Aleteia
wtorek 20/10/2020 |
Św. Jana Kantego
Wiedziałeś o tym?

Mity na temat średniowiecza, w które wciąż wierzy masa ludzi

MITY NA TEMAT ŚREDNIOWIECZA

Wikipedia | Domena publiczna

Rafał Urbanowicz - publikacja 03.04.19

Ciekawe, jakie skojarzenia wywołują w was ta epoka.

Gdyby sprawdzić, która epoka historyczna obrosła największą liczbą mitów i legend, to średniowiecze z pewnością byłoby w ścisłej czołówce. Oto niektóre z nich!

W średniowieczu ludzie myśleli, że Ziemia jest płaska

Fakty są takie, że choć średniowieczni ludzie myśleli, że Ziemia znajduje się w środku Kosmosu, to daleko im było do płaskoziemców. W rzeczywistości kulistość Ziemi była w zachodnim świecie uznanym faktem od czasów starożytnych i wiedza ta nie zaginęła podczas średniowiecza.

Jednym z insygniów władzy niemieckich cesarzy, a później również królów innych państw, było jabłko – złota kula, którą trzymali podczas uroczystości w lewej ręce, co miało symbolizować ich władzę nad światem. Nie miałoby to sensu, gdyby wierzyli w to, że Ziemia jest płaska.

W średniowieczu obowiązywało „prawo pierwszej nocy”

Powszechna jest legenda, jakoby w średniowieczu pan feudalny miał prawo rozdziewiczyć świeżo poślubioną małżonkę poddanego. Prawda jest taka, że choć zwyczaj taki występował w niektórych miejscach Europy, lecz nie dosyć, że na szczeblu lokalnym, to raczej bardziej jako „dawna tradycja” niż coś, co było regularnie egzekwowane i na pewno nie można tego traktować jako przypadków reprezentatywnych.

Ludzie w średniowieczu ledwie dożywali trzydziestki

Ten mit dotyczy zresztą nie tylko średniowiecza, ale nawet czasów współczesnych, gdy co i raz jakaś gazeta zaszokuje nas doniesieniem, że w jakimś państwie Trzeciego Świata średnia długość życia to 30 czy 40 lat. Dokładnie: średnia.

Prawdą jest, że niegdyś była ona niezbyt imponująca przez wysoką śmiertelność niemowląt i małych dzieci, jednak jeśli ktoś już przeżył pierwsze kilka lat swojego życia, to jego szanse na dożycie spokojnej starości diametralnie rosły.

Średniowiecze to epoka okrutnych tortur

Wszyscy zapewne kojarzą wymyślne gabinety tortur ze słynną Żelazną Dziewicą, czyli wielkim pudłem od środka nadzianym długimi kolcami, w którym zamykano nieszczęśnika. Fakty są jednak zupełnie inne: większość narzędzi tortur to już nowożytne wynalazki, pokłosie wielkich wojen religijnych XVI i XVII wieku. Po drugie, jako że krwawe historie o mordowanych w salach tortur to całkiem niezły biznes, wiele tych przedmiotów to falsyfikaty z ostatnich dwustu lat, podrasowane tak, by lepiej „pobudzały wyobraźnię”.

Średniowiecze to „wieki ciemne”

Jeżeli spojrzymy na średniowiecze w okresie np. XIII wieku, to mit ten od razu wyda się piramidalną bzdurą. Bardzo gwałtownie rozwijały się wówczas uniwersytety, zaś średniowieczni inżynierowie budowali potężne katedry i zamki gotyckie. Z drugiej jednak strony faktycznie dorobek cywilizacyjny pierwszych stuleci średniowiecza w zachodniej Europie jest raczej mizerny (z wyjątkami, jak na przykład tzw. renesans karoliński). Trzeba jednak pamiętać, że był to ciąg kryzysu, w jakim znalazła się ta część świata w ostatnim okresie istnienia Cesarstwa Rzymskiego, czyli jeszcze w starożytności.

W średniowieczu rozważano „ile diabłów mieści się na główce od szpilki?”

W najbardziej ekstremalnej wersji tego mitu mieli o tym debatować doradcy bizantyjskiego cesarza, gdy Turcy wdzierali się na mury Konstantynopola. Fakty są jednak takie, że filozofia w czasach średniowiecza była zasadniczo dużo bardziej przejrzysta i skupiała się głównie na rozwijaniu w kościelnych warunkach myśli Arystotelesa i Platona. Jest jednak w tej legendzie ziarno prawdy: rzeczywiście, pod koniec średniowiecza nauka i filozofia Europy przeżywała kryzys i skupiano się na coraz większym drążeniu nieistotnych szczegółów, choć nawet wtedy nie miało to aż tak absurdalnego charakteru.

Zainteresowanych tematem odsyłam do pozycji: „Dzieje europejskiej filozofii klasycznej” Stefana Świeżawskiego, „Jak rozumieć filozofię średniowieczną?” Władysława Seńki, „Średniowieczne podstawy nowożytnej nauki” Edwarda Granta. 


CZY JEZUS MIAŁ DŁUGIE WŁOSY

Czytaj także:
Historia męskich fryzur: czy Jezus nosił długie włosy?


ASCEZA

Czytaj także:
Asceza: sprawdzony i skuteczny sposób na uporządkowanie życia. Dla świeckich też?




Czytaj także:
Ciemne średniowiecze? Żarliwość wiary bł. Wilhelma z Saint Thierry świeci do dziś

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
ciekawostkihistoria
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Aleteia
Oczy Matki Bożej z Guadalupe. Jedna z najwięk...
MASS,YOUNG CHILD
Anna O'Neil
List do rodziców, którzy zabierają na mszę sw...
Bluźniercze graffiti na murze kościoła
Lucandrea Massaro
Wypisali proaborcyjne grafitti na kościele. R...
ANGEL,CHILD,STATUE
Philip Kosloski
Mamo, martwisz się o swoje dzieci? Módl się t...
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [18 paździe...
MODLITWA
Christine Stoddard
Żyjesz w ciągłym napięciu? Poznaj 5 modlitewn...
CARLO ACUTIS
Domitille Farret D'Astiès
Perełki Carla Acutisa: 10 zaskakujących wypow...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail