Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
niedziela 29/11/2020 |
Bł. Marii Klementyny Anuarity Nengapeta
home iconKultura
line break icon

Zmartwychwstały, Maria Magdalena i tajemnicze "Noli me tangere" [galeria obrazów]

NOLI ME TANGERE

Abraham Janssens I | Public Domain

Lucien de Guise - 17.04.20

Moment, w którym zmartwychwstały Jezus powiedział Marii Magdalenie „nie zatrzymuj Mnie”, inspirował artystów na przestrzeni wieków. Poznaj najpiękniejsze ujęcia tej sceny.

Jednym z największych wyzwań sztuki jest przedstawienie wydarzenia tak wspaniałego, jakim było zmartwychwstanie Chrystusa. Nasz Pan ma wyglądać jak ucieleśnienie kogoś, kogo przecież nikt nie widział od 2000 lat. Dla większości artystów rozwiązaniem było np. użycie dużej ilości koloru złota czy pokazanie trzepoczących na wietrze flag.

Rzekł do niej Jezus: „Nie zatrzymuj Mnie, jeszcze bowiem nie wstąpiłem do Ojca. Natomiast udaj się do moich braci i powiedz im: Wstępuję do Ojca mego i Ojca waszego oraz do Boga mego i Boga waszego”.Poszła Maria Magdalena, oznajmiając uczniom: „Widziałam Pana i to mipowiedział”. 

„Noli me tangere” (Nie zatrzymuj Mnie)

Wizualizacja zmartwychwstania w bardziej ludzkim wymiarze została zainspirowana wyrażeniem „Noli me tangere”. Łacińska sentencja przekazuje coś więcej niż szorstkie polecenie „nie dotykaj mnie”. Przypomina raczej prośbę „nie trzymaj się mnie (w mojej fizycznej formie)”. Artystyczne możliwości pokazania tego przelotnego spotkania okazały się ogromne.

Maria Magdalena była pierwszą osobą, która ujrzała zmartwychwstałego Chrystusa, co nadało jej wielkie znaczenie. Była jednym najwierniejszych wyznawców Mistrza, choć została zapamiętana przede wszystkim z powodu swych wcześniejszych grzechów. Artyści przedstawiający scenę spotkania z Jezusem nie myśleli jednak o tym. Najbardziej zależało im na pokazaniu zaskoczenia, ale może i rozczarowania kobiety. Oto spotkała mężczyznę, w którego uwierzyła, a On znowu odchodzi. To wzruszający moment ujmowany na różne sposoby. Czasem delikatnie, innym razem szorstko, przypomina o fizycznej stracie i duchowym zysku.

To najważniejsza scena z Marią Magdaleną w Nowym Testamencie. To kobieta, w dodatku upadła, więc przedstawienie jej postaci dawało artystom wiele możliwości. Oni jednak szanują jej cnotę, pokazują ją w pełnym ubraniu. W innych scenach z jej udziałem bardziej skłaniają się ku wizerunkowi Ewy po upadku w Raju. W przypadku „Noli me tangere” nic takiego się nie dzieje. Maria Magdalena zostaje ukazana jako pierwszy apostoł.

Spotkanie Zmartwychwstałego z Marią Magdaleną w sztuce

Strój Zbawiciela trudno pokazać tak, by dawał wydźwięk przesłaniu „Noli me tangere”. Chrystus został pochowany w chuście, w którą zawinięto Go po śmierci. Było więc prawdopodobne, że to w niej opuści grób. Magdalena pomyliła Go z ogrodnikiem, co dało artystom przyzwolenie na to samo. Jest kilka obrazów, które przedstawiają Chrystusa w stroju ogrodnika. Nawet na najsłynniejszym ze wszystkich obrazów z motywem „Noli me tangere”, jak wykazała analiza rentgenowska, Tycjan pierwotnie przedstawił Zmartwychwstałego w dużym, miękkim kapeluszu ogrodnika. Wielu innych artystów pozostawiło kapelusz, rezygnując jednak z reszty ogrodniczego stroju.

Niektórzy artyści ograniczyli odzież do minimum. To realistyczne podejście do postaci, która przecież nie miała pod ręką ubrania na zmianę. Mniej przekonujące jest za to pokazywanie Jego skóry jako miękkiej i gładkiej. Być może to artystyczna metafora pokazująca cieślę i wędrowca, który jest w połowie drogi między swym wcześniejszym ziemskim życiem a boskością.

Jednym z namacalnych reliktów człowieczeństwa Chrystusa jest motyka lub szpadel, ujęte na prawie każdym obrazie. Chrystus uprawia ogród, w którym ma wzrastać wiara. Przedstawianie relacji między Bogiem a ogrodem zaczyna się już na początku Biblii. Księga Rodzaju stwierdza, że ​​to Wszechmogący „zasadził ogród w Edenie”. Ewangelia św. Jana mówi, że ​​nie tylko w ogrodzie Magdalena spotkała Jezusa, ale że także w ogrodzie został On pochowany. Podczas Wielkanocy celebrujemy wszak odradzanie się nowego życia.

Maria Magdalena bywa stawiania za wzór kontemplacji. Może i my powinniśmy poświęcać więcej czasu na kontemplację, np. poprzez pielęgnację naszych ogrodów lub donic na balkonach/oknach, zwłaszcza podczas wymuszonej izolacji z powodu koronawirusa. Mając na uwadze obecne okoliczności, warto też wspomnieć, że „Noli me tangere” może być metaforą dystansu społecznego.




Czytaj także:
Palec w boku Zmartwychwstałego. Zastanawiające detale obrazu Caravaggia




Czytaj także:
Grób Chrystusa – archeologia potwierdza, że ewangeliści mieli rację


DARIUSZ KOWALSKI

Czytaj także:
Dariusz Kowalski: Zmartwychwstanie zmienia wszystko w życiu człowieka [wywiad]

Tags:
sztukazmartwychwstanie
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
WIGILIA W PANDEMII
Katolicka Agencja Informacyjna
Rząd: święta na nie więcej niż 5 osób. Jest p...
Stojan Adašević
Anna Gębalska-Berekets
Wykonywał nawet 35 aborcji dziennie. I wtedy ...
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [26 listopa...
Otwarta Biblia ktorej kartki przewraca wiatr
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [27 listopa...
JAN ZIEJA
Wydawnictwo ZNAK
Zabijali i przychodzili do niego do spowiedzi...
BIBLE
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [25 listopa...
Redakcja
Modlitwa dla ciebie na dziś [27 listopada]
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail