Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
środa 20/10/2021 |
Św. Jana Kantego
Aleteia logo
home iconSztuka i podróże
line break icon

Chrystus z ciężkimi ranami i „wściekła” Matka Boska. Niemieckie piety [galeria]

PIETA

Ludwig Schneider | Wikimedia | CC BY 3.0

Vittoria Traverso - 13.03.19

W późnym średniowieczu niemieccy artyści ukazywali Chrystusa w całym ludzkim cierpieniu. Matka Boska zaś bywa „wściekła” i nie może zrozumieć, dlaczego Syn Boży musiał znosić brutalne cierpienie.

Wszyscy wiemy, co w sztuce oznacza pieta. Te obrazy, rzeźby i mozaiki zazwyczaj ukazują martwego Chrystusa z Matką Boską Bolesną (i czasami z boleściwym św. Janem).

Pieta: Martwy Jezus Chrystus z Matką Bolesną

Zachodni artyści tworzyli niezliczone wersje tego motywu. Praktycznie w każdej piecie (po łacinie słowo to znaczy „litość” lub „miłosierdzie”) od wczesnego średniowiecza, od Giotta po Simone Martiniego, Chrystus jest przedstawiany jako nieżywy, ale wciąż pełen chwały Bożej w swoim spokojnym poddaniu się śmierci. Jego ciało i rysy twarzy są nadal piękne pomimo cierpienia. Ale w późnym średniowieczu uczeni i kaznodzieje zaczęli bardziej podkreślać ludzkie niż boskie aspekty Chrystusa.

Od Franciszka z Asyżu, który przyjął ubóstwo Chrystusa, do św. Bonawentury, który wyobrażał sobie myśli Maryi jako matki trzymającej swojego zmarłego syna, ludzki aspekt Jezusa był kluczowym elementem chrześcijaństwa późnego średniowiecza. Kiedy grupa niemieckich artystów wyraziła w sztuce to skupienie się na człowieczeństwie Chrystusa, narodziła się pieta w niemieckim stylu.

Kliknij tutaj, aby uruchomić pokaz slajdów i zobaczyć niemieckie piety

Niemieckie piety i „wściekła” Matka Boska

Niemieckie piety różnią się radykalnie od piet wcześniejszych z racji głębokiego człowieczeństwa obu postaci, Jezusa i Maryi. Kilka wersji tego rodzaju piety, wykonanych z drewna i pomalowanych kolorowymi farbami, pojawiło się w Niemczech pod koniec XIII i na początku XIV wieku.

Najbardziej znanym przykładem tego charakterystycznego stylu jest Pieta Roettgena, która bierze swoją nazwę od kolekcji Roettgena (obecnie Rheinisches Landesmuseum) w Bonn, w Niemczech, gdzie jest przechowywana.

W tej poruszającej rzeźbie Chrystus jest przedstawiony z ciężkimi ranami, strupami skrzepłej krwi i napiętą skórą, które podkreślają straszliwą śmierć, której doświadczył. Maryja przyjmuje gniewną pozę, co stanowi zdecydowane odejście od „pobożnego” zrozumienia, jakie zwykle wyraża jej postać w tradycyjnych pietach. W pietach, na przykład Giotta czy Michała Anioła, Matka Jezusa jest właściwie przedstawiana jako boska „Królowa Niebios”, która wie, że śmierć jej syna jest czasowa. Ale jak wyjaśniła dr Nancy Ross, redaktorka współpracująca z działem Sztuka Średniowiecza w Akademii Khana, w tej niemieckiej wersji jest „wściekła” i nie może zrozumieć, dlaczego Syn Boży musiał znosić całe to brutalne cierpienie.

W niemieckich pietach intencją artysty było wywołanie u odbiorcy głębokiego poczucia empatii. Jak wyjaśnia Ross, jest to częściowo zgodne z późnogotycką sztuką, która często zawiera dramatyczne prezentacje wywołujące emocjonalną reakcję u widzów. Ale było to również wynikiem zmiany w myśleniu, od postrzegania Jezusa i Maryi jako „odległych”, świętych postaci, którym należy oddawać cześć, do wyobrażania ich jako ludzkich postaci, które doświadczały cierpienia, tak jak wszyscy inni. To przez doświadczenie takiego zwyczajnego cierpienia ci, którzy oglądali te dzieła sztuki byli zapraszani do nawiązania relacji z Bogiem.




Czytaj także:
Pietà: Dlaczego Michał Anioł wyrzeźbił Jezusowi „zęby drania”? Niezwykła zagadka!


PIETA W SZTUCE

Czytaj także:
Pieta i ikony „Nie płacz po mnie, matko”. Galeria przepięknych obrazów do medytacji


PIETA.VATICAN,MICHELANGELO

Czytaj także:
Pieta Michała Anioła: odkryj z nami jej tajemnice

Tags:
ChrystusMaryjasztuka
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
Łukasz Kobeszko
Na swoje wesele zaprosili… 160 ubogich! „Było tak, jak marzyliśmy...
2
MARIAN MARKIEWICZ
Anna Gębalska-Berekets
„Marianku, a ostrzygłbyś mnie, żebym jakoś na tym konklawe wygląd...
3
WEB2-MAYLINE-MIRACLE-EMMANUEL TRAN
Agnès Pinard Legry
„Trzymałem ją i poczułem, kiedy serce przestało bić”. Uzdrowienie...
4
MARIANNA POPIEŁUSZKO
Agnieszka Huf
Marianna. Matka, która wychowała świętego
5
SNOWFLAKE
Joanna Operacz
Pokolenie płatków śniegu. Każdy jest wyjątkowy, wszyscy (zbyt) de...
6
KOMUNIA NA RĘKĘ
Michał Lubowicki
Spór o Komunię św. na rękę: to coś o wiele poważniejszego niż tyl...
7
JAN PAWEŁ II, MODLITWA
Redakcja
„Dzień najczęściej zaczynał od leżenia krzyżem w kaplicy”. Osobis...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail