Aleteia
wtorek 27/10/2020 |
Św. Sabiny
Kultura

Mądrość człowieka gór, czyli nieznane teksty ks. Tischnera

KSIĄDZ JÓZEF TISCHNER

Tomasz Wierzejski/FOTONOVA

Dominika Cicha - publikacja 10.11.17

Jak iść przez życie, żeby czuć się szczęśliwym? Gdzie szukać sensu cierpienia? Jak mądrze kochać? Na te pytania ks. Józef Tischner odpowiada w „Krótkim przewodniku po życiu”.

Im bardziej śmierć się do nas zbliża, tym usilniej próbujemy ją zagłuszać. Gromadzimy rzeczy, żeby zatarasować jej drogę.

Oto gdzieś jakaś staruszka gromadzi wokół siebie małe, niepotrzebne rzeczy: mnóstwo butelek, słoików, wazoników na kwiaty. Jakieś mydła, jakieś przechodzone buty, jakieś proszki do prania, jakiś papier, koperty listowe – oto jej bogactwo. Otacza się tym bogactwem, jakby chciała zaczynać życie, a nie kończyć. Jakby chciała przekonać śmierć, że jest tu jeszcze tyle do roboty: tyle słoików do wypełnienia, tyle listów do napisania, tyle rzeczy do wyprania. Jakby na każdym z tych przedmiotów śmierć miała się potknąć i nie przyjść.*

Ale jeżeli nie rozwiązało się problemu własnej śmierci, nie można być człowiekiem. Trzeba spojrzeć jej prosto w oczy i to spojrzenie wytrzymać. Trzeba nadać jej sens i wznieść się ponad nią…

To tylko jeden z ważnych tematów, które w swoich (nieznanych wcześniej na większą skalę) tekstach podejmuje ks. Józef Tischner.

Tischnera krótki przewodnik po życiu

Ci, którzy zaglądali kiedyś do jego książek wiedzą, że nie jest łatwo je czytać. Być może niektórzy z Was uznali jego teksty za zbyt wymagające i odłożyli je na półkę. Dobra wiadomość jest taka: do księgarń trafia właśnie książka wyjątkowa, inna niż dotychczasowe. „Krótki przewodnik po życiu” to zbiór niepublikowanych dotąd (bądź publikowanych jedynie w czasopismach i pracach zbiorowych) tekstów ks. Tischnera.

Ich wybór zawdzięczamy Wojciechowi Bonowiczowi, który – jak pisze w posłowiu – naciskany przez redaktorkę Znaku Kingę Janas i Kazimierza Tischnera, siadł w końcu do pracy. Plan był prosty: stworzyć przewodnik po życiu. Zrozumiały i wartościowy dla czytelnika, który być może z filozofią nie miał w życiu wiele wspólnego.

Ks. Józef Tischner pochyla się w tych tekstach nad człowiekiem i jego związkiem z miłością, śmiercią, przyjaźnią, nadzieją, pracą. Są tu wskazówki dla rodziców i nauczycieli, którzy chcą wychowywać lepiej. Są słowa pokrzepienia dla chorych i zagubionych. Myśli dla tych, którzy nie umieją kochać mądrze. I w końcu rady dla osób, które chcą lepiej zrozumieć same siebie. Ta książka jest kwintesencją mądrości człowieka gór.

W całym zbiorze – swoją drogą wydanym przepięknie! – znajdziecie „chorągiewki” z cytatami. Całość przypomina (jak w tytule) przewodnik. To nie jest książka, którą czyta się od deski do deski i odkłada na półkę. Do niej się wraca, w poszukiwaniu konkretnych wskazówek. Albo na długo się z nią nie rozstaje.

Uwaga! Zawarte w niej myśli księdza Tischnera mogą wywrócić dotychczasowe myślenie do góry nogami.




Czytaj także:
Szukasz swojego miejsca w Kościele? Błądzisz? Poczytaj księdza Tischnera

Miłość według Tischnera

Przykład nieoczywistej myśli? Zdaniem filozofa, każdy człowiek – bez wyjątku – kocha, bo został stworzony z miłości. Kocha więc ten, który czyni dobro i ten, który czyni zło. Bo „nawet u źródła największych grzechów tkwi miłość, tylko miłość pokręcona, pogubiona”. Jedyną sprawą, jaką mamy w życiu, jest nauczenie się mądrej miłości. Na tym – jak pisze – polega właśnie chrześcijańska wizja człowieka, że odkrywa się w drugim człowieku miłość.

Człowiek goni od interesu do interesu, patrzy w kalendarz, patrzy na zegarek, żeby nadążyć. Ale gdziekolwiek idzie, gdziekolwiek się spieszy, pędzi go jakaś miłość.

Praca

Człowiek – zdaniem Tischnera – to homo laborans, człowiek pracujący. Praca upodabnia go do Boga, który stwarzał świat. Jest też językiem, którym porozumiewamy się z ludźmi na całym świecie, językiem ponadnarodowym, ponadpaństwowym. Słowami w nim są produkty pracy. Komputer lub telefon, który masz teraz przed sobą. Lampa, Twój dom, długopis. Każdy z tych przedmiotów miał styczność z człowiekiem, który pracował. Nie myślimy o tym na co dzień, prawda?

To właśnie w naszej pracy, w produktach naszej pracy zawarte jest nasze człowieczeństwo, zawarte jest nasze serce i poprzez te produkty powraca do nas Bóg. Praca nie dzieli, lecz wiąże z Bogiem.

Cierpienie

Tischner nie ucieka od tematów trudnych, owianych tajemnicą. Jak pisze, w myśleniu o swojej chorobie, cierpieniu, podstawą jest uświadomienie sobie, że nie jesteśmy pierwszymi osobami na świecie, które przechodzą tę trudną drogę. Mnóstwo ludzi cierpiało w przeszłości. I mnóstwo ludzi cierpi teraz.

Choroba stwarza okazję do spotkania z samym sobą. Bo jej ostateczny sens udaje się odkryć wyłącznie w samotności. Tischner nie użala się nad chorymi, ale podkreśla, że i przed nimi zostały postawione pewne zadania. Jednym z nich jest dawanie świadectwa. Bo „buduje się dzięki bohaterstwu drugich i buduje innych dzięki swojemu bohaterstwu”.

*Ks. J. Tischner, „Krótki przewodnik po życiu”, Znak 2017


SOLIDARNOŚĆ

Czytaj także:
Solidarność. Dlaczego wg Tischnera była małym cudem nad Wisłą?

KSIĄDZ JÓZEF TISCHNER
Materiały prasowe
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
cierpienieksiążkamiłość
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Katolicka Agencja Informacyjna
Papież: „To najgorsza zniewaga, jaką można wy...
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
BEZDOMNY JEZUS
Katolicka Agencja Informacyjna
Wezwali policję do bezdomnego, a tam Jezus
PRZODKOWIE JANA PAWŁA II
Anna Gębalska-Berekets
Dziadkowie Karola Wojtyły. Kim byli przodkowi...
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
MEDJUGORJE
Katolicka Agencja Informacyjna
Kierownik duchowy wizjonerów z Medjugorie eks...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail