Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
wtorek 26/01/2021 |
Świętych biskupów Tymoteusza i Tytusa
home iconStyl życia
line break icon

Sokrates. Wiem, że nic nie wiem? Nic bardziej mylnego!

Priscilla Du Preez | Unsplash

Mateusz Nagórski - 03.12.18

Uniwersalne przesłanie Sokratesa pozostaje aktualne po dziś dzień. Jak mądrze żyć? Sokrates podpowie z przyjemnością.

Sokrates to kultowa postać. Był jednym z pierwszych filozofów. Wielu przed nim zajmowało się filozofią. Greccy filozofowie tacy jak Tales z Miletu, Heraklit czy Demokryt zadawali sobie pytanie o początek. Skąd wziął się świat? Jaka jest praprzyczyna wszystkiego, czyli arché? Sokrates żył w V wieku przed Chrystusem. Chodził po Atenach i podejmował dialog ze współobywatelami. Jako pierwszy kierował rozważania filozoficzne nie na zewnątrz człowieka, ale do wewnątrz. Interesowało go mądre życie.

Co wiedział Sokrates?

Powszechnie jako najważniejszą sentencję przypisuje się Sokratesowi „wiem, że nic nie wiem”. Jest w tym trochę prawdy, ale nie do końca. Sokrates żył wśród ludzi, którzy byli pełni pychy. Uważali, że znają się na wielu rzeczach, ale gdy Ateńczyk rozpoczynał swoją tyradę pytań, to okazywało się, że rozmówcy nie potrafią odpowiedzieć na podstawowe kwestie. Ich wiedza była nieprzemyślana i powierzchowna. Po prostu nie wiedzieli. Denerwował wiele osób, ponieważ ukazywał ich ignorancję.

Wyprowadzał ze stanu świętego spokoju i intelektualnego lenistwa. Fascynował z kolei ateńską młodzież, która garnęła się do niego, aby zdobyć prawdziwą mądrość. Pociągała ich jego autentyczność i spójność myśli z życiem. Mądrością Sokratesa była świadomość własnej niewiedzy i pokora. 

Czy Sokrates jednak nic nie wiedział? W „Obronie Sokratesa” czytamy zapis rozprawy sądowej. Skazany Filozof wygłasza dwie mowy, aby odpowiedzieć na niesprawiedliwe zarzuty. W pewnym momencie powiada: „A że krzywdy wyrządzać i nie słuchać lepszego od siebie – boga czy człowieka – jest czymś złym i hańbą, to wiem” (XVII B). A jednak!

Jak żyć?

Sokrates całe życie rozprawiał o tym, co warto, a czego nie warto. Był praktykiem dobrego życia. W codziennych wyborach pomagał mu wewnętrzny głos, czyli daimonion. Wielu interpretuje go jako głos sumienia, który objawił się Ateńczykowi już w chłopięcych latach. Starał się być mu wiernym w każdej sytuacji. Ten wewnętrzny głos nakłaniał go między innymi do nauczycielskiej misji.

Można za prof. Zbigniewem Stawrowskim powiedzieć, że Sokrates był w pełni tego słowa znaczeniu DUSZPASTERZEM. Powiada Ateńczyk: „Tak rozkazuje bóg, dobrze sobie to pamiętajcie, a mnie się zdaje, że wy w ogóle nie macie w państwie nic cenniejszego, niż ta moja służba boża.

Bo przecież ja nic innego nie robię, tylko chodzę i namawiam młodych spośród was i starych, żeby się ani o ciało, ani o pieniądze nie troszczył jeden z drugim przede wszystkim, ani tak bardzo jak o duszę, aby była jak najlepsza: i mówię im, że nie z pieniędzy dzielność rośnie, ale z dzielności pieniądze i wszelkie inne dobra ludzkie i prywatne, i publiczne” (XVII B).

Dobre życie zatem jest nieodłączne z codzienną walką o dzielność i wolność duszy od materialnych i niskich przywiązań.

Sokrates i śmierć?

Filozof ostatecznie został skazany na śmierć. I w tej kwestii pozostał wierny swoim ideałom. Według Sokratesa „obawiać się śmierci (…) to nic innego nie jest jak tylko mieć się za mądrego, choć się nim nie jest. Bo to znaczy myśleć, że się wie to, czego człowiek nie wie.

Bo przecież o śmierci żaden człowiek nie wie, czy czasem nie jest dla nas największym ze wszystkich dobrem, a tak się jej ludzie boją, jakby dobrze wiedzieli, że jest największym złem. A czyż to nie jest głupota, i to ta najpaskudniejsza: myśleć, że się wie to, czego człowiek nie wie? (XVII A)”.

Do końca pozostał wierny swoim przekonaniom oraz ateńskiemu prawu. Poddał się karze śmierci. Odszedł ze spokojem i godnością. Dał świadectwo i pozostawił wielu uczniów, którzy zanieśli jego intuicje, aż po XXI wiek. Adwent to dobry czas, aby sięgnąć po „Obronę Sokratesa”!


PŁACZĄCY MĘŻCZYZNA

Czytaj także:
Męstwo prosto z nieba. Słuchałem tego jak zaczarowany!


CHARYZMATYCZNA STARSZA PANI

Czytaj także:
Charyzmatyczna starsza pani. Zachwyciła mnie pewna staruszka


CO ROBISZ, KIEDY CHCE CI SIĘ PŁAKAĆ

Czytaj także:
Co robisz, kiedy chce ci się płakać? Jest tylko jedno wyjście

Tags:
filozofiamądrośćżycie
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
1
ŚMIERĆ
Dorota Mazur
Ksiądz, który przeżył śmierć kliniczną: przejście do wieczności j...
2
Fabio Marchese Ragona
O tym, jak sutanna Jana Pawła II zrobiła się całkiem czarna. Opow...
3
Joanna Operacz
Jak pięknie umierać? Nauczy was 6-latek chory na raka
4
KOLĘDA
Jarosław Kumor
Szczęść Boże, czy mogę zapalić? Kolęda z humorem: 8 zabawnych syt...
5
Ksiądz modli się przy ołtarzu
Sergio Argüello Vences
Jezus mnie skarcił, gdy odprawiałem mszę świętą
6
PRIEST WHITE COLLAR
Redakcja
Ksiądz poszedł do spowiedzi, a potem znaleziono go martwego. Pros...
7
BIBLE GLASSES
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [21 stycznia]
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail