Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
sobota 31/10/2020 |
Św. Alfonsa Rodrigueza
home iconDobre historie
line break icon

Harriet Tubman. Kobieta, która przywracała godność

TUBMAN

Public domain

Sandra Ferrer - publikacja 30.12.18

Pierwsi niewolnicy z Afryki przybyli do amerykańskiego stanu Wirginia w XVII wieku. Od tego momentu wielkie plantacje, zwłaszcza na południu Stanów Zjednoczonych, utrzymywały ogromną produkcję bawełny dzięki niewolniczej pracy milionów ludzi. Harriet Tubman należała do nielicznych, którym udało się uciec.

Rok 1820, bliżej nieokreślony dzień. Stan Maryland, niedaleko stolicy USA, Waszyngtonu. Rozlega się pierwszy krzyk maleńkiej Araminty Ross, córki czarnoskórych niewolników. Plantacja bawełny nigdy nie będzie dla dziewczynki miejscem zabaw, radości i beztroski. Do dorosłości powiedzie ją drogą ponadludzkiego wysiłku, cierpienia i codziennej walki o przetrwanie.

Araminta nieustannie doświadcza przemocy fizycznej i psychicznej. Jako sześciolatka musi opiekować się niemowlęciem pewnej kobiety. Gdy noworodek zapłacze w środku nocy, Araminta przypłaca to biczami od bezwzględnej zwierzchniczki.

HARRIET TUBMAN
Lindsley, H. B | Library of Congress

W miarę dorastania nastoletnia już dziewczyna ima się najcięższych prac fizycznych: orze pole, transportuje plony na rozległych posiadłościach południa. Jedynie w Słowie Bożym odnajduje pocieszenie, sens. I chociaż jest analfabetką, żyje katolicką doktryną przekazywaną od małego przez matkę.

Starotestamentowa opowieść o Mojżeszu kierującym naród wybrany do Ziemi Obiecanej na zawsze naznaczy tę młodą kobietę. Już wkrótce zbuntuje się przeciwko dramatycznemu i niesprawiedliwemu losowi.

Zanim to jednak nastąpi – notabene, doświadczona już przez los Araminta – otrzymuje od nadzorcy plantacji potężny cios w głowę. Głęboki uraz czaszki powoduje przykre następstwa, z którymi kobieta zmaga się do końca życia.

HARRIET TUBMAN,SLAVERY
PD

W tym czasie zaczyna mieć wizje i przekazywać złożoną ideę Boga. Jest przekonana, że Pan przemówił bezpośrednio do jej duszy, a objawienia dały siłę i odwagę, by wkrótce uczynić ją bohaterką swego ludu. Około 1844 roku Araminta zmienia imię na nazwisko swojej matki – Harriet. Wkrótce przyjmuje po mężu nazwisko Tubman.

Cztery lata później, gdy Harriet Tubman zbliża się do trzydziestych urodzin, jej ciało jest już znacznie wyniszczone niewolniczą pracą. Postanawia uciec.

Harriet Tubman. „Mojżesz” plantacji niewolników

Mimo trudności udaje jej się opuścić plantację i dotrzeć do swojej własnej Ziemi Obiecanej. Jej ucieczka kończy się sukcesem dzięki pomocy zwolenników zniesienia niewolnictwa. Wśród abolicjonistów znajduje się wielu Kwakrów, członków chrześcijańskiej wspólnoty propagującej pacyfizm, równość wszystkich istot ludzkich oraz wartość osobistego kontaktu wierzącego z Bogiem.

Uciekinierka przedostaje się do Pensylwanii, korzystając z Kolei Podziemnej (ang. Underground Railroad), umownego szlaku ucieczki zbiegłych niewolników. W praktyce jest to sieć dróg, organizacji i osób umożliwiających Murzynom podróż z niewolniczych stanów południa na północ Ameryki. Harriet osiedla się w Filadelfii, zdobywa pracę i oszczędza każdy cent. Wszystko po to, by wyzwolić rodzinę i przyjaciół z katorżniczej pracy.

Przy wsparciu abolicjonistów kobieta 19 razy powraca na południe kraju. Pomaga w ucieczce z plantacji nie tylko swoim najbliższym, lecz także wielu obcym niewolnikom. W 1850 roku Kongres USA uchwala zaostrzenie przepisów o zbiegłych niewolnikach, więc działalność odważnej Tubman to wręcz igranie z ogniem. W międzyczasie kobieta zostaje zdradzona i upokorzona przez męża (który żeni się ponownie pod nieobecność Harriet). Niełatwo jest pełnić funkcję „Mojżesza swego ludu” z nadciągającą wojną oraz zawodem miłosnym w tle.

W 1861 r. wybucha wojna secesyjna. Konfederaci walczą o uznanie swojej suwerenności na południu, północ broni jedności Unii i zniesienia niewolnictwa. Harriet – sanitariuszka ratuje setki rannych w punktach medycznych. Jako pierwsza kobieta kieruje zbrojną wyprawą w czasie wojny (nalot na Combahee Ferry), w której wyzwala ponad 700 niewolników.

W 1863 roku, wraz z setkami tysięcy wyzwolonych, świętuje Proklamację Emancypacji i zniesienie niewolnictwa w niektórych stanach USA. Dopiero 13. poprawka do konstytucji Stanów Zjednoczonych zakazuje niewolnictwa w całym kraju, a niemal 4 mln Afroamerykanów uznanych zostaje za obywateli USA. Ustawodawstwo tylko formalnie znosi niewolnictwo, w praktyce – rozpoczyna się długi okres rasizmu i segregacji rasowej.

Harriet zmaga się z uprzedzeniami rasowymi, biedą, brakiem jakiejkolwiek rekompensaty ze strony państwa. Godne warunki życia zapewniają jej wdzięczni za uratowanie bliscy. Kobieta nadal angażuje się w starania o wolność i równość obywateli, dołącza też do ruchu sufrażystek. Wychodzi powtórnie za mąż i adoptuje córkę. Jako że przez większość życia cierpi z powodu chronicznych migren, decyduje się na operację głowy. Podobno jedynym znieczuleniem Harriet podczas zabiegu jest zagryzanie kuli, na wzór żołnierzy wojny secesyjnej. Takie historie można by zapewne mnożyć bez końca.

Śmierć Harriet Tubman 10 marca 1913 roku wstrząsnęła całym krajem. Bohaterka została pochowana z wojskowymi honorami na Cmentarzu Fort Hill w Auburn. Pozostaje ikoną odwagi i walki o wolność.


WYRWANI Z NIEWOLI, PIOTR ZALEWSKI

Czytaj także:
„Wyrywanie się z niewoli to codzienna decyzja”. Świadectwo Piotra Zalewskiego


ŚWIĘTA JÓZEFINA BAKHITA

Czytaj także:
Św. Bakhita. Niewolnica, która została „aniołem drobnych ofiar”

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
historiaUSA
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
ABORCJA
Michał Lubowicki
Twoja wiara nie ma nic do rzeczy w kwestii ab...
PAPIEŻ PRZYTULA CHOREGO MĘŻCZYZNĘ
Marine Soreau
„Papież nie bał się mnie objąć”. Opowieść czł...
ST JOSEPH,THE WORKER CARPENTER, JESUS,CHILDHOOD OF CHRIST
Philip Kosloski
Ta starożytna modlitwa do św. Józefa podobno ...
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [28 paździe...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail