Aleteia
poniedziałek 26/10/2020 |
Bł. Celiny Borzęckiej
Kultura

Trzy powieści na lato. Z wielką historią w tle

LEKTURA KSIĄŻKI

Dudarev Mikhail | Shutterstock

Marta Brzezińska-Waleszczyk - publikacja 31.07.20

Jest tu wielka Historia (wojna, przewroty), ale i wplecione w nią historie rodzinne, domowe. Jest prozatorsko, ale w oparciu o fakty, a niekiedy nieco autobiograficznie. Zanim skończą się wakacje, sięgnijcie po te trzy książki, warto.

Nie należę do wielkich fanów powieści. Mój książkoholizm jest od dawna na etapie fascynacji reportażami. Ale lato, wakacje to dobry czas na sięgnięcie do czegoś spoza półki pod tytułem non fiction. Polecam wam kilka powieściowych nowości, na które warto znaleźć miejsce w wakacyjnej walizce.

Może niekoniecznie superlekkiego, jeśli chodzi o tematykę, ale zdecydowanie lżejszego w formie. W końcu nie byłabym jednak sobą, gdyby wybrane tytuły nie były powieściami z wielką historią w tle. Mam nadzieję, że mi wybaczycie!

Kto przyjmie uchodźców?

Hiszpania, styczeń ’39. Krwawą wojnę domową kończy dojście do władzy gen. Franco. Jego przeciwnicy muszą uciekać z kraju. Tylko kto ich przyjmie? Allende dotyka problemu uchodźstwa, a tłem dla jej opowieści jest historia poety Pablo Nerudy, który zdecydował, że pomoże uchodźcom czekającym na granicy hiszpańsko-francuskiej. Przekonał niechętny pomysłowi rząd chilijski do udzielenia pomocy.

„Wysłano go do Paryża bez pieniędzy, by zebrał je na miejscu. Musiał wynająć statek towarowy, przystosować go do przewozu ludzi i potem wybrać spośród uchodźców tych, którzy są w stanie podróżować. W jednym ze swoich pamiętników napisał, że być może ludzie zapomną jego poezję, ale zapamiętają Winnipeg – tę jedną rzecz, której dokonał. Dzięki Nerudzie 10 tys. potomków uchodźców z Hiszpanii mieszka dziś w Chile” – wyjaśnia Allende w rozmowie z K. Kazimierowską („Zwierciadło” 7/2020). Jej książka to hołd dla poety.

Bohaterami są Roser i Victor. Ona, młoda, w zaawansowanej ciąży, właśnie dowiedziała się, że jej ukochany zginął na froncie. Victor to jego brat. Obiecuje, że się nią zaopiekuje. Aby dostać się na statek, zawierają coś w rodzaju fikcyjnego małżeństwa, w którym przetrwają… całe życie. Pełna zawirowań losu, ciężkich doświadczeń, ale też optymizmu i nadziei, jak to w życiu. Zresztą sama autorka we wspomnianym wywiadzie o swoim życiu mówi:

Tyle razy słyszałam od innych, że doświadczyłam tak wiele bólu: bo straciłam córkę, byłam na wygnaniu, rozwiodłam się i wychowywałam dzieci uzależnione od narkotyków. Ale ja pamiętam tylko te najlepsze momenty (…). Nie wybrałam tego, że urodziłam się w kraju, gdzie miał miejsce wojskowy zamach, ani tego, że mój ojciec porzucił rodzinę. Mimo to naprawdę uważam, że miałam wspaniałe życie (…). To do mnie należy decyzja, jak zareaguję na to, co mi świat wokół oferuje, to ja wybieram sobie przyjaciół.

Isabel Allende, Długi płatek morza, Marginesy 2020


PORODY NA PAWIAKU

Czytaj także:
Porody na Pawiaku. „Matki czuły, że mają dla kogo walczyć o życie” [wywiad]

Obciążenie przeszłością

Kolejna historia rodzinna z II wojną światową w tle. Mikołaj Grynberg, autor m.in. porażającego „Oskarżam Auschwitz”, ponownie podejmuje temat historii polskichŻydów i traumy po Holocauście. W krótkich, lapidarnych wręcz (tam nie ma zbędnych słów) opowiadaniach opisuje losy rodziny – są więc sceny z codziennego życia, takie „zwykłe”, kiedy jest dobrze, miło, domownicy żartują, są dla siebie czuli i wyrozumiali, ale i sceny trudne, w których emocje biorą górę.

„Poufne” to proza, ale z elementami autobiograficznymi. Grynberg w rozmowie z Dwutygodnikiem, cytuje Annę Bikont, która mówiła, że pisanie o Zagładzie jest pewną formą przeżywania żałoby. W jego przypadku, jak przyznaje, też tak może być. Grynberg pokazuje, jak wielkim obciążeniem może być przeszłość. Ale to nie koniec, przeszłość nie determinuje. Bo są i wspomnienia, które wywołują uśmiech, jest ironia, a wiele zależy od tego, jak my sami na to, co za nami, spojrzymy.

W rozmowie z Olgą Wróbel dla Dwutygodnik.com przyznaje:

Nikt z nas nie ma tylko własnego życia, niezależnie od tego, z jakich rodzin pochodzimy. Te poprzednie pokolenia to też jest nasza historia. Im więcej o nich wiemy, tym bardziej rozumiemy, kim jesteśmy. Jeśli tą przeszłością jest Holokaust, to okazuje się, że żyjemy żałobą po ludziach, których nie znaliśmy. Bardzo dziwna figura, bardzo niekomfortowa, niedająca ucieczki w bok. Ci bohaterowie chcieliby żyć normalnie i mają to normalne życie, ale co pewien czas bumerang wraca. Im się jest starszym, tym częściej.

Mikołaj Grynberg, Poufne, Czarne 2020


ZOSIA Z WOŁYNIA

Czytaj także:
Przeżyła rzeź, ocaliła żydowskie dziecko. Poznaj niezwykłą historię Zosi z Wołynia

Podróż w czasie i przestrzeni

Znowu Polska, ale już powojenna. Co wcale nie oznacza, że łatwiej się w niej żyje. „Pod słońcem” to opowieść o ludziach, którzy w tych trudnych czasach muszą się zaadoptować, zmieniać, ale jednocześnie wciąż wraca do nich bolesna przeszłość, z którą się konfrontują. Dramatyczne doświadczenia, nawet jeśli zagrzebie się je na dnie szufladki pod tytułem „wspomnienia”, i tak wrócą – właśnie po to, by się z nimi zmierzyć.

I robią to wszystkie postaci w powieści Fiedorczuk, ale przede wszystkim Miłka i Misza – główni bohaterowie. Znowu małżeństwo, i znowu z problemami. Dzięki im wspomnieniom podróżujemy w czasie (do wydarzeń sprzed września’39, ale i wojennych), a także w przestrzeni – akcja dzieje się przede wszystkim na Podlasiu, ale dzięki retrospekcjom „wędrujemy” po Polsce i na Ural.

Sama autorka tak opowiadała o swojej książce w rozmowie z Pauliną Małochleb z „Przekroju”:

Tryby historii wciągają w swoje ostre zębiska losy moich bohaterów, jakżeby inaczej, historia tych terenów jest przecież wyjątkowo okrutna. Staram się jednak skupiać na pojedynczych ludzkich i nieludzkich bytach, nie mam ambicji wygłaszania nowych tez na temat polskiej historii. Poszczególne sojusze/konflikty są najciekawsze i często zaskakujące, ponieważ opisuję losy rodziny mieszanej, konflikt jest w nią niejako z natury w pisany. Nie ma w tej książce żadnych rozstrzygnięć, żadnych morałów.

Julia Fiedorczuk, Pod słońcem, Wydawnictwo Literackie 2020


POLSKA WIEŚ

Czytaj także:
Polska z perspektywy wsi, bezdroży i przysiółków. Czyli jaka?

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
historiaksiążki
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Katolicka Agencja Informacyjna
Papież: „To najgorsza zniewaga, jaką można wy...
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
BEZDOMNY JEZUS
Katolicka Agencja Informacyjna
Wezwali policję do bezdomnego, a tam Jezus
OJCIEC SERAFIM
Łukasz Kobeszko
Przepięknie śpiewa i modli się w języku Jezus...
GIULIA MICHELINI
Silvia Lucchetti
Świadectwo włoskiej aktorki, która urodziła j...
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail