Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
środa 27/01/2021 |
Bł. Jerzego Matulewicza
home iconStyl życia
line break icon

Co oznaczają bombki, łańcuchy i lampki na choince? To głębokie symbole!

CHOINKA

Freja Saurbrey/Unsplash | CC0

Joanna Operacz - 20.12.19

Okazuje się, że choinka - chyba najbardziej skomercjalizowany i areligijny element świąt - to w gruncie rzeczy "opowieść" o narodzeniu się naszego Pana, Jezusa Chrystusa.

Wąż glamour

Wiedzieliście, że bombki – dawniej jabłka – wieszano na choinkach jako symbol owocu z drzewa poznania dobrego i złego? Właśnie dlatego małe czerwone jabłuszka, które owocują późną jesienią i które wykorzystywano dawniej do zdobienia choinek, nazywane są rajskimi jabłkami.

Łańcuch choinkowy – dzisiaj w wersji glamour – „grał” dawniej węża, który zwiódł Ewę. Gwiazda na szczycie drzewka oczywiście symbolizuje gwiazdę, która zaprowadziła Trzech Króli do Betlejem. A wiecie, jak nazywają się paskowane słodycze w kształcie lasek, które Amerykanie wieszają na choinkach? Laski św. Józefa! Mają one przypominać historię wędrówki Świętej Rodziny do Betlejem i Egiptu.

Rajskie drzewo

Sama choinka też ma religijny rodowód. Początkowo była rajskim drzewem w przedstawieniach bożonarodzeniowych, odgrywanych w późnym średniowieczu (od XII wieku) na terenie dzisiejszych Niemiec. Każda taka historia zaczynała się od grzechu pierworodnego i od Adama i Ewy, więc potrzebne było zielone drzewo, owoc i wąż – czyli w północnoeuropejskich realiach w grudniu: drzewko iglaste, jesienne jabłko i papierowy łańcuch.

W finale przedstawienia zapalano na drzewku świeczki, co miało symbolizować światłość Chrystusa. Wieszano też na nim dzwoneczki, które miały ogłaszać światu Dobrą Nowinę. Niektóre źródła mówią, że po przedstawieniu wędrowano z drzewkiem po drogach i domach, ogłaszając narodzenie się Jezusa. Przedstawienia wyszły z mody, ale choinka została. Tylko teatralne akcesoria stały się po prostu ozdobami – coraz bardziej kunsztownymi i kolorowymi. Sztuka produkcji bombek nabrała rozpędu po 1840 r., kiedy to pracownik huty szkła w niemieckiej Turyngii, Hans Greiner, wydmuchał sobie pierwsza bombkę, bo – jak głosi legenda – nie stać go było na popularne wtedy choinkowe ozdoby i słodycze.

Nie staropolska

Niewykluczone, że kiedy choinka przywędrowała do Polski, nikt już nie pamiętał, co kiedyś oznaczały bombki, łańcuchy i lampki, którymi się ją ozdabia. Wbrew pozorom, zwyczaj ustawiania i strojenia drzewka na Boże Narodzenie wcale nie jest bardzo stary – pojawił się w naszym kraju w XIX wieku w domach szlachty i kupców, a pod chłopskie strzechy zawędrował powszechnie dopiero w latach 20. XX wieku.

Niewykluczone, że nigdy nie było w Polsce babć, które tłumaczyły całej rodzinie znaczenie ozdób choinkowych, i że żaden ksiądz chodzący po kolędzie i egzaminujący dzieci z pacierza nie pytał ich, jaka historia kryje się za łańcuchem choinkowym.

Światy

O tym, że ludzie mieli jednak pewną świadomość sakralnych konotacji ozdób bożonarodzeniowych, może świadczyć fakt istnienia ozdób zwanych „światami”. „Światy” to misterne, kolorowe ozdoby z opłatka, mające kształt kuli, wieszane na choince lub – częściej – pod sufitem. Nazwa wzięła się stąd, że te konstrukcje są podobne do kuli ziemskiej (świata), którą trzyma na obrazach Chrystus Pantokrator. Dlaczego „światy” robi się z opłatka? Po pierwsze, żeby nie dopuścić do zmarnowania choćby skrawka opłatka wigilijnego. Małe kawałki, które zostały po wieczerzy wigilijnej, wykorzystywano do konstruowania przestrzennych ozdób, zlepiając brzegi opłatka wodą. Ważna też była symbolika chleba – Jezusa, który ofiarowuje się ludziom w Eucharystii.

Czy da się przywrócić choinkę jej chrześcijańskim korzeniom? Warto spróbować. A na pewno warto przy ubieraniu choinki pomyśleć o Tym, którego witamy przystrojonym drzewkiem. „Na święta nie zapomnij zaprosić Jezusa” – mówi znany internetowy mem.




Czytaj także:
Kiedy rozebrać choinkę?




Czytaj także:
18 pomysłów na choinkę: zrób to sama

Tags:
choinka
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
1
Fabio Marchese Ragona
O tym, jak sutanna Jana Pawła II zrobiła się całkiem czarna. Opow...
2
KOLĘDA
Jarosław Kumor
Szczęść Boże, czy mogę zapalić? Kolęda z humorem: 8 zabawnych syt...
3
Ksiądz modli się przy ołtarzu
Sergio Argüello Vences
Jezus mnie skarcił, gdy odprawiałem mszę świętą
4
KARDYNAŁ ROBERT SARAH
Katolicka Agencja Informacyjna
Kard. Sarah: po sposobie sprawowania mszy świ...
5
ŚMIERĆ
Dorota Mazur
Ksiądz, który przeżył śmierć kliniczną: przejście do wieczności j...
6
SZATAN NIE MA KOLAN
Joanna Operacz
Dlaczego diabeł nie ma kolan? Czyli o grzechu prawdziwie szatańsk...
7
Oleada Joven
Ojciec Pio radzi, jak obchodzić się z aniołem stróżem
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail