Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
czwartek 21/01/2021 |
Św. Agnieszki
home iconKultura
line break icon

Ile razy tłumaczono… Biblię?

SAINT JEROME

Domaine Public

Daniel Esparza - 20.01.19

Nowy Testament został przełożony na 1500 języków. Wciąż jednak istnieje potencjał tłumaczenia Biblii na, powiedzmy, kolejnych tysiąc języków. Kiedy w ogóle zaczęto tłumaczyć Pismo Święte?

Według niektórych źródeł Biblię (Stary i Nowy Testament) przetłumaczono na 670 języków. Z kolei sam Nowy Testament został przełożony na 1500 języków, a jakaś część Pisma (jedna księga, psalm czy fragment Starego lub Nowego Testamentu) na blisko 3000 języków.

Jeśli uważasz, że to dużo, warto pamiętać, że 3 tysiące to zaledwie mniej niż połowa języków używanych obecnie na całym świecie. Spośród używanych dziś 7097 języków, około 4000 posługuje się systemem pisanym, co oznacza, że wciąż istnieje potencjał tłumaczenia Biblii na, powiedzmy, kolejnych tysiąc języków.

Kiedy i dlaczego Biblię przetłumaczono z oryginalnych języków na inne?

Septuaginta i pierwsze tłumaczenia Biblii

Pierwsze tłumaczenia Biblii pojawiły się około III wieku przed Chrystusem, kiedy aleksandryjscy Żydzi zaczęli posługiwać się greką (lingua franca tamtych czasów), tym samym spychając hebrajski na margines. Pierwsze tłumaczenie, nazywane niekiedy „greckim Starym Testamentem”, jest lepiej znane jako Septuaginta. Pojawia się nawet jako cytaty w Nowym Testamencie (szczególnie w listach św. Pawła), ale także u ojców apostolskich czy greckich Ojców Kościoła. Dzięki św. Hieronimowi stało się jasne, że Septuaginta nie była jedynym źródłem, z którego korzystali apostołowie, tak samo jak to, że autorzy Nowego Testamentu korzystali z pism w języku hebrajskim, ale i greckim (zwłaszcza cytując Jezusa).

Nazwa „Septuaginta” („70”), zgodnie z tradycją odnosi się do faktu, że grecki król Egiptu Ptolemeusz II Filadelfos poprosił 72 żydowskich uczonych (po sześciu z każdego z 12 plemion Izraela) o przełożenie Tory z hebrajskiego na grekę. Każdy z nich miał pracować osobno, a na koniec mieli wymienić się efektami tłumaczenia i ustalić ostateczną wersję. Kiedy jednak okazało się, że wszystkie tłumaczenia są identyczne, odebrano to jako znak od Boga.

Św. Hieronim i Wulgata

Tłumaczenie, napisane w grece Koiné (lingua franca w basenie Morza Śródziemnego w późnej starożytności, zwana również dialektem aleksandryjskim), pierwotnie zawierało tylko Torę (pierwsze pięć ksiąg Biblii hebrajskiej, tzw. Pięcioksiąg). Przez następne dwa lub trzy stulecia przekładano kolejne księgi. Tłumaczenia zakończono w 132 roku p.n.e. To wczesne tłumaczenie stało się podstawą do kolejnych przekładów na łacinę („Vetus Latina”).

Nawet jeśli pierwsi chrześcijanie biegle posługiwali się greką, wraz z rozprzestrzenianiem wiary w Imperium Rzymskim rosło zapotrzebowanie na łaciński przekład Pisma. Już w II wieku w okolicach Włoch i północnej Afryki pojawiło się dużo tłumaczeń (z wieloma dodatkami i błędami). Sam św. Hieronim (wielki tłumacz Biblii z hebrajskiego i greki na łacinę, twórca Wulgaty) przyznał, że do IV wieku „powstało tyle tekstów, co manuskryptów”.

W 382 roku papież Damazy I poprosił Hieronima ​​o ostateczną wersję Ewangelii w języku łacińskim (która miała bazować na rozpowszechnionym już wtedy „Vetus Latina”). Hieronim poszedł jeszcze dalej i przełożył kolejne biblijne księgi, posługując się oryginalnymi tekstami hebrajskimi i greckimi, a także Septuagintą (która znajdowała się w jego klasztorze w Betlejem). Tłumaczenie to tak dobrze się przyjęło, że z czasem zastąpiło „Vetus Latina”. Wulgata stała się powszechnie używanym łacińskim tłumaczeniem Biblii. Sobór Trydencki (1545-1563) uznał Wulgatę „za autentyczną w publicznych czytaniach, dyskusjach, kazaniach”, obowiązującą aż do 1979 roku, kiedy to opublikowano Neowulgatę (zrewidowaną i poprawioną wersję Wulgaty).




Czytaj także:
Biblia, która wyłoniła się spod gruzów World Trade Center




Czytaj także:
Co Biblia mówi o seksie?


GIRL

Czytaj także:
15 sposobów na szczęście. Znajdziesz je w Biblii

Tags:
bibliahistoria
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
1
ZNANE OSOBY, KTÓRYCH DZIECI SĄ CHORE
Redakcja
12 znanych osób i ich dzieci z niepełnosprawnościami. „To trud, a...
2
Ks. Dominik Ambrosiewicz
Redakcja
„Dominik odszedł do Szefa”. Ksiądz z Gdyni miał 29 lat
3
ARCHANGEL
Philip Kosloski
Kim są archaniołowie? Istoty, które od Boga otrzymały specjalną m...
4
RADY DUCHOWE KONRADA KRAJEWSKIEGO
Anna Artymiak
Kilka rad kard. Krajewskiego, jak być gotowym na śmierć
5
MARYJA
Redakcja
Modlitwa dla ciebie na dziś [18 stycznia]
6
ARTUR GODNARSKI NIE ŻYJE
Katolicka Agencja Informacyjna
Zmarł ks. Artur Godnarski, organizator Przyst...
7
Larry Peterson
Żona, matka, dwukrotna rozwódka, a w końcu zakonnica. Wspaniała k...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail