Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
czwartek 29/10/2020 |
Św. Felicjana
home iconStyl życia
line break icon

Jak żyć w świecie VUCA?

METRO

William Daigneault/Unsplash | CC0

Mikołaj Foks - publikacja 20.02.20

Jeszcze nigdy ludzie nie żyli w czasach tak spokojnych, a równocześnie tak niepewnych. Szczególnie, gdy w wielu sprawach niepewne jest… samo istnienie niepewności. Czy można mieć wpływ na swoje życie w świecie VUCA?

VUCA jest to akronim angielskich słów: volatility (zmienność), uncertainty (niepewność/nieprzewidywalność), complexity (złożoność) i ambiguity (niejednoznaczność). Choć po raz pierwszy sformułowano go po koniec lat 80., to dopiero z początkiem XXI wieku zaczął cieszyć się większą popularnością.

Wewnętrznie sprzeczne

Może wydawać się nielogiczne, że termin ten stał się popularny w wyjątkowo spokojnych czasach. Ten spokój nie znaczy jednak, że problemy znane ludzkości od jej początków nie istnieją. Istnieją, ale mają o wiele mniejsze znaczenie, niż mogłoby się wydawać. Wojny, głód, wykluczenie społeczne, dostęp do edukacji i wiele innych „wskaźników dobrobytu” są obecnie na niespotykanie korzystnym poziomie. Przy czym korzystny nie znaczy stabilny.

Zmienność

O tym, że zmiana to jedyna rzecz pewna, mówił (500 lat przed Chrystusem) Heraklit z Efezu. Zmiany następują od zawsze i nieuchronnie, ale ich dynamika jest coraz większa, a natura globalna (technologia, środowisko, wyzwania społeczne itd.). Ponadto ład społeczny uzależniony jest od tak wielu czynników (klimat, energetyka, ekonomia itd.), że zmiana w choć jednym z nich może powodować nieprzewidywalne konsekwencje.

Nieprzewidywalność

Czyli coś więcej niż niepewność. Nieprzewidywalność to trudność określenia, co właściwie się wydarzy (coraz mniej spraw da się prognozować). Wątpliwość, czy rzeczywiście coś nastąpi. A w następstwie niemożność określenia skutków i złożoności potencjalnych zdarzeń.

Złożoność

Bo świat coraz trudniej opisać związkiem przyczynowo skutkowym, jaki występuje przy grze w bilard, gdy jedna kula uderza drugą. Współczesne zdarzenia bardziej przypominają kule w maszynie losującej totolotka, których układ trudno interpretować jednoznacznie.

Niejednoznaczność

Czasem trudno powiedzieć, czy dane zdarzenie jest dla nas raczej pozytywne, czy raczej negatywne. To co wydaje się zagrożeniem może nim nie być, a to, co identyfikujemy jako pozytyw, może okazać się szkodliwe. Współzależność zdarzeń utrudnia jednoznaczne interpretacje faktów.

Ludzie

To my jesteśmy zanurzeni w takim świecie. Bo chociaż o VUCA mówi się głównie w kontekście działań na dużą skalę: tworzeniu strategii wojskowych, zarządzaniu edukacją czy prowadzeniu przedsiębiorstw, to ostatecznie na każdy z tych aspektów składają się grupy tworzone przez konkretne osoby.

Znaczenie

Jeśli VUCA wpływa na nasze codzienne życie, to raczej nie przemeblowuje go z dnia na dzień. Na większość z nas działa metodą małych kroków. Dopiero po jakimś czasie orientujemy się, że nastąpiła jakaś poważna zmiana. Może mój wyuczony zawód nie jest już potrzebny na rynku. Może kredyt w obcej walucie był atrakcyjny, a teraz już nie jest. Może ciśnienie wody w kranie było coraz słabsze, a nie ma go wcale.

Przewidywanie

Podane wyżej zdarzenia można było stosunkowo łatwo prognozować. A przecież w świecie VUCA prognozowanie nie jest łatwe… Dlatego oprócz próby zrozumienia otaczającej nas rzeczywistości może ważniejsze jest przygotowanie się na to, co może nastąpić. A to akurat jest w zasięgu naszych możliwości.

Gotowość

Jeśli uznamy, że nasza rzeczywistość jest: zmienna, nieprzewidywalna, złożona i niejednoznaczna, to warto pamiętać o dwóch sprawach. Po pierwsze, żeby oprzeć się w życiu na tym, co możliwie najmniej może być podatne na te cztery czynniki. Zarówno w domu, pracy, w relacjach czy systemie wartości szukać tego, co stałe. Po drugie, by być gotowym, że te cztery rzeczywistości nagle dadzą o sobie znać. A w związku z tym przy podejmowaniu decyzji zadawać sobie (nie obsesyjnie, ale konsekwentnie) pytanie: a co jeśli?

Sens

Można zaryzykować stwierdzenie, że życie każdego człowieka w dziejach było, jest i będzie VUCA. Współczesność tylko zwiększa skalę i zmusza do myślenia – o tym, na ile moje życie jest naprawdę w moich rękach i co w związku z tym jest dla mnie naprawdę ważne!


JAN MELA

Czytaj także:
Jasiek Mela: Bóg jest dla mnie receptą na wszystko, co bez Niego wydaje się bezsensowne


KOLORY

Czytaj także:
By codzienność miała sens – wyzwanie noworoczne

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
sensspołeczeństwożycie
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
PAPIEŻ PRZYTULA CHOREGO MĘŻCZYZNĘ
Marine Soreau
„Papież nie bał się mnie objąć”. Opowieść czł...
Katolicka Agencja Informacyjna
Papież: „To najgorsza zniewaga, jaką można wy...
KOBIETA NA POLU
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [26 paździe...
ST JOSEPH,THE WORKER CARPENTER, JESUS,CHILDHOOD OF CHRIST
Philip Kosloski
Ta starożytna modlitwa do św. Józefa podobno ...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail