Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
piątek 27/11/2020 |
Św. Wirgiliusza
home iconStyl życia
line break icon

Szkolne oceny – zło konieczne?

Mikołaj Foks - 03.09.19

Pytania o oceny i ocena sama w sobie to największy wróg efektywnego nauczania. Dlaczego ich największymi obrońcami są… rodzice?

Wystarczy kilka tygodni szkoły, żeby wróciły. Z pozoru wydają się być oznaką zainteresowania. W istocie są uosobieniem tego, co w szkole najgorsze.

Informacja zwrotna

Ocena mogłaby być czymś dobrym, jeśli byłaby informacją zwrotną. Gdyby można się było dzięki niej dowiedzieć, co już umiem, a czego jeszcze nie. Cyferki, literki, a także chmurki i słoneczka nigdy taką informacją nie będą. One mówią jedynie od kogo jestem lepszy, a kto jest ode mnie gorszy. Właściwie przestaje się liczyć, czego się nauczyłem, ale co dostałem.

Cel sam w sobie

Wyobraź sobie, że chcesz pomóc jako wolontariusz w lokalnej akcji społecznej. Angażujesz się ze wszystkich sił i angażujesz dla dobra tej sprawy wszystkie swoje siły i talenty. Po tygodniu dowiadujesz się, że za swoją pracę zostaniesz sowicie wynagrodzony… Co robisz?

Wiele osób w podobnej sytuacji przestaje myśleć o pierwotnym celu. Nagle staje się on tylko środkiem do czegoś innego – zarobienia pieniędzy. Podobnie jest z ocenami. Pasja poznania świata przestaje się liczyć. Nauka staje się tylko środkiem do czegoś pozornie ważniejszego. Teraz ocena jest celem samym w sobie.

Szkoła tylko wtórnie pomaga poznawać świat. W pierwszej kolejności uczniowie uczą się, jak być specjalistami w zdobywaniu możliwie najwyższych ocen, możliwie najmniejszym wysiłkiem.

Rodzicom wystarcza

Co dostałeś? Piątka? Świetnie! Jedynka? Bardzo źle! Ocena to doskonałe narzędzie na zabiegane czasy. Nie musisz wiedzieć, co twoje dziecko umie, z czym ma problemy, a co przychodzi mu z łatwością. Dzięki ocenom jedno wiesz na pewno: na ile odnajduje się ono w szkolnym systemie, a na ile ten system rozjeżdża je jak walec. Klasyczny system oceniania to bardzo proste narzędzie do przekazywania bardzo nieprecyzyjnych informacji.

Przepracowanym rodzicom ten poziom dokładności wystarcza. Uff, nasz syn nie jest może orłem, ale jest lepszy od tego Jasia, z którym ciągle są kłopoty. Dowiedzenie się szczegółów na temat własnego dziecka wymaga czasu i uważności – więcej niż mamy. Niestety, cenę za te niedobory ponosi dziecko.

Samoświadomość

Młodzi absolwentów szkół mają świadomość wielu spraw, ale brakuje im samoświadomości. Nie znają odpowiedzi na najważniejsze pytania! Co właściwie umiem? Nad czym powinienem popracować? Co przychodzi mi z łatwości? Z czym mierzę się o wiele dłużej niż rówieśnicy? Co naprawdę mnie fascynuje?

Mądra informacja zwrotna pomaga odpowiedzieć na te pytania. Bez niej młodzież wchodzi w dorosłość z poważnym deficytem. Nietrafione liceum i studia. Wiele lat poszukiwań i prób. To mogłoby wyglądać inaczej, gdyby szkoła uczyła oceniać, ale inaczej niż robi to dziś.

Jest rozwiązanie

Problem z ocenami nie jest niczym nowym. Zdawano sobie z niego sprawę już w XIX i XX wieku. Jednym z pomysłów, by go rozwiązać jest ocenianie kształtujące. Nie ma tu punktów ani literek. Jest rozmowa ucznia z nauczycielem o tym, co już umie, a czego jeszcze nie. Nie chodzi o to, żeby postawić niską ocenę, ale żeby wskazać, na co nauczyciel będzie zwracał uwagę. To znaczy, co jeszcze potrzeba przepracować.

Skupienie się na konkretach i unikanie takich słów, jak: dobrze i źle czy ładnie i brzydko. To wyzwanie dla obu stron. Umiejętność przyjmowania oceny od nauczyciela to jeden aspekt sprawy. Drugim jest zdolność ucznia do obiektywnego ocenienia samego siebie. Tak, by umieć zidentyfikować i nazwać to, co mocne i to, co słabe.

Co dalej?

Odejście od ocen, które nie sprzyjają uczeniu się, to jedno z największych wyzwań, jakie stoją przed współczesnym systemem edukacji. W Polsce nie brakuje szkół, które z powodzeniem praktykują ocenianie kształtujące od lat. Nie brakuje też takich, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę bez ocen punktowych.

Co jednak zrobić, gdy w naszej szkole nic nie zwiastuje takiej innowacji? Trudno o uniwersalną odpowiedź. Jednak z pewnością można mniej pytać (i mniej martwić się) o oceny, a więcej o to, w czym konkretnie dzieci czują się dobrze w ramach danego przedmiotu, a z czym jest im ciężko i przydałaby się im nasza pomoc.


UNIVERSITY OF SALAMANCA

Czytaj także:
Coś w sam raz na powrót do szkoły: 5 najstarszych uniwersytetów w Europie


Cytat Matka Teresa

Czytaj także:
Wiesz, że jesteś nauczycielem? Matka Teresa i jej szkoła oceny ludzi


MAYBELLE MAY

Czytaj także:
Ta szkoła wie, jak integrować dzieci z zespołem Downa i autyzmem

Tags:
samoocenaszkoła
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
WIGILIA W PANDEMII
Katolicka Agencja Informacyjna
Rząd: święta na nie więcej niż 5 osób. Jest p...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [23 listopa...
SAINT THERESE OF LISIEUX
Dział Foto
Tu mieszkała Mała Tereska. Piękne zdjęcia z j...
Web católico de Javier
Pełne humoru cuda ojca Pio
Redakcja
Modlitwa dla ciebie na dziś [24 listopada]
BIBLE
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [25 listopa...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail