Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
sobota 31/10/2020 |
Bł. Benwenuty Bojani
home iconSztuka i podróże
line break icon

Chrystus z ciężkimi ranami i „wściekła” Matka Boska. Niemieckie piety [galeria]

PIETA

Ludwig Schneider | Wikimedia | CC BY 3.0

Vittoria Traverso - publikacja 13.03.19

W późnym średniowieczu niemieccy artyści ukazywali Chrystusa w całym ludzkim cierpieniu. Matka Boska zaś bywa „wściekła” i nie może zrozumieć, dlaczego Syn Boży musiał znosić brutalne cierpienie.

Wszyscy wiemy, co w sztuce oznacza pieta. Te obrazy, rzeźby i mozaiki zazwyczaj ukazują martwego Chrystusa z Matką Boską Bolesną (i czasami z boleściwym św. Janem).

Pieta: Martwy Jezus Chrystus z Matką Bolesną

Zachodni artyści tworzyli niezliczone wersje tego motywu. Praktycznie w każdej piecie (po łacinie słowo to znaczy „litość” lub „miłosierdzie”) od wczesnego średniowiecza, od Giotta po Simone Martiniego, Chrystus jest przedstawiany jako nieżywy, ale wciąż pełen chwały Bożej w swoim spokojnym poddaniu się śmierci. Jego ciało i rysy twarzy są nadal piękne pomimo cierpienia. Ale w późnym średniowieczu uczeni i kaznodzieje zaczęli bardziej podkreślać ludzkie niż boskie aspekty Chrystusa.

Od Franciszka z Asyżu, który przyjął ubóstwo Chrystusa, do św. Bonawentury, który wyobrażał sobie myśli Maryi jako matki trzymającej swojego zmarłego syna, ludzki aspekt Jezusa był kluczowym elementem chrześcijaństwa późnego średniowiecza. Kiedy grupa niemieckich artystów wyraziła w sztuce to skupienie się na człowieczeństwie Chrystusa, narodziła się pieta w niemieckim stylu.

Kliknij tutaj, aby uruchomić pokaz slajdów i zobaczyć niemieckie piety

Niemieckie piety i „wściekła” Matka Boska

Niemieckie piety różnią się radykalnie od piet wcześniejszych z racji głębokiego człowieczeństwa obu postaci, Jezusa i Maryi. Kilka wersji tego rodzaju piety, wykonanych z drewna i pomalowanych kolorowymi farbami, pojawiło się w Niemczech pod koniec XIII i na początku XIV wieku.

Najbardziej znanym przykładem tego charakterystycznego stylu jest Pieta Roettgena, która bierze swoją nazwę od kolekcji Roettgena (obecnie Rheinisches Landesmuseum) w Bonn, w Niemczech, gdzie jest przechowywana.

W tej poruszającej rzeźbie Chrystus jest przedstawiony z ciężkimi ranami, strupami skrzepłej krwi i napiętą skórą, które podkreślają straszliwą śmierć, której doświadczył. Maryja przyjmuje gniewną pozę, co stanowi zdecydowane odejście od „pobożnego” zrozumienia, jakie zwykle wyraża jej postać w tradycyjnych pietach. W pietach, na przykład Giotta czy Michała Anioła, Matka Jezusa jest właściwie przedstawiana jako boska „Królowa Niebios”, która wie, że śmierć jej syna jest czasowa. Ale jak wyjaśniła dr Nancy Ross, redaktorka współpracująca z działem Sztuka Średniowiecza w Akademii Khana, w tej niemieckiej wersji jest „wściekła” i nie może zrozumieć, dlaczego Syn Boży musiał znosić całe to brutalne cierpienie.

W niemieckich pietach intencją artysty było wywołanie u odbiorcy głębokiego poczucia empatii. Jak wyjaśnia Ross, jest to częściowo zgodne z późnogotycką sztuką, która często zawiera dramatyczne prezentacje wywołujące emocjonalną reakcję u widzów. Ale było to również wynikiem zmiany w myśleniu, od postrzegania Jezusa i Maryi jako „odległych”, świętych postaci, którym należy oddawać cześć, do wyobrażania ich jako ludzkich postaci, które doświadczały cierpienia, tak jak wszyscy inni. To przez doświadczenie takiego zwyczajnego cierpienia ci, którzy oglądali te dzieła sztuki byli zapraszani do nawiązania relacji z Bogiem.




Czytaj także:
Pietà: Dlaczego Michał Anioł wyrzeźbił Jezusowi „zęby drania”? Niezwykła zagadka!


PIETA W SZTUCE

Czytaj także:
Pieta i ikony „Nie płacz po mnie, matko”. Galeria przepięknych obrazów do medytacji


PIETA.VATICAN,MICHELANGELO

Czytaj także:
Pieta Michała Anioła: odkryj z nami jej tajemnice

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
ChrystusMaryjasztuka
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
ABORCJA
Michał Lubowicki
Twoja wiara nie ma nic do rzeczy w kwestii ab...
PAPIEŻ PRZYTULA CHOREGO MĘŻCZYZNĘ
Marine Soreau
„Papież nie bał się mnie objąć”. Opowieść czł...
ST JOSEPH,THE WORKER CARPENTER, JESUS,CHILDHOOD OF CHRIST
Philip Kosloski
Ta starożytna modlitwa do św. Józefa podobno ...
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [28 paździe...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail