Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
środa 04/08/2021 |
Św. Jana Marii Vianneya
home iconDobre historie
line break icon

Harriet Tubman. Kobieta, która przywracała godność

TUBMAN

Public domain

Sandra Ferrer - 30.12.18

Pierwsi niewolnicy z Afryki przybyli do amerykańskiego stanu Wirginia w XVII wieku. Od tego momentu wielkie plantacje, zwłaszcza na południu Stanów Zjednoczonych, utrzymywały ogromną produkcję bawełny dzięki niewolniczej pracy milionów ludzi. Harriet Tubman należała do nielicznych, którym udało się uciec.

Rok 1820, bliżej nieokreślony dzień. Stan Maryland, niedaleko stolicy USA, Waszyngtonu. Rozlega się pierwszy krzyk maleńkiej Araminty Ross, córki czarnoskórych niewolników. Plantacja bawełny nigdy nie będzie dla dziewczynki miejscem zabaw, radości i beztroski. Do dorosłości powiedzie ją drogą ponadludzkiego wysiłku, cierpienia i codziennej walki o przetrwanie.

Araminta nieustannie doświadcza przemocy fizycznej i psychicznej. Jako sześciolatka musi opiekować się niemowlęciem pewnej kobiety. Gdy noworodek zapłacze w środku nocy, Araminta przypłaca to biczami od bezwzględnej zwierzchniczki.

HARRIET TUBMAN
Lindsley, H. B | Library of Congress

W miarę dorastania nastoletnia już dziewczyna ima się najcięższych prac fizycznych: orze pole, transportuje plony na rozległych posiadłościach południa. Jedynie w Słowie Bożym odnajduje pocieszenie, sens. I chociaż jest analfabetką, żyje katolicką doktryną przekazywaną od małego przez matkę.

Starotestamentowa opowieść o Mojżeszu kierującym naród wybrany do Ziemi Obiecanej na zawsze naznaczy tę młodą kobietę. Już wkrótce zbuntuje się przeciwko dramatycznemu i niesprawiedliwemu losowi.

Zanim to jednak nastąpi – notabene, doświadczona już przez los Araminta – otrzymuje od nadzorcy plantacji potężny cios w głowę. Głęboki uraz czaszki powoduje przykre następstwa, z którymi kobieta zmaga się do końca życia.

HARRIET TUBMAN,SLAVERY
PD

W tym czasie zaczyna mieć wizje i przekazywać złożoną ideę Boga. Jest przekonana, że Pan przemówił bezpośrednio do jej duszy, a objawienia dały siłę i odwagę, by wkrótce uczynić ją bohaterką swego ludu. Około 1844 roku Araminta zmienia imię na nazwisko swojej matki – Harriet. Wkrótce przyjmuje po mężu nazwisko Tubman.

Cztery lata później, gdy Harriet Tubman zbliża się do trzydziestych urodzin, jej ciało jest już znacznie wyniszczone niewolniczą pracą. Postanawia uciec.

Harriet Tubman. „Mojżesz” plantacji niewolników

Mimo trudności udaje jej się opuścić plantację i dotrzeć do swojej własnej Ziemi Obiecanej. Jej ucieczka kończy się sukcesem dzięki pomocy zwolenników zniesienia niewolnictwa. Wśród abolicjonistów znajduje się wielu Kwakrów, członków chrześcijańskiej wspólnoty propagującej pacyfizm, równość wszystkich istot ludzkich oraz wartość osobistego kontaktu wierzącego z Bogiem.

Uciekinierka przedostaje się do Pensylwanii, korzystając z Kolei Podziemnej (ang. Underground Railroad), umownego szlaku ucieczki zbiegłych niewolników. W praktyce jest to sieć dróg, organizacji i osób umożliwiających Murzynom podróż z niewolniczych stanów południa na północ Ameryki. Harriet osiedla się w Filadelfii, zdobywa pracę i oszczędza każdy cent. Wszystko po to, by wyzwolić rodzinę i przyjaciół z katorżniczej pracy.

Przy wsparciu abolicjonistów kobieta 19 razy powraca na południe kraju. Pomaga w ucieczce z plantacji nie tylko swoim najbliższym, lecz także wielu obcym niewolnikom. W 1850 roku Kongres USA uchwala zaostrzenie przepisów o zbiegłych niewolnikach, więc działalność odważnej Tubman to wręcz igranie z ogniem. W międzyczasie kobieta zostaje zdradzona i upokorzona przez męża (który żeni się ponownie pod nieobecność Harriet). Niełatwo jest pełnić funkcję „Mojżesza swego ludu” z nadciągającą wojną oraz zawodem miłosnym w tle.

W 1861 r. wybucha wojna secesyjna. Konfederaci walczą o uznanie swojej suwerenności na południu, północ broni jedności Unii i zniesienia niewolnictwa. Harriet – sanitariuszka ratuje setki rannych w punktach medycznych. Jako pierwsza kobieta kieruje zbrojną wyprawą w czasie wojny (nalot na Combahee Ferry), w której wyzwala ponad 700 niewolników.

W 1863 roku, wraz z setkami tysięcy wyzwolonych, świętuje Proklamację Emancypacji i zniesienie niewolnictwa w niektórych stanach USA. Dopiero 13. poprawka do konstytucji Stanów Zjednoczonych zakazuje niewolnictwa w całym kraju, a niemal 4 mln Afroamerykanów uznanych zostaje za obywateli USA. Ustawodawstwo tylko formalnie znosi niewolnictwo, w praktyce – rozpoczyna się długi okres rasizmu i segregacji rasowej.

Harriet zmaga się z uprzedzeniami rasowymi, biedą, brakiem jakiejkolwiek rekompensaty ze strony państwa. Godne warunki życia zapewniają jej wdzięczni za uratowanie bliscy. Kobieta nadal angażuje się w starania o wolność i równość obywateli, dołącza też do ruchu sufrażystek. Wychodzi powtórnie za mąż i adoptuje córkę. Jako że przez większość życia cierpi z powodu chronicznych migren, decyduje się na operację głowy. Podobno jedynym znieczuleniem Harriet podczas zabiegu jest zagryzanie kuli, na wzór żołnierzy wojny secesyjnej. Takie historie można by zapewne mnożyć bez końca.

Śmierć Harriet Tubman 10 marca 1913 roku wstrząsnęła całym krajem. Bohaterka została pochowana z wojskowymi honorami na Cmentarzu Fort Hill w Auburn. Pozostaje ikoną odwagi i walki o wolność.


WYRWANI Z NIEWOLI, PIOTR ZALEWSKI

Czytaj także:
„Wyrywanie się z niewoli to codzienna decyzja”. Świadectwo Piotra Zalewskiego


ŚWIĘTA JÓZEFINA BAKHITA

Czytaj także:
Św. Bakhita. Niewolnica, która została „aniołem drobnych ofiar”

Tags:
historiaUSA
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
FR MAXIMILIAN KOLBE
Katolicka Agencja Informacyjna
„Jego ciało było czyściutkie i promieniowało”...
2
BEZDOMNY CESAR
Agencja I.Media
Całe życie był bezdomny, ale pochowano go po królewsku. W Watykan...
3
Arthur Herlin
Biblia, która wyłoniła się spod gruzów World Trade Center
4
POGRZEB FRANKA
Redakcja
Pożegnali Franka – 7-letniego pielgrzyma. „Szedłeś do Matki...
5
Mathilde de Robien
Jak podtrzymać ogień miłości? Prosta i skuteczna metoda
6
DAWCA 5114
Joanna Operacz
Tatuaż z plemnikiem. Historia 36 dzieci poczętych z nasienia jedn...
7
RODZINA WITECKICH
Ewa Rejman
Sześcioro dzieci. Zdrowych i chorych – tak samo ważnych [reportaż...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail