Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
piątek 27/11/2020 |
Św. Wirgiliusza
home iconStyl życia
line break icon

Krótka historia pizzy. Czyli dlaczego sos czosnkowy i hawajska to kulinarne grzechy?

PIZZA

Ivan Torres/Unsplash | CC0

Andrea Wardal - 12.08.18

Połączenie bazylii, pomidorów i mozzarelli - to musiało się udać! Nie ma bardziej zharmonizowanego trio od tej kompozycji. Potwierdza to przecież nawet włoska flaga.

Jakiś czas temu byłam z polsko-włoską grupą znajomych na pizzy. Restauracja, do której się wybraliśmy, serwuje oryginalne dania z Półwyspu Apenińskiego. Muszę przyznać, że mają obłędne jedzenie… Czy możecie sobie wyobrazić znakomity ciągnący się ser, cieniutkie, chrupiące, wyjęte kilka chwil wcześniej z pieca ciasto? Tę harmonijną kompozycję: składniki tak dobrane, aby mogły wybrzmieć i zagrać symfonię na każdym, nawet najwybredniejszym podniebieniu… I delikatne, świeże bazyliowe nutki pobrzmiewające po niezapomnianej uczcie… Jednak nie wszyscy byli zadowoleni. Jedno wielkie rozczarowanie części polskiej tego międzynarodowego towarzystwa: „Gdzie jest pizza z ananasem i sos czosnkowy?!”. Tylko czemu właściwie chcemy zalewać pizzę sosami i ketchupem?

Co margherita ma wspólnego z Małgorzatą?

„Vera” (prawdziwa) pizza* narodziła się w Neapolu ok. 1889 r., kiedy Raffaele Esposito stworzył danie na cześć królowej Małgorzaty (Margherity) Sabaudzkiej. Zgadnijcie, jak Esposito nazwał swoje dzieło… Tak właśnie powstała pizza margherita.

Genialna w swojej prostocie, ale jakże zachwyca smakiem. Połączenie bazylii, pomidorów i mozzarelli – to musiało się udać! Nie ma bardziej zharmonizowanego trio od tego. Potwierdza to nawet włoska flaga. Kolor świeżej, soczystej bazylii, wygrzanych w promieniach ciepłego słońca, krwistoczerwonych pomidorów i śnieżnobiałej, delikatnej jak chmurka mozzarelli wybrali sobie mieszkańcy słonecznej Italii jako symbol narodowy. Bo przecież włoskie serce jest w kuchni.

Mieszkańcy Neapolu są zdania, że istnieją 2 rodzaje pizzy: marinara (od włoskiego marino-marynarz) i margherita. Marinara jest starszą siostrą margherity. Na przepysznym cieście możemy zobaczyć pomidory, oregano, oliwę, czosnek i bazylię. Wbrew nazwie nie ma na niej ryb. To pizza, którą jedli neapolitańscy rybacy po długim czasie spędzonym z dala od domów na rozległych morskich głębinach. Po dniach pełnych ryb marinara była pierwszym posiłkiem na lądzie bez owoców morza.

Co robi ananas na pizzy?!

Ogromne zdziwienie mieszkańców słonecznego kraju budzi pomysł serwowania ich sztandarowego przysmaku z ananasem. „Hawajskiej” nie dostaniemy w prawdziwej włoskiej pizzerii. Jednak niektóre z nich przygotowują „pizze bianche” (pizza biała), czyli bez sosu pomidorowego, np. quattro formaggi. Popularna w całej Italii, możemy ją jeść z samą oliwą lub z różnymi dodatkami. Ja zdecydowanie wolę „pizze rosse” (czerwoną), czyli z sosem pomidorowym. Jednak i ta „biała” odmiana, dobrze przygotowana, urzeka swoja prostotą. W Rzymie jest jedzona jakby z namaszczeniem.

Trochę pizza, trochę pieróg

Bo mówiąc o pizzy, nie możemy pominąć calzone, czyli… ogromnego pieroga. Jest to wariacja na temat włoskiego przysmaku. „Pizza”, która wszystkie składniki ma schowane w środku. Może być podawana pieczona lub smażona. Popularna w Neapolu i Apulii. W zależności od regionu możemy dostać różne dodatki. Jest też kilka lokalnych odmian calzone, pod różnymi nazwami.

We Włoszech można kupić pizzę na wagę. Bardzo popularne są małe sklepiki lub budki, gdzie można kupić kawałek dowolnie wybranego smaku o wielkości odpowiadającej burczeniu w brzuchu i zjeść go od razu. Jest to dobre rozwiązanie na szybką przekąskę lub obiad podczas krótkiej przerwy w zwiedzaniu.

Moi znajomi z półwyspu Apenińskiego po przylocie do Polski byli jacyś „zgaszeni”, tacy mało włoscy. Nie tańczyli i nie śpiewali. Dopiero po zjedzeniu pizzy stali się na nowo szczęśliwi i spontaniczni. Na koniec kolacji wszyscy śpiewali na całe gardło, śmiali się i żartowali (dobrze, że obsługa była wyrozumiała). Po tym wieczorze coś się zmieniło, a Italiani bez skrępowania wyśpiewywali i klaskali w metrze, restauracji czy parku!

*To pizza, jaką znamy obecnie, gdyż początki tego dania sięgają setki lat wstecz i owiane są tajemnicą. Pierwsze udokumentowane wzmianki z 997 roku o „pizzy” były napisane jeszcze w języku volgare. W szesnastowiecznym Neapolu jeden z rodzajów płaskiego, zgniecionego chleba/placka nazywano pizzą. Przez wieki danie ewoluowało i powstawało wiele jego odmian. Dodano sos pomidorowy, ser i szynkę.




Czytaj także:
Pizza „8 błogosławieństw”? Wyjątkowa restauracja w Łodzi




Czytaj także:
Kawa od autysty? Pizza od kucharza z zespołem Downa?

Tags:
jedzeniekuchniaWłochy
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
WIGILIA W PANDEMII
Katolicka Agencja Informacyjna
Rząd: święta na nie więcej niż 5 osób. Jest p...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [23 listopa...
SAINT THERESE OF LISIEUX
Dział Foto
Tu mieszkała Mała Tereska. Piękne zdjęcia z j...
Web católico de Javier
Pełne humoru cuda ojca Pio
Redakcja
Modlitwa dla ciebie na dziś [24 listopada]
BIBLE
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [25 listopa...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail