Aleteia
sobota 24/10/2020 |
Św. Antoniego Marii Clareta
For Her

To jest tekst o pewnym wstydliwym temacie...

WSTYD

Garin Chadwick/Unsplash | CC0

Marzena Erm - publikacja 12.01.19

Wstyd pokazuje nam, że nie jesteśmy doskonali, że potrafimy być egoistyczni, raniący, nieprofesjonalni czy nietaktowni, a świadomość tego skłonić nas może do większej pokory w ocenianiu innych.

Szkoła Podstawowa. Apel. Mówię wiersz, widzę publiczność, drży mi głos. Wstydzę się.

Gimnazjum. Powiedziałam złe słowo o kimś. Za plecami. Bez miłości. Wstydzę się.

Liceum. W ramach wuefu idziemy na basen. Jestem jedyną dziewczyną biorącą udział w zajęciach – koleżanki załatwiły sobie zwolnienie. Stoję na brzegu basenu w stroju kąpielowym, obok kolegów w kąpielówkach. Wstydzę się.

Studia. Rozmawiam ze znajomymi. Śmiejemy się, żartujemy dość swobodnie, no i trach – przeholowałam. To było za mocne. To było nietaktowne. Wstydzę się.

Teraz. Piszę ten tekst i zastanawiam się, jak zostanie odebrane moje odsłonięcie się. Wstydzę się.

Oblać się rumieńcem

Jesteśmy jedynym gatunkiem na ziemi, który się rumieni i – wydaje mi się – z chęcią pozbylibyśmy się tej umiejętności. Zresztą co to za umiejętność, skoro ani nie nabyta, ani nawet pożądana i choć rumienienie się leży w naszej naturze, nieszczególnie lubimy tracić kontrolę nad naszą ekspresją.

Chciałoby się udać, że wcale nas to i tamto nie zawstydziło, że ani trochę nie poczuliśmy się urażeni i nie zabolały nas nawet odrobinę słowa, które usłyszeliśmy na swój temat. Albo że nic sobie z tego nie robimy, że właśnie nas kontroler w autobusie złapał bez biletu, lub że zaliczyliśmy spektakularną wpadkę, zdając sprawozdanie przed zarządem firmy, w której pracujemy.

Kontrolowanie emocji to przecież klucz do wywarcia na innych takiego wrażenia, jakie chcemy wywrzeć, aby sprawić wrażenie bycia osobą, którą chcemy, aby inni w nas widzieli.

Okryci pląsem

Wiem, co należy robić ze wstydem i kiedy spodziewam się, że go doświadczę (np. w sytuacji ekspozycji społecznej) nakładam grubą warstwę podkładu na lica. Wstyd raczej chcemy przed innymi ukryć, niż go eksponować. Czasem wręcz gotowi jesteśmy schować się cali, tacy jesteśmy zawstydzeni. Nie bez kozery sformułowanie „zapaść się ze wstydu pod ziemię” znalazło się w naszym słowniku.

Wstyd jest jednym z najbardziej destrukcyjnych uczuć. Ale nie każdy. Przypomnijmy sobie Księgę Rodzaju. Adam i Ewa po skosztowaniu zakazanego owocu zostają wypędzeni z raju i pierwszym ich uczuciem, o którym mówi Biblia, jest właśnie wstyd. Od tego momentu tych dwoje zaczęło należeć do naszej ziemskiej historii.

Wstyd jest wpisany w nasze człowieczeństwo i je konstytuuje. Może to właśnie wstyd jest owocem poznania? Gdyby nie on, często nie mielibyśmy szansy odróżnić dobra od zła. Nie mielibyśmy refleksji, że kogoś zraniliśmy, że zagraliśmy nieczysto, że zawiedliśmy. Wstyd może być zatem bratem empatii, o ile faktycznie związany jest z rzeczywistą sytuacją złego potraktowania kogoś.

Wstyd może też pełnić funkcję strażnika norm społecznych i przypominać nam, co wypada, a co już nie koniecznie; co jest eleganckie, a co przekracza granice dobrego smaku. Wstyd może nam mówić: zachowałem się nie w porządku.

Wstydzić się wstydzenia

Wstydzić się można, a wstydu wstydzić się nie trzeba. Wstydzenie się jest cechą ludzi zdrowych psychicznie. Dobrze jest wiedzieć, że uczucia wstydu nie odczuwają jedynie osoby z psychopatią.

Wstyd pokazuje nam, że nie jesteśmy doskonali, że potrafimy być egoistyczni, raniący, nieprofesjonalni czy nietaktowni, a świadomość tego skłonić nas może do większej pokory w ocenianiu innych.

Gorzej, jeśli wstydzimy się nie zachowania, które nie przynosi nam chluby, ale na przykład pochodzenia, majętności, swojego ciała, swoich uczuć lub czegoś, na co nie mamy wpływu. Wtedy wstyd staje się toksyczny i nie jest już strażnikiem dobrych obyczajów i jakości naszej pracy, czy jakości relacji, ale staje się złym policjantem, który będzie łoił nas za każdy objaw niedoskonałości.

Jeśli nie damy sobie prawa do błędu i nie zaakceptujemy tej swojej strony, która daleka jest od ideału, łatwo wpadniemy w perfekcjonizm. To cecha ludzi, u których wstyd jest częstym gościem. Cecha tych, którzy boją się być zauważeni tacy, jacy są: z deficytami, rysami, odcieniami. Przy całym spektrum szkód, które może wyrządzić chorobliwy wstyd, perfekcjonizm to jeszcze bułka z masłem. Ale to już historia na kolejny wstydliwy temat.


WSTYD

Czytaj także:
Wstyd, który odbiera życie


WSTYD

Czytaj także:
Czego się wstydzisz? Opowiedz o tym…


MŁODA KOBIETA

Czytaj także:
Piękno jest w tobie. Spójrz na siebie kochająco!

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
poczucie wartościwstyd
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
RĄCZKA NIEMOWLAKA
Marta Brzezińska-Waleszczyk
Byłam świadkiem 45 minut życia. To była lekcj...
Katolicka Agencja Informacyjna
Papież: „To najgorsza zniewaga, jaką można wy...
MASS,YOUNG CHILD
Anna O'Neil
List do rodziców, którzy zabierają na mszę sw...
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
OJCIEC SERAFIM
Łukasz Kobeszko
Przepięknie śpiewa i modli się w języku Jezus...
Bluźniercze graffiti na murze kościoła
Lucandrea Massaro
Wypisali proaborcyjne grafitti na kościele. R...
BEZDOMNY JEZUS
Katolicka Agencja Informacyjna
Wezwali policję do bezdomnego, a tam Jezus
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail