Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
sobota 31/10/2020 |
Św. Alfonsa Rodrigueza
home iconDuchowość
line break icon

Asceza. Chrześcijański sposób na zbliżenie się do Boga

RĘCE KOBIETY ZŁOŻONE DO MODLITWY

Ruben Hutabarat/Unsplash | CC0

Eryk Łażewski - publikacja 24.11.17

Asceza posiada 2 wymiary: pozytywny i negatywny. Oba musimy uwzględnić w naszym rozwoju religijnym, aby posuwać się do przodu.

Na czym polega asceza?

Asceza – jej potoczne rozumienie dobrze oddaje jeden z internetowych słowników. Według niego bowiem ludzka asceza to „charakteryzujące średniowiecze wyrzeczenie się radości życia, w celu uzyskania zbawienia w niebie” albo „wstrzemięźliwość, ewentualnie surowy tryb życia bez przyjemności i wygód”.

Czy tego typu ujęcie ascezy jest prawidłowe? Aby odpowiedzieć na to pytanie, przyjrzyjmy się wpierw pochodzeniu słowa „asceza”. Bierze ono początek od greckiego czasownika „askein”, czyli „ćwiczyć, ozdabiać”. Przez starożytnych Greków i Rzymian było używane w odniesieniu do różnych dziedzin życia. Przykładem niech będzie rozumienie „ascezy” podane przez Filona z Aleksandrii – myśliciela żydowskiego, ale mocno zanurzonego w kulturze antycznej. I tak według Filona asceza to:

– ćwiczenie się w rzemiośle, czy w ogóle w pewnej sztuce;

– też ćwiczenie ciała np. sportowców;

– ćwiczenie inteligencji, woli;

– opanowanie zmysłów, tak aby nie przeszkadzały w rozwoju duchowym.


Mężczyzna z brodą patrzy na wprost obiektywu

Czytaj także:
Jan Chrzciciel, czyli pokora, asceza i prawda prosto w oczy

Trening duchowy, moralny i religijny

Ascezę w 2 ostatnich znaczeniach, uprawiali wtedy filozofowie, zwłaszcza tzw „stoicy”. I właśnie od nich myśl o ascezie przejął Klemens Aleksandryjski – Ojciec Kościoła urodzony w II w. po Chrystusie. Powiedzmy tu, że do właściwego filozofom traktowania ascezy jako treningu duchowo –moralnego, wprowadził on element religijny.

Od czasu Klemensa ascezę traktowano więc jako swoisty trening duchowo – moralno – religijny, usuwający przeszkody dla rozwoju religijnego, a jednocześnie ćwiczący nasze sprawności (umiejętności) ułatwiające ów rozwój.

Przez ascezę wyrażam miłość

Znany polski teoretyk mistyki, prof. Mieczysław Gogacz, ascezą nazywa zaś zespół „sposobów wyrażania Bogu miłości i wyrabiania w sobie sprawności wiązania się z Bogiem”. Wspomniany autor dodaje, że jednocześnie ascezą jest „to, co wybierzemy z bogatych doświadczeń Kościoła i tradycji życia religijnego świętych, to także, co doradzą nam spowiednicy lub kierownicy naszego życia duchowego, w sumie wszystko, o czym my decydujemy”.

I dodajmy, że na podstawie przywołanych wyżej doświadczeń Kościoła i tradycji pochodzącej od świętych, przyjęto, że asceza posiada 2 wymiary: pozytywny i negatywny. Oba musimy uwzględnić w naszym rozwoju religijnym, aby posuwać się do przodu.




Czytaj także:
Miłość ponad ascezą? Spróbowałam w Wielkim Poście. U mnie działa!

Asceza pozytywna i negatywna

Pierwszy z nich, to wybór tego, co zbliża do Boga. I tu mieszczą się nasze decyzje o udziale we mszy św. w określonym miejscu i czasie, uczenie się takich, a nie innych sposobów modlitwy, przyswajanie wiedzy religijnej z takich, a nie innych książek oraz wykładów.

Aspekt negatywny natomiast, to oddalanie się od tego, co przeszkadza nam w zbliżaniu się do Boga. Zacytujmy tu znów M. Gogacza: „Chodzi tu o usunięcie grzechu i o wzmocnienie się w walce z wadami. Inaczej mówiąc, chodzi o uwolnienie się od presji, jaką wywiera na nas świat i własne ciało”.

Jak widać, przeszkadzają nam w drodze do Boga, przede wszystkim grzechy i wady, czyli tkwiące w naszym ciele przyzwyczajenia właśnie do grzechów. Mamy je usuwać, a dokładniej zastępować dobrymi uczynkami oraz cnotami – przyzwyczajeniami do świadomego czynienia dobra.


ŚWIĘTA TERESA Z AVILA

Czytaj także:
Badana przez inkwizycję, reformatorka Kościoła i przewodniczka duchowa. Św. Teresa naprawdę Wielka

Wzmocnimy się w tej „walce” wtedy, gdy nie pozwolimy, aby wywierał na nas presję „świat”, czyli odsuniemy od siebie to, co nas do grzechu skłania, np. pornografię. Pokonamy tak i szatana, wykorzystującego nasze słabości.

Jak widać, asceza to właściwie nic nadzwyczajnego. To nasze codzienne wybory modlitw, lektur, praktyk sakramentalnych, którymi wyrażamy Bogu miłość, a jednocześnie ją wzmacniamy. I ważne jest, abyśmy nie rezygnowali z tych wyborów. Pomoże nam w tym ascetyka, czyli teoria ascezy. Jako ciekawostkę dodajmy, że ascetykę zapoczątkował polski franciszkanin Stefan Chryzostom Dobrosielski.

Na koniec, odnieśmy się jeszcze do potocznych określeń ascezy: są one karykaturą jej strony negatywnej i nie mają z nią wiele wspólnego.

Wszystkie cytaty pochodzą z książki M. Gogacza „Modlitwa i mistyka”, Kraków – Warszawa/Struga 1987.         

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
asceza
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
ABORCJA
Michał Lubowicki
Twoja wiara nie ma nic do rzeczy w kwestii ab...
PAPIEŻ PRZYTULA CHOREGO MĘŻCZYZNĘ
Marine Soreau
„Papież nie bał się mnie objąć”. Opowieść czł...
ST JOSEPH,THE WORKER CARPENTER, JESUS,CHILDHOOD OF CHRIST
Philip Kosloski
Ta starożytna modlitwa do św. Józefa podobno ...
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [28 paździe...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail