Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
czwartek 06/05/2021 |
Świętych Filipa i Jakuba
home iconWiedziałeś o tym?
line break icon

Złota zasada postępowania, którą odkryli niemal wszędzie

LUDZIE W KAWIARNI

AllGo/Unsplash | CC0

Rafał Urbanowicz - 27.11.19

Choć na świecie są setki religii i systemów etycznych, to jest jedna reguła postępowania, którą znajdziemy niemal w każdej z nich, od chrześcijaństwa po plemienne wierzenia w Afryce. Jaka?

„Wszystko więc, co byście chcieli, żeby wam ludzie czynili, i wy im czyńcie! Albowiem na tym polega Prawo i Prorocy” – mówi w Ewangelii św. Mateusza Jezus Chrystus. Ale nie On jeden uważał, że całe systemy etyczne, w tym wypadku starotestamentowe Prawo i Proroków, da się sprowadzić do tej zasady, którą nowożytni badacze określili jako „złotą regułą postępowania”.

Podobne do słów Jezusa zalecenia znajdziemy zarówno w Starym Testamencie (Mądrości Syracha 31,15: „Osądzaj sprawy bliźniego według swoich własnych i nad każdą sprawą się namyśl!”), ale także w filozofii Konfucjusza, Koranie, świętych księgach buddyzmu i hinduizmu, a nawet w afrykańskich mitologiach. Złota zasada jest więc mocnym kandydatem do miana „naturalnej reguły etycznej ludzkości”.

Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe?

Różnicą, która rzuca się w oczy w różnych sformułowaniach złotej zasady jest forma, w jakiej występuje. Może być mianowicie pozytywna lub negatywna. W negatywnej mamy „nie robić drugiemu, co nam nie miłe”. Wystarczy więc, że powstrzymamy się od pewnych działań (inaczej mówiąc, nie będziemy nikogo krzywdzili) i nasze moralne obowiązki możemy uznać za spełnione. W wersji pozytywnej (taka występuje w Ewangelii właśnie) natomiast nie tylko wystarczy nie krzywdzić ludzi – potrzeba jeszcze wyjść naprzeciw z dobrymi uczynkami, czego najlepszym przykładem jest biblijna przypowieść o dobrym Samarytaninie.

Ale czy aby na pewno „Złota reguła” jest jedyną zasadą, która nam wystarczy do tego, by na świecie zapanowało dobro? Słynny filozof Immanuel Kant twierdził, że nie. Może to dziwić, bo jego słynna zasada postępowania, imperatyw kategoryczny, brzmi podobnie: „postępuj tak, jakby zasada twojego postępowania miała się stać prawem powszechnym”. Gdy jednak przyjrzymy się bliżej koncepcji Kanta, to łatwo dostrzeżemy różnice. Wyobraźmy sobie, że jesteśmy sędziami którzy mają wydać wyrok na przestępcę proszącego o łagodny wymiar kary. Jakby nie patrzeć, na miejscu tego człowieka też chcielibyśmy, aby wydano nam możliwie najniższy wyrok. Jednak gdyby sędziowie naprawdę tak się zachowywali, większość społeczeństwa raczej nie byłaby zachwycona…

Nie ulega jednak wątpliwości, że złota zasada postępowania jest jednym z uniwersalnych wzorców, jakie występują w niemal wszystkich społecznościach. Była przedmiotem badań nie tylko etyków i filozofów, ale też psychologów, socjologów czy ekonomistów. Wielu z nich dochodziło do wniosków, że bez stosowania (przynajmniej w pewnym stopniu) złotej zasady jakiekolwiek życie społeczne i gospodarcze byłoby po prostu niemożliwe.




Czytaj także:
Wielcy filozofowie, których Kościół wyniósł na ołtarze


FILOZOFIA CHODZENIA

Czytaj także:
Spacer, włóczęga, pielgrzymka… Na czym polega „Filozofia chodzenia”?

Tags:
ciekawostki
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
NAJMNIEJSZE DZIECKO NA ŚWIECIE
Kamila Marczak
Poznajcie Saybie – najmniejsze dziecko, które przyszło na ś...
2
Dziewczynka chora na raka
Rogério Brandão
Śmierć widziana oczami umierającej na raka dziewczynki
3
POŚCIG, POLICJA
Redakcja
Myśleli, że zatrzymują pirata drogowego. Za kierownicą siedziała ...
4
ŚLUBY LWOWSKIE
Dawid Gospodarek
Czy 3 maja katolicy są zobowiązani do uczestniczenia w mszy święt...
5
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś 4 maja
6
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś 3 maja
7
MSZA ŚWIĘTA
Michał Lubowicki
Kto, kiedy i dlaczego zdecydował, że „niechodzenie do kościoła” t...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail