Aleteia
sobota 24/10/2020 |
Św. Antoniego Marii Clareta
Wiedziałeś o tym?

Wielcy filozofowie, których Kościół wyniósł na ołtarze

Wikipedia

Rafał Urbanowicz - publikacja 25.09.19

Każdy słyszał o św. Tomaszu z Akwinu czy św. Augustynie, ale w kalendarzu liturgicznym znajdziemy więcej postaci, które trudniły się uprawianiem „królowej nauk”.

1Grzegorz z Nyssy – pierwszy „legalny” filozof chrześcijański

Gdy w 313 r. cesarz Konstantyn zalegalizował wiarę chrześcijańską, zaś w 325 r. Sobór w Nicei ustalił podstawowe, obowiązujące do dziś dogmaty wiary, myśl chrześcijańska znalazła się w nowym położeniu. Już wcześniej próbowano łączyć Pismo św. z filozofią pogańską, co najlepiej udało się Orygenesowi.

Filozof ten jednak wierzył w poglądy odrzucone później przez doktrynę: praegzystencję dusz, zbawienie wszystkich ludzi czy odrzucenie zmartwychwstania ciała w swej doczesnej formie. Grzegorz, biskup azjatyckiej Nyssy, oczyścił myśl Orygenesa, w efekcie czego powstał pierwszy w pełni chrześcijański system filozoficzny oparty na filozofii Platona.

2Anzelm z Canterbury – jeden z ojców średniowiecznej nauki

Po upadku cesarstwa rzymskiego życie intelektualne i kulturalne w świecie łacińskiego chrześcijaństwa zamarło na długie wieki. Europa na dobre zaczęła budzić się z letargu dopiero pod koniec XI wieku, a św. Anzelm miał w tym niebagatelny udział.

Zasłynął z dwóch rzeczy – po pierwsze, wrócił do przedstawionej przez św. Augustyna zasady „wiara szuka zrozumienia”, co miało duży wpływ na charakter późniejszej filozofii średniowiecznej, która raczej trzymała się z daleka od różnych „mistycznych” teorii na rzecz dedukcji zgodnie z logiką.

Po drugie, był autorem tzw. dowodu ontologicznego na istnienie Boga. Bóg miał jego zdaniem istnieć, gdyż coś co istnieje jest doskonalsze od czegoś, co nie istnieje, więc najdoskonalsza istota musi istnieć. Co prawda już św. Tomasz podważył ten argument, jednak tacy filozofowie jak Kartezjusz czy Leibniz do niego wracali.

3Albert Wielki – nauczyciel św. Tomasza z Akwinu

W XIII wieku za pośrednictwem Arabów przedostały się do Europy Zachodniej pisma Arystotelesa. Początkowo podchodzono do nich nieufnie, jednak Albert Wielki był przekonany, że niezgodnie z doktryną Kościoła są naleciałości, jakie wnieśli islamscy myśliciele, szczególnie Awerroes. Albert podjął się więc studiów nad myślą Stagiryty i podobnie jak on szokował wręcz paletą zainteresowań – poza bowiem stricte teologicznymi i filozoficznymi wątkami interesowały go nauki przyrodnicze i teoria sztuki.

Oczywiście, największy wpływ na filozofię miał Albert jako nauczyciel św. Tomasza z Akwinu. Trzeba jednak pamiętać, że jego rola nie ograniczała się do wyłowienia młodego ucznia o wielkim umyśle, lecz stworzył też podwaliny, które najsłynniejszy katolicki filozof w swej myśli rozwinął.

4Tomasz Morus – twórca „Utopii”

Gdy w 1534 roku król Henryk VIII ogłosił się głową angielskiego Kościoła, wymagał od swych urzędników złożenia przysięgi. Tomasz Morus, człowiek który nigdy się z Henrykiem nie bratał i był przeciwny zarówno jego rozwodowi, jak i oderwaniu od unii z papieżem, tej czynności odmówił. Za opór swój został przez Anglików wydany katu, zaś później przez papieża kanonizowany.

W dziejach filozofii Morus zapisał się przede wszystkim jako twórca „Utopii”. W rozprawie o tym tytule opisuje wzorem Platona idealny ustrój, jaki miał rzekomo panować na położonej daleko na południu wyspie. Jego projekt państwa idealnego jest bardzo szczegółowy, sięga nie tylko rozwiązań prawnych, ale nawet planu dnia mieszkańców. Ze względu na kompletnie nierealną wizję angielskiego myśliciela, „utopia” stała się określeniem wielkich planów, które jednak nie mają żadnych szans na realizację.

5John Newman – konwertyta, kardynał, filozof

John Newman był jednym z najpopularniejszych anglikańskich kaznodziejów swoich czasów. Jednak w pewnym momencie jego drogi z macierzystym wyznaniem się rozeszły – najpierw wycofał się z życia publicznego, by po kilku latach przejść na katolicyzm i zostać skromnym księdzem. Dopiero w wieku 80 lat wieść o nim znów obiegła Europę, gdy jako zwykły kapłan został mianowany kardynałem.

W wieku XIX, gdzie dominowała filozofia materialistyczna i fascynacja naukami empirycznymi, Newman był jednym z nielicznych myślicieli prezentujących całkowicie inne stanowisko. Zamiast wiedzy naukowej i pojęciowej preferował konkretną i opartą na osobistej intuicji. Choć bezpośrednich następców miał niewielu, jego działalność była zapowiedzią wielkich, irracjonalnych filozofów I połowy XX wieku.

Źródło: Tatarkiewicz „Historia filozofii”


FILOZOFIA CHODZENIA

Czytaj także:
Spacer, włóczęga, pielgrzymka… Na czym polega „Filozofia chodzenia”?


RODZICE KAMILA STOCHA

Czytaj także:
Tata Kamila Stocha: Dzięki św. Faustynie przechodzimy od filozofii strachu do filozofii zaufania

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
ciekawostkifilozofiaświęci
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
RĄCZKA NIEMOWLAKA
Marta Brzezińska-Waleszczyk
Byłam świadkiem 45 minut życia. To była lekcj...
Katolicka Agencja Informacyjna
Papież: „To najgorsza zniewaga, jaką można wy...
MASS,YOUNG CHILD
Anna O'Neil
List do rodziców, którzy zabierają na mszę sw...
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
OJCIEC SERAFIM
Łukasz Kobeszko
Przepięknie śpiewa i modli się w języku Jezus...
Bluźniercze graffiti na murze kościoła
Lucandrea Massaro
Wypisali proaborcyjne grafitti na kościele. R...
BEZDOMNY JEZUS
Katolicka Agencja Informacyjna
Wezwali policję do bezdomnego, a tam Jezus
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail