Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
sobota 25/09/2021 |
Bł. Władysława z Gielniowa
home iconWiedziałeś o tym?
line break icon

500+ to rewolucja? Przeczytaj o tym przedwojennym programie prorodzinnym

IGNACY MOŚCICKI

AP/FOTOLINK

Karol Wojteczek - 11.01.18

Skorzystało z niego znacznie mniej osób, ale nie powinno to dziwić, skoro wsparcie otrzymywało się na... siódmego syna w rodzinie. ;)

Jeśli komuś z Was obecne sposoby na ożywienie wskaźników demograficznych czy szeroko rozumianej polityki prorodzinnej wydają się dyskusyjne, koniecznie musicie zagłębić się w realia międzywojennej Polski. Wówczas to w poprawę sytuacji materialnej przynajmniej części wielodzietnych rodzin zaangażował się osobiście Prezydent RP, Ignacy Mościcki.

Pomysł jego wydaje się jednakowoż dość osobliwy jak na dzisiejsze standardy. Oto bowiem świeżo upieczony prezydent Mościcki w 1926 r. zarządził dekretem, że każdy siódmy syn w rdzennie polskiej, niekaranej rodzinie zostanie… jego chrześniakiem. Przywilej ten nie sprowadzał się przy tym rzecz jasna jedynie do tytulatury…

Chrześniacy prezydenta zyskiwali bowiem prawo do bezpłatnej nauki w kraju i za granicą (także na studiach wyższych), stypendia, bezpłatne przejazdy komunikacją publiczną (ze zniżkami również dla rodzeństwa) oraz opiekę zdrowotną i książeczkę oszczędnościową PKO z wkładem w wysokości 50 zł (połowa ówczesnej pensji nauczycielskiej) na samodzielny start w życiu.

O ile jednak w dzisiejszych realiach małodzietnych rodzin oferta taka wydaje się być raczej symboliczną, to wówczas, w ciągu 13 lat obowiązywania dekretu, skorzystało z niego (zależnie od źródła) od 380 do nawet 500 chłopców. A, wedle szacunków międzywojennych władz, całkowita liczba obywateli uprawnionych do skorzystania z przywileju wynosić mogła ok. 800-900.

Z drugiej strony przyznać trzeba, że choć prezydencki dekret wiązał się z wymiernymi korzyściami materialnymi i znaczącą symboliczną nobilitacją chrześniaków, realizacja jego postanowień powodowała w życiu wyróżnionej rodziny również istotne komplikacje. A podstawowym problemem była oczywiście przewlekłość biurokratycznych postępowań, wskutek której niektóre chrzty odwlekane bywały nawet i o półtora roku (przy znacząco wyższej niż dziś śmiertelności niemowląt).

Główną przyczyną zwłoki była zaś konieczność upewnienia się co do nieskazitelności „nominowanej” rodziny do czwartego pokolenia wstecz, w czym to współpracować musieli lokalni przedstawiciele rządowej administracji, służb porządkowych oraz… proboszczowie. Zadanie to bywało niekiedy prawdziwym wyzwaniem, gdyż wiele wyprodukowanych przez zaborców i odradzające się polskie władze dokumentów stracono bezpowrotnie w pożodze I Wojny Światowej i wojny polsko-bolszewickiej.

Gdy jednak już rodzina kandydata na chrześniaka przeszła pozytywnie weryfikację, zdarzało się (poświadczonych jest kilkanaście przypadków), że głowa państwa pojawiała się na pierwszym z sakramentów osobiście. Jeśli nie – w jej imieniu chłopca do chrztu podawali lokalni wojewodowie bądź senatorowie. Przyjazd takiej persony bywał w małych miejscowościach (z których pochodziła większość dzieci) prawdziwym wydarzeniem, a niemal wszyscy chrześniacy dostawali, na cześć dobroczyńcy, jako pierwsze lub drugie imię Ignacy.


BABCIA ANIELA

Czytaj także:
Babcia Aniela poprosiła o chustkę, naftę i drewno. A dostała… dom!

Kres niezwykłemu prorodzinnemu projektowi położył oczywiście wybuch II Wojny Światowej, a powojenny komunistyczny reżim nie miał zamiaru honorować zobowiązań, okrywanych czarną legendą, sanacyjnych władz. Żadenz niespełna tysiąca chrześniaków prezydenta Mościckiego nie skorzystał nigdy z przywileju darmowych zagranicznych studiów, nie mieli też oni możliwości podjęcia złożonych na indywidualnych książeczkach PKO pieniędzy.


IMIĘ DLA DZIECKA

Czytaj także:
9 na 10 najpopularniejszych imion żeńskich to imiona świętych

Jeśli zaś szukać w tej opowieści jakiegokolwiek pozytywu, wspomnieć warto, że pozostali przy życiu beneficjenci programu zawiązali po 1989 r. Krajowe Stowarzyszenie Chrześniaków Prezydenta II RP Ignacego Mościckiego, którego staraniami w 1993 r. udało się sprowadzić do Polski prochy przedwojennego Prezydenta i jego żony Marii. A nieliczni żyjący chrześniacy po dziś dzień spotykają się, kultywując pamięć o ostatnim Prezydencie II Rzeczpospolitej.

Na marginesie zaś całej historii wspomnieć można jeszcze o tym, że po wyborczej wygranej z 2015 r. prośby od obywateli o reaktywację niecodziennego przedsięwzięcia spływały do obecnego Prezydenta RP Andrzeja Dudy.




Czytaj także:
Gruziński patriarcha jest ojcem chrzestnym ponad 32 tysięcy dzieci

Tags:
chrzestnihistoriaPolska
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
PADRE PIO DEVIL
Gelsomino del Guercio
Pouczająca historia o tym, jak o. Pio wyrzucił diabła z konfesjon...
2
SANKTUARIUM W GIDLACH
Anna Gębalska-Berekets
„Mała Częstochowa”. Tu Maryję nazywa się Uzdrowicielką chorych or...
3
MODLITWA
Michał Lubowicki
„W ten sposób otwiera uszy Boga”. Modlitwa to za mało, by wybłaga...
4
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś 24 września
5
Silvia Lucchetti
„Przyłóż relikwię do chorego oka”. Świadectwa cudów za przyczyną ...
6
PRAY
Redakcja
Modlitwa dla ciebie na dziś 21 września
7
MODLĄCA SIĘ DZIEWCZYNA
Redakcja
Modlitwa dla ciebie na dziś 22 września
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail