Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
wtorek 26/01/2021 |
Świętych biskupów Tymoteusza i Tytusa
home iconWiedziałeś o tym?
line break icon

Św. Gelazy I (zm. 496). Papież, któremu zawdzięczamy walentynki

GELASIUS I

Domena publiczna

Elżbieta Wiater - 17.02.20

Jak na tak krótki pontyfikat – zaledwie cztery lata – Gelazy I bardzo wyraźnie zaznaczył się w historii Kościoła oraz zakochanych. Nie ma to jak mocny akcent na początek nowej epoki, bo jest to jeden z pierwszych papieży średniowiecza.

Rzymianin z Afryki

Ze źródeł wynika, ze pochodził z Afryki, jednak sam o sobie pisze w jednym z listów, że jest urodzonym Rzymianinem. Najprawdopodobniej rzeczywiście on sam lub jego rodzina przybyła do Wiecznego Miasta zza Morza Śródziemnego, jednak byli obywatelami, co prawda chylącego się coraz szybciej do upadku, ale jednak imperium. Świadczyć może o tym rzetelne wykształcenie Gelazego, dzięki któremu przez wiele lat przed wyborem był sekretarzem poprzedniego biskupa Rzymu.

Gelazy kontra Lupercus

Wiek, w którym przyszło żyć Gelazemu, był czasem mieszania się starożytności i rodzącego się średniowiecza. Jednym z reliktów pogaństwa pozostawały w Rzymie obchody święta bożka Lupercusa, strzegącego stad owiec przed wilkami, które łączono z oddawaniem czci Faunusowi – bożkowi płodności. Z czasem postacie te się zlały ze sobą a do powodów imprezowania dorzucono wspomnienie wilczycy, która wychowała Remusa i Romulusa, legendarnych założycieli miasta.

Było to święto obchodzone 15 lutego, jednak jego świętowanie zaczynało się wieczór wcześniej. Wtedy to rzymscy chłopcy losowali imiona rzymskich dziewcząt, z którymi mieli spędzić dzień następny. Była to przemyślana wersja swatania młodych, bo wiele z tych par później wchodziło w związki małżeńskie. Tym samym 14 lutego w rzymskiej mentalności był połączony z zakochanymi tudzież zakochanymi in spe.

Same luperkalia polegały na złożeniu ofiary z dwóch kozłów i psa, po czym luperkowie, czyli kapłani wspomnianego bożka, biegali po mieście ubrani tylko w skóry ściągnięte z kozłów i uderzali spotkanych ludzi pasami koźlej skóry. O te uderzenia szczególnie zabiegały niepłodne kobiety, bo wierzono, że wysmaganie w ten sposób przywraca płodność, czego skuteczność sprawdzano rychło po biczowaniu.

Gelazy I uznał, że nie ma sensu szukać wsparcia w antycznych bożkach (oraz świętowania ich w dość rozwiązły sposób), skoro można prosić o pomoc Chrystusa i Jego świętych. Wykorzystał więc fakt, że w przeddzień luperkaliów umęczono w III w. św. Walentego. Pogańskie święto zniósł, a ustanowił wspomnienie tego męczennika, czyniąc go patronem zakochanych, ale też starających się o poczęcie.

Dyplomatyczne gry z cesarzem

O wiele poważniejsza była kwestia określenia relacji między władzą cesarską a papieską. Gelazy był zmuszony do subtelnej dyplomatycznej gry, by, z jednej strony, nie utracić cesarskiej opieki wojskowej, a z drugiej – prymatu Piotrowego. Do tego doszła popularność na dworze cesarskim oraz w konstantynopolitańskim Kościele herezji monofizytyzmu, której papież w żaden sposób nie mógł zaakceptować. A chciano mu ją narzucić, doszło z tego powodu nawet do pierwszej schizmy wschodniej.

Gelazy stanął w obronie autonomii stolic patriarchatów (Rzymu, Antiochii i Aleksandrii), jednocześnie broniąc konsekwentnie, choć z wyczuciem, szczególnego miejsca biskupa Rzymu jako następcy św. Piotra. On także jako pierwszy wyraźnie wykazał, że władza kościelna i świecka są odrębnymi sposobami rządzenia, choć obie pochodzą od Boga i ze sobą mają współpracować, a także że ta pierwsza jest ważniejsza, gdyż „biskupi będą odpowiadać przez trybunałem Boga także za świeckich władców”. Idea te pozostanie żywa bardzo długo, a pełne praktyczne konsekwencje wyprowadzi a niej Innocenty III, który był tym spośród papieży, który zdominował świeckich władców w Europie.

Święty biskup

Gelazy I zmarł śmiercią naturalną i pochowano go na Watykanie. Jest czczony jako święty nie bez powodu. Był człowiekiem żarliwej modlitwy, wspierającym życie monastyczne. Umarł jako nędzarz, bo wszystkie swoje dobra i dochody rozdawał ubogim, a jednocześnie w opinii człowieka niesłychanie uczonego i światłego. W końcu gdyby nie jego otwartość na Bożą łaskę, trwanie wiernie przy ortodoksyjnej doktrynie i roztropność, kto wie, jak potoczyłyby się dzieje papiestwa i Kościoła. Nie zapominając o zakochanych!


GRZEGORZ IX

Czytaj także:
Grzegorz IX. Papież zakonów żebraczych i twórca inkwizycji


ŚWIĘTY GRZEGORZ II

Czytaj także:
Grzegorz II. Papież od murów, obrazów i misji wśród Germanów

Tags:
poczet papieży
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
1
Fabio Marchese Ragona
O tym, jak sutanna Jana Pawła II zrobiła się całkiem czarna. Opow...
2
ŚMIERĆ
Dorota Mazur
Ksiądz, który przeżył śmierć kliniczną: przejście do wieczności j...
3
KOLĘDA
Jarosław Kumor
Szczęść Boże, czy mogę zapalić? Kolęda z humorem: 8 zabawnych syt...
4
Joanna Operacz
Jak pięknie umierać? Nauczy was 6-latek chory na raka
5
Ksiądz modli się przy ołtarzu
Sergio Argüello Vences
Jezus mnie skarcił, gdy odprawiałem mszę świętą
6
KARDYNAŁ ROBERT SARAH
Katolicka Agencja Informacyjna
Kard. Sarah: po sposobie sprawowania mszy świ...
7
SZATAN NIE MA KOLAN
Joanna Operacz
Dlaczego diabeł nie ma kolan? Czyli o grzechu prawdziwie szatańsk...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail