Aleteia logoAleteia logoAleteia
środa 08/02/2023 |
Św. Józefiny Bakhity
Aleteia logo
Sztuka i podróże
separateurCreated with Sketch.

Fascynująca i odkrywcza mapa Ziemi Świętej

1280px-Sapsaphas_Madaba

Daniel Esparza - 20.01.18

Mapa z Madaby to najstarsze zachowane do dziś oryginalne kartograficzne przedstawienie Ziemi Świętej. Jest na niej oznaczone m.in. miejsce, w którym Jan Chrzciciel rozpoczął swoją misję.

Nie przegap międzynarodowej mszy za potrzebujących uzdrowienia. Zaniesiemy Twoje intencje do ołtarza – całkowicie bezpłatnie.

Kliknij, by wysłać swoją intencję

Po półgodzinnej jeździe Autostradą Królewską ze stolicy Jordanii Ammanu na południe podróżnik dociera do Madaby. To niewielkie miasteczko zamieszkuje obecnie ok. 60 tys. ludzi. W ciągu wieków mieszkali tam Moabici, Ammonici, Rzymianie, Bizantyńczycy, Rasziduni i Umajjadzi. Obecnie katolicy i greccy prawosławni stanowią 10 procent ogółu populacji miasta i jednocześnie są największą wspólnotą chrześcijańską w Jordanii.

Historia Madaby

Archeologowie potwierdzają, że Madaba była zamieszkana już w epoce brązu. Samo miasto jest dwukrotnie wymienione w Piśmie Świętym, w Księdze Liczb (21,30) i w Księdze Jozuego (13,9). W tamtych czasach miasto leżało na samej granicy imperium Moabitów. Jednak za Cesarstwa Rzymskiego, a następnie Bizancjum należało do dużej Prowincji Arabskiej, założonej przez Trajana w miejsce królestwa Nabatejczyków.

W tym okresie, pomiędzy II i VII stuleciem, ukształtowała się chrześcijańska społeczność miasta. „Medaba” wzmiankowana jest już w dokumentach soboru chalcedońskiego z V wieku jako stolica biskupstwa.

Mapa z Madaby to mozaika z VI wieku

Grecki kościół prawosławny pw. św. Jerzego w jordańskiej Madabie jest miejscem niezwykłym. Znany jest nie tylko z najwspanialszych ikon tego regionu, ale nade wszystko z niezwykłej mapy Ziemi Świętej.

Ta tak zwana mapa z Madaby jest w istocie dużą mozaiką posadzkową, ułożoną w VI wieku. To najstarsze zachowane do dziś oryginalne kartograficzne przedstawienie tego regionu ukazuje teren od Libanu na północy do delty Nilu na południu oraz pomiędzy Morzem Śródziemnym na zachodzie i Pustynią Arabską na wschodzie.

Na mapie oznaczonych jest ponad 150 miast, wiosek i miejsc wartych zobaczenia. Niektóre z nich oznaczone są niezwykle ciekawymi symbolami; według części archeologów są to miejsca pielgrzymkowe.

Co można znaleźć na mapie z Madaby?

Dla przykładu, na mapie odnaleźć możemy przedstawienia dwóch ryb zwróconych pyszczkami do siebie. Jedna wygląda jakby wypływała z Morza Martwego, a druga – jakby kierowała się w jego stronę, płynąc rzeką Jordan. Powszechnie jednak wiadomo, że ryby nie są w stanie przetrwać w Morzu Martwym (którego nazwa nie jest bynajmniej przypadkowa). Stąd też większość historyków i archeologów interpretuje ten punkt na mapie jako symbol miejsca spotkań chrześcijan.

Miejscowością oznaczoną dwiema rybami jest Bethabara, znana obecnie jako Betania za Jordanem. W tym miejscu, jak chce tradycja, Eliasz i Elizeusz przeprawili się przez rzekę Jordan (2 Krl 2). Mając na uwadze, że postać Jana Chrzciciela jest związana z Eliaszem (w Ewangelii wg św. Mateusza Jezus mówi o Janie, że jest „Eliaszem, który miał przyjść”), według tradycji jest to miejsce, w którym Jan Chrzciciel rozpoczął swoją misję. Bethabara jest ponadto uważana za miejsce chrztu Jezusa.

Co ciekawe, mapa z Madaby nie jest zorientowana na północ, jak obecne mapy. Mozaika kartograficzna zwrócona jest na wschód, w kierunku kościelnego ołtarza. Jest ku temu szczególny powód: umiejscowienie punktów na mapie pokrywa się idealnie z kierunkami kompasu. Wydaje się całkiem naturalne, że pielgrzymi nawiedzający kościół orientowali się według mapy co do kierunku swoich dalszych peregrynacji: do Jerozolimy, Jerycha, Gedary, na górę Nebo czy w kierunku Jeziora Tyberiadzkiego. Wszystkie powyższe miejsca są oznaczone na mapie.

Mapa miała początkowo wymiary 21×7 metrów i składała się z ponad dwóch milionów kostek zwanych tesserae. Jednak w VIII w. miasto zostało niemal całkowicie zniszczone przez trzęsienie ziemi i w konsekwencji aż do XIX stulecia było opustoszałe. W 1884 r., w trakcie budowy na miejscu starożytnej bazyliki nowego kościoła św. Jerzego, mozaikę odkryto i wykorzystano do dekoracji wnętrza, nieopodal wspaniałego ikonostasu.


Shlomit Weksler-Bdolah stamped piece of clay from the First Jewish Temple

Czytaj także:
Cenne odkrycie pod Ścianą Płaczu potwierdza zapisy biblijne


STUDNIA SAMARYTANKI

Czytaj także:
Chcesz się napić ze studni, przy której Jezus rozmawiał z Samarytanką? To możliwe!


Żydzi przygotowują macę na Paschę

Czytaj także:
Tajemnica starożytnego śmietnika. Co jadł przeciętny Żyd w czasach Chrystusa?

Tags:
archeologiaZiemia Święta
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...





Tu możesz poprosić zakonników o modlitwę. Wyślij swoją intencję!


Top 10
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail