowadzi do utraty znaczenia religii. Podając powyższą tezę krytycznemu osądowi i konfrontując ją z teoriami i refleksjami innych socjologów, Berger zmienił swoje poglądy i ogłosił, że nie istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy modernizacją i sekularyzacją, a także, że w pewnych miejscach na świecie religia przeżywa swój największy, jak dotąd, rozkwit.

10. Pluralizm: Berger uważał, że modernizacja nie powoduje sekularyzacji. Ona prowadzi do pluralizmu, do sytuacji, w której w jednej społeczności i w jednym kontekście współistnieją różnorodne systemy wiary. Oznacza to, że religia nie jest już czymś, co człowiek przyjmuje za coś oczywistego, jak miało to miejsce w przeszłości. Obecnie religia stała się jednym z wielu aspektów życia jednostki, która może ją wybrać lub nie.




Czytaj także:
Czy Polacy stają się mniej religijni? Rozmowa z socjologiem


Sylwetka pary modlącej się przy oknie

Czytaj także:
Małżeństwa uczestniczące wspólnie w praktykach religijnych są szczęśliwsze. Udowodnione naukowo!

Tekst pochodzi z angielskiej wersji portalu Aleteia

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
religiareligijność
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
ABORCJA
Michał Lubowicki
Twoja wiara nie ma nic do rzeczy w kwestii ab...
PAPIEŻ PRZYTULA CHOREGO MĘŻCZYZNĘ
Marine Soreau
„Papież nie bał się mnie objąć”. Opowieść czł...
ST JOSEPH,THE WORKER CARPENTER, JESUS,CHILDHOOD OF CHRIST
Philip Kosloski
Ta starożytna modlitwa do św. Józefa podobno ...
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [28 paździe...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail