Aleteia
niedziela 25/10/2020 |
Św. Chryzanta i św. Darii
Sztuka i podróże

Kapliczki warszawskie – niemi świadkowie historii

KAPLICZKI-WARSZAWSKIE

fot. Kamil Szumotalski/ALETEIA

Kapliczka w kamienicy przy ul. Słupeckiej 8.

Magda Jakubiak - publikacja 24.06.20

Warto pamiętać o kapliczkach warszawskich i szukać ich, przemierzając ulice miasta, zwracając uwagę na ich wyjątkowość, tradycję i dziedzictwo.

Nie rzucają się w oczy, unikają wzroku gapiów, ze spokojem czuwają nad historią miasta i jego mieszkańców. Kto jednak w bramie minie jedną z nich albo zobaczy przypadkowo z ulicy, ten już zawsze będzie ich szukał przy chodnikach czy w kolejnych podwórkach. Ciekawskich przyciągają swoją różnorodnością, są obrazem tradycji i wiary warszawiaków.

Warszawskie kapliczki

Kapliczki warszawskie stały się niemymi świadkami losów Warszawy – ich znakomita część powstała w czasach wojennych, szczególnie w latach 1943-1944. Gromadzono się przy nich licznie na zamkniętych podwórkach, modlono i śpiewano pieśni religijne i patriotyczne, co z pewnością przyczyniało się do budowania wspólnoty i być może dawało namiastkę wolności i bezpieczeństwa.

Na niektórych kapliczkach widnieją jeszcze ślady zniszczeń, pozostałe po okupacji hitlerowskiej, powstaniu warszawskim czy nieokrzesanych wandalach. Mimo że okoliczni mieszkańcy dbają o ich utrzymanie, nie wiadomo, jak długo zostaną jeszcze w przestrzeni publicznej. Często bowiem wraz z remontem kamienic, znikają podwórkowe kapliczki, a pamięć o nich mija wraz z odchodzącymi lokatorami.

Warto więc pamiętać o kapliczkach warszawskich i szukać ich, przemierzając ulice miasta, zwracając uwagę na ich wyjątkowość, tradycję i dziedzictwo.

Niemi świadkowie losów stolicy i jej mieszkańców

1Emilii Plater 13

Tutejsza figura Chrystusa została ufundowana prawdopodobnie jeszcze w XIX wieku podczas budowy kamienicy przez jej właścicieli. Wisząca na podwórku tablica informuje o rozstrzelaniu w tym miejscu przez hitlerowców 9 Polaków – miało to miejsce 1.08.1944 roku.

2Noakowskiego 10

Pod tym adresem stoi jedna z trzech kamienic postawionych dla Arona Oppenheima, wysoka na siedem pięter, została zbudowana jeszcze w latach 1913-1914. Od 1921 aż do roku 2017 funkcjonowała tutaj osławiona cukiernia Bolesława Wróbla i dzięki niemu stanęła na podwórzu figura młodej, pełnej dziewczęcego uroku Matki Boskiej, pod którą gromadzili się mieszkańcy z okolicy na różaniec. Kamienica najprawdopodobniej przyczyniła się także jako schronienie dla wybitnego pianisty, Władysława Szpilmana w 1943 roku.

3Nowogrodzka 10

Tutaj kapliczkę z obrazem Matki Boskiej umieszczono w bramie XIX-wiecznej kamienicy, postawionej w latach 1892-1893 na podstawie projektu słynnego architekta, Franciszka Braumana – kojarzy się go głównie z kamienicą Wedla przy ulicy Szpitalnej w Warszawie. Kamienica na Nowogrodzkiej doczekała się upamiętnienia w ekranizacji powieści „Lalka” – występowała jako kamienica Łęckich.

4Fałata 2-4/Łowicka 51-53/Narbutta 82

Na cokole stoi figura Matki Boskiej, bliźniacza, ale mniejsza od tej, która stanęła na dziedzińcu Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Jak tabliczka głosi: „Figurkę wykonała Zofia Trzcińska-Kamińska 1890-1977”.

5Narbutta 52

Tutejsza kapliczka powstała w 1948 roku z funduszy zebranych przez lokatorów. Postawiona według projektu Zygmunta Święcickiego – murowana, pokryta prawdziwą dachówką, z niewielką figurką Maryi, a osadzona na podstawie w kształcie stołu ofiarnego.

6Słupecka 8

Tutaj kapliczkę stworzono na filarze pośrodku holu wejściowego w budynku z dwudziestolecia międzywojennego. W centrum kompozycji znajduje się wysoka na 80 centymetrów figura Matki Bożej, często otoczona kwiatami.

7Żelazna 31

Położenie kapliczki na Żelaznej wiąże się najprawdopodobniej z historią pewnego człowieka w czasach okupacji, który uciekł w bramę przed goniącymi go Niemcami, gdzie rozsypała im się amunicja, a zbiegowi udało się ukryć w piwnicy. W podzięce za to ocalenie powstała więc kapliczka, której istotą obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, namalowany we wnęce w bramie kamienicy.

8Dobra 4

Kapliczka na Dobrej jest dość szczególna ze względu na jej lokalizację – obraz Matki Boskiej ustawiono na pierwszym piętrze, w korytarzu, na przedwojennej budce telefonicznej w kamienicy z lat 20. XX wieku. Podczas powstania warszawskiego obraz ten przeniesiono na podwórze, gdzie gromadziła sąsiadów na wspólnej modlitwie.

* Materiał przygotowany na podstawie: Anna Beata Bohdziewicz, Magdalena Stopa, Kapliczki warszawskie, Dom Spotkań z Historią, Warszawa 2011


PIELGRZYMKA Z FIGURKĄ DZIECIĄTKA

Czytaj także:
Kapliczka na plecach


KAPLICZKA W GOGOLINIE

Czytaj także:
Kapliczka w Gogolinie i cudowna woda, która otwiera oczy. Tu majowe jest po niemiecku


MAŁA KAPLICA

Czytaj także:
Kapliczka jak z bajki. Owoc wyjątkowej determinacji jednego zakonnika…

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
modlitwaWarszawa
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Katolicka Agencja Informacyjna
Papież: „To najgorsza zniewaga, jaką można wy...
BEZDOMNY JEZUS
Katolicka Agencja Informacyjna
Wezwali policję do bezdomnego, a tam Jezus
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
OJCIEC SERAFIM
Łukasz Kobeszko
Przepięknie śpiewa i modli się w języku Jezus...
RĄCZKA NIEMOWLAKA
Marta Brzezińska-Waleszczyk
Byłam świadkiem 45 minut życia. To była lekcj...
GIULIA MICHELINI
Silvia Lucchetti
Świadectwo włoskiej aktorki, która urodziła j...
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail