Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
wtorek 03/08/2021 |
Św. Lidii
home iconStyl życia
line break icon

Jak żyć w świecie VUCA?

METRO

William Daigneault/Unsplash | CC0

Mikołaj Foks - 20.02.20

Jeszcze nigdy ludzie nie żyli w czasach tak spokojnych, a równocześnie tak niepewnych. Szczególnie, gdy w wielu sprawach niepewne jest… samo istnienie niepewności. Czy można mieć wpływ na swoje życie w świecie VUCA?

VUCA jest to akronim angielskich słów: volatility (zmienność), uncertainty (niepewność/nieprzewidywalność), complexity (złożoność) i ambiguity (niejednoznaczność). Choć po raz pierwszy sformułowano go po koniec lat 80., to dopiero z początkiem XXI wieku zaczął cieszyć się większą popularnością.

Wewnętrznie sprzeczne

Może wydawać się nielogiczne, że termin ten stał się popularny w wyjątkowo spokojnych czasach. Ten spokój nie znaczy jednak, że problemy znane ludzkości od jej początków nie istnieją. Istnieją, ale mają o wiele mniejsze znaczenie, niż mogłoby się wydawać. Wojny, głód, wykluczenie społeczne, dostęp do edukacji i wiele innych „wskaźników dobrobytu” są obecnie na niespotykanie korzystnym poziomie. Przy czym korzystny nie znaczy stabilny.

Zmienność

O tym, że zmiana to jedyna rzecz pewna, mówił (500 lat przed Chrystusem) Heraklit z Efezu. Zmiany następują od zawsze i nieuchronnie, ale ich dynamika jest coraz większa, a natura globalna (technologia, środowisko, wyzwania społeczne itd.). Ponadto ład społeczny uzależniony jest od tak wielu czynników (klimat, energetyka, ekonomia itd.), że zmiana w choć jednym z nich może powodować nieprzewidywalne konsekwencje.

Nieprzewidywalność

Czyli coś więcej niż niepewność. Nieprzewidywalność to trudność określenia, co właściwie się wydarzy (coraz mniej spraw da się prognozować). Wątpliwość, czy rzeczywiście coś nastąpi. A w następstwie niemożność określenia skutków i złożoności potencjalnych zdarzeń.

Złożoność

Bo świat coraz trudniej opisać związkiem przyczynowo skutkowym, jaki występuje przy grze w bilard, gdy jedna kula uderza drugą. Współczesne zdarzenia bardziej przypominają kule w maszynie losującej totolotka, których układ trudno interpretować jednoznacznie.

Niejednoznaczność

Czasem trudno powiedzieć, czy dane zdarzenie jest dla nas raczej pozytywne, czy raczej negatywne. To co wydaje się zagrożeniem może nim nie być, a to, co identyfikujemy jako pozytyw, może okazać się szkodliwe. Współzależność zdarzeń utrudnia jednoznaczne interpretacje faktów.

Ludzie

To my jesteśmy zanurzeni w takim świecie. Bo chociaż o VUCA mówi się głównie w kontekście działań na dużą skalę: tworzeniu strategii wojskowych, zarządzaniu edukacją czy prowadzeniu przedsiębiorstw, to ostatecznie na każdy z tych aspektów składają się grupy tworzone przez konkretne osoby.

Znaczenie

Jeśli VUCA wpływa na nasze codzienne życie, to raczej nie przemeblowuje go z dnia na dzień. Na większość z nas działa metodą małych kroków. Dopiero po jakimś czasie orientujemy się, że nastąpiła jakaś poważna zmiana. Może mój wyuczony zawód nie jest już potrzebny na rynku. Może kredyt w obcej walucie był atrakcyjny, a teraz już nie jest. Może ciśnienie wody w kranie było coraz słabsze, a nie ma go wcale.

Przewidywanie

Podane wyżej zdarzenia można było stosunkowo łatwo prognozować. A przecież w świecie VUCA prognozowanie nie jest łatwe… Dlatego oprócz próby zrozumienia otaczającej nas rzeczywistości może ważniejsze jest przygotowanie się na to, co może nastąpić. A to akurat jest w zasięgu naszych możliwości.

Gotowość

Jeśli uznamy, że nasza rzeczywistość jest: zmienna, nieprzewidywalna, złożona i niejednoznaczna, to warto pamiętać o dwóch sprawach. Po pierwsze, żeby oprzeć się w życiu na tym, co możliwie najmniej może być podatne na te cztery czynniki. Zarówno w domu, pracy, w relacjach czy systemie wartości szukać tego, co stałe. Po drugie, by być gotowym, że te cztery rzeczywistości nagle dadzą o sobie znać. A w związku z tym przy podejmowaniu decyzji zadawać sobie (nie obsesyjnie, ale konsekwentnie) pytanie: a co jeśli?

Sens

Można zaryzykować stwierdzenie, że życie każdego człowieka w dziejach było, jest i będzie VUCA. Współczesność tylko zwiększa skalę i zmusza do myślenia – o tym, na ile moje życie jest naprawdę w moich rękach i co w związku z tym jest dla mnie naprawdę ważne!


JAN MELA

Czytaj także:
Jasiek Mela: Bóg jest dla mnie receptą na wszystko, co bez Niego wydaje się bezsensowne


KOLORY

Czytaj także:
By codzienność miała sens – wyzwanie noworoczne

Tags:
sensspołeczeństwożycie
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
POGRZEB FRANKA
Redakcja
Pożegnali Franka – 7-letniego pielgrzyma. „Szedłeś do Matki...
2
FR MAXIMILIAN KOLBE
Katolicka Agencja Informacyjna
„Jego ciało było czyściutkie i promieniowało”...
3
BEZDOMNY CESAR
Agencja I.Media
Całe życie był bezdomny, ale pochowano go po królewsku. W Watykan...
4
Mathilde de Robien
Jak podtrzymać ogień miłości? Prosta i skuteczna metoda
5
Arthur Herlin
Biblia, która wyłoniła się spod gruzów World Trade Center
6
DAWCA 5114
Joanna Operacz
Tatuaż z plemnikiem. Historia 36 dzieci poczętych z nasienia jedn...
7
Claudio de Castro
Jak zbawić swoją duszę w ostatniej chwili?
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail