Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
czwartek 29/10/2020 |
Św. Felicjana
home iconDuchowość
line break icon

Trzech wielkich pielgrzymów kalwaryjskich. Nie Lwów, nie Kraków: kard. Jaworski wybrał spoczynek przy „swojej Matce”

KARDYNAŁ JAWORSKI

Marek Lasyk/REPORTER | ASSOCIATED PRESS/East News

Od lewej: kardynał Macharski, kardynał Jaworski, kardynał Wojtyła

Małgorzata Bilska - publikacja 11.09.20

Wszyscy trzej się przyjaźnili. I szczególnie umiłowali kalwaryjskie sanktuarium. Każdego z nich Kalwaria porwała i zachwyciła. Do Matki Bożej Kalwaryjskiej przyjeżdżali jak do domu Matki, szukać rady i światła.

Późnym wieczorem 5 września, w sobotę, w wieku 94 lat, zmarł w Krakowie kard. Marian Jaworski, były metropolita lwowski, przyjaciel Jana Pawła II i odnowiciel Kościoła rzymskokatolickiego na Ukrainie po 1989 roku.




Czytaj także:
Śp. kard. Jaworski: to on udzielił namaszczenia chorych umierającemu Janowi Pawłowi II

Dlaczego Kalwaria Zebrzydowska?

Polakom jest słabo znany z mediów, choć odegrał dużą rolę w czasie pontyfikatu papieża Polaka, a przede wszystkim przywrócił do życia Kościół na Ukrainie po upadku Związku Radzieckiego. Urodził się we Lwowie w czasie, gdy miasto znajdowało się w granicach Rzeczypospolitej (21 sierpnia 1926 roku). Los, historia – a jak wierzą katolicy, Opatrzność – sprawiła, że prawie całe życie i kapłaństwo związał z naszym krajem.

Najważniejszym miejscem w Polsce, bezwarunkowo ukochanym, stała się natomiast Kalwaria Zebrzydowska, gdzie spocznie zgodnie ze swoją ostatnią wolą. Jest to chyba rozczarowaniem dla katolików obrządku łacińskiego na Ukrainie, dla Polaków – zaskoczeniem. Sanktuarium w Kalwarii jest znane w archidiecezji krakowskiej lecz nigdy dotąd nie spoczął tu hierarcha wysokiej rangi. Od dnia ogłoszenia tej decyzji słychać pytanie: Dlaczego tam?

Zadałam je trzem osobom, które najlepiej mogą wyjaśnić wyjątkową więź, jaka łączyła kard. Mariana Jaworskiego z bernardynami, z sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej, a przede wszystkim z Matką Bożą Kalwaryjską. Był z Nią bardzo blisko od 1945 roku, a fakt, że spocznie „u Jej boku” to piękne wotum wdzięczności. Podziękowanie za dar życia, kapłaństwa i „wskrzeszenie” Kościoła na Ukrainie, choć nic tego nie zapowiadało, gdy młody Marian marzył o byciu kapłanem.

U Matki Bożej Kalwaryjskiej

O wyjaśnienia poprosiłam dwóch hierarchów oraz ojca Konrada Cholewę OFM, kustosza sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej. Zaczęłam od pytania do bernardyna: Czy ojciec znał kard. Jaworskiego?

– Tak – odpowiedział. – Poznaliśmy się z księdzem kardynałem dosyć nietypowo, bo w czasie jego urlopu, a nie przy okazji kościelnych uroczystości, kiedy tu bywał. Jako arcybiskup Lwowa, a potem mieszkając w Krakowie, zawsze kilka dni urlopu spędzał w naszym klasztorze w Alwerni [woj. małopolskie, powiat chrzanowski – MB]. Szedł w ten sposób śladem swojego „lwowskiego” poprzednika, abp. Józefa Bilczewskiego, który też tu przyjeżdżał, miał swój pokój.

Kard. Jaworski prosił o ten właśnie pokój. Modlił się, odpoczywał. W Alwerni jest obraz Pana Jezusa Cierpiącego. Miejsce powstało na wzór włoskiej Alwerni św. Franciszka z Asyżu. Ma klimat ciszy, skupienia i kontemplacji. Myślę, że to księdza kardynała przyciągało.

Później jako kustosz wiele razy miałem okazję podejmować go w Kalwarii. Bardzo lubił tu przyjeżdżać. Zwłaszcza 2 lutego, w Dzień Życia Konsekrowanego – chciał przewodniczyć mszy świętej, powiedzieć kazanie do osób konsekrowanych. I w uroczystość Matki Bożej Kalwaryjskiej, 13 sierpnia. W „imieniny Matki Bożej” nigdy księdza kardynała nie brakowało. Często powtarzał, że wszystko, co osiągnął w swoim życiu, zawdzięcza Jej.


KALWARIA ZEBRZYDOWSKA

Czytaj także:
Kalwaria Zebrzydowska i duchowy testament Jana Pawła II

Działanie łaski Bożej

Wiele osób to podkreśla. Zaczęło się dawno… Kiedy w 1945 roku komuniści zlikwidowali seminarium we Lwowie, abp Baziak szukał w Polsce miejsca, aby przenieść wszystkich kleryków – ratować ich powołania. Bał się rozproszenia. Kilka ośrodków odmówiło, przyjął ich tylko klasztor bernardynów w Kalwarii Zebrzydowskiej. Znalazło tu schronienie na kilka lat około 50 osób, w tym wykładowcy, klerycy i siostry zakonne. Był to niewątpliwie akt wielkiej odwagi. Już był PRL.

– Opatrzność Boża skierowała tu jego kroki w 1945 roku i w czasie pobytu w seminarium dostrzegł działanie łaski Bożej – kontynuuje ojciec Cholewa. – Miał doświadczenie orędownictwa Matki Bożej Kalwaryjskiej, która w tych trudnych czasach przyjęła wygnańców pod swój płaszcz. Tutaj mógł poczuć bliskość Pana Boga i Jego działanie. Widać było jego skupienie, kiedy się modlił w kaplicy Matki Bożej. Często to obserwowałem. Tamto doświadczenie było kluczowe dla osobistej więzi z Maryją. Ona miała na to wpływ i to dlatego ksiądz kardynał tak bardzo ukochał i to sanktuarium, i ten wizerunek.

Kustosz sanktuarium następnie dodaje: – Zostawił u Niej bardzo dużo „pamiątek” po sobie. Ile razy przyjeżdżał, coś przywoził – od drobnych medali, ryngrafów ze srebra czy brązu, aż po odznaczenie Orła Białego, które otrzymał od pana prezydenta w styczniu 2017 roku. A nawet doktoraty honoris causa… Wszystko składał u Jej stóp jako wota wdzięczności. Tak jak pielgrzymi przynoszą na Kalwarię wota i składają jako dowód wdzięczności za łaski uproszone za wstawiennictwem Matki Bożej, tak kard. Jaworski przywoził Jej swoje osobiste wota. One są dla Jego Matki.

Pod Jej Matczyną opieką

Na uroczystości pogrzebowe przyjechał do Polski abp Mieczysław Mokrzycki, metropolita lwowski, przewodniczący Konferencji Episkopatu Rzymskokatolickiego Ukrainy, były sekretarz biskupa Mariana Jaworskiego (oraz były osobisty drugi sekretarz Jana Pawła ІІ i sekretarz Benedykta XVI). Jego Ekscelencję spytałam: – Ksiądz Arcybiskup wiedział o ostatniej woli księdza kardynała Mariana Jaworskiego czy też fakt wyboru Kalwarii Zebrzydowskiej to zaskoczenie?

– Ksiądz kardynał nam o tym mówił – odpowiedział abp. Mokrzycki. – Z pewnością postanowił tak dlatego, że usunięcie seminarium i kleryków ze Lwowa w 1945 roku i przyjęcie ich przez braci w Kalwarii Zebrzydowskiej było dla niego wielkim przeżyciem. W dramatycznej sytuacji Kalwaria otworzyła dla nich swoje serce – i swoje drzwi. Gest życzliwości, dobroci, w tym trudnym dla niego okresie, bo właśnie skończyła się wojna, a on musiał opuścić Lwów i strony rodzinne, pozostawiło na całe życie znamię w sercu księdza kardynała. Do Kalwarii Zebrzydowskiej zawsze czuł miłość i wdzięczność – mówi hierarcha.

Drążę dalej, bo jeszcze nie rozumiem. – Księże arcybiskupie, było tu bardzo wielu kleryków. Czemu tylko ten zachował tak szczególną więź z Matką Bożą?

– Do Kalwarii zostało wtedy przeniesione całe seminarium, kilka roczników. Studiowali tam i formowali się przez 5 lat – opowiada metropolita lwowski. – On natomiast miał osobistą więź z Matką Bożą Kalwaryjską, bo pielęgnował ją przez całe życie. Po studiach w Lublinie, potem jako profesor (pierwszy rektor Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II) swoją posługę kapłańską wypełniał w Krakowie. Będąc w archidiecezji krakowskiej, miał większą niż inni możliwość, aby pielgrzymować, nawiedzać tam Matkę Bożą. Cały czas kształtował swoją duchowość i kapłaństwo pod Jej Matczyną opieką. Było to jego ulubione miejsce. I jego najważniejsze sanktuarium.




Czytaj także:
Kard. Macharski i Brat Albert. Nieoczywista duchowa przyjaźń

Trzech pielgrzymów kalwaryjskich

Ostatnią osobą, która może naświetlić „kwestię kalwaryjską” jest bernardyn i krakowski biskup pomocniczy, bp. Damian Muskus OFM. Kiedyś to on pełnił posługę w Kalwarii jako kustosz. W tym przypadku poprosiłam o wyjaśnienie związków z sanktuarium kard. Jaworskiego, jego przyjaciela św. Jana Pawła II i byłego metropolity krakowskiego, kard. Franciszka Macharskiego. Biskup Muskus opowiada:

Wszyscy trzej się przyjaźnili. I szczególnie umiłowali kalwaryjskie sanktuarium. Czuli się częścią duchowej wspólnoty pątników przybywających na Kalwarię od ponad czterech wieków.

Każdy z nich odkrył polską Jerozolimę na innym etapie życia: św. Jan Paweł II jako mały chłopiec, kard. Franciszek Macharski jako dojrzały człowiek, a kard. Marian Jaworski jako młody kleryk, przygotowujący się do drogi kapłańskiej. I każdego z nich Kalwaria porwała i zachwyciła, odsłaniając przed nimi duchowe bogactwo i niezwykłe piękno. Dla każdego z nich to sanktuarium było prawdziwie świętym miejscem.

Jestem też przekonany o tym, że prawdziwie czuli się synami Matki Bożej Kalwaryjskiej, bo tutaj po synowsku powierzali Jej siebie i wszystkie sprawy Kościoła, któremu przyszło im służyć. Przyjeżdżali do Niej jak do domu Matki, szukać rady i światła, a czasem po prostu po to, by odpocząć u Jej boku. Odwiedzali Ją zwykle po cichu, kierując się potrzebą serca. Przejmujące jest to, że pielgrzymowali wiernie, niemal do ostatnich chwil swojej ziemskiej wędrówki, mimo dolegliwości podeszłego wieku. Tutaj byli u siebie.

Kalwaria była dla kard. Jaworskiego źródłem jego duchowej siły. Owszem, był, jak to ujął kard. Stanisław Dziwisz, „naznaczony stygmatem cierpienia”, jednak nie na nim się koncentrował. Nie było ono dla niego ciężarem, który miałby definiować jego codzienność. W centrum jego serca była troska o powierzoną mu wspólnotę Kościoła i to na niej skupiał swoją miłość i uwagę, nie na sobie.

Był pasterzem bezgranicznie zatroskanym o los swoich owiec, świadomym odpowiedzialności za odbudowę – w sensie dosłownym i duchowym – Kościoła. To go zajmowało. To było pasją jego życia. Mogę zaryzykować twierdzenie, że swoje dolegliwości z radością i pokorą oddawał w tej intencji. Kalwaria ma zresztą w sobie coś takiego, że składane tu cierpienia, niczym kamienie dźwigane przez pielgrzymów na Górę Ukrzyżowania, stają się ciężarem jakby lżejszym do udźwignięcia. To nie jest tylko doświadczenie trzech wielkich kalwaryjskich pielgrzymów, ale niemal każdego z pątników spotykanych na tutejszych dróżkach czy klęczących przed cudownym obrazem Kalwaryjskiej Pani.

Cierpienie i owoce krzyża

Kard. Jaworski cierpiał. Jego życie zmieniło się w dniu wypadku w 1967 roku. Stracił lewą dłoń. Jechał pociągiem by… zastąpić nowo nominowanego kard. Karola Wojtyłę, który nie mógł wtedy poprowadzić rekolekcji.

Krzyż nie był udręką bezowocną, choć przecież mógł. Zjednoczony z krzyżem Chrystusa i bólem Maryi, w duchu sanktuarium pasyjno-maryjnego, przyniósł plon obfity, jakiego nikt w Polsce, na Ukrainie, a już na pewno nie w ZSRR naprawdę się nie spodziewał. Być może Kalwaria stanie się miejscem kultu i pielgrzymek katolików z Ukrainy. Mają kogo prosić tu o pomoc i wstawiennictwo.

Jak mówi mi kustosz, ojciec Cholewa: – Chcemy, aby ksiądz kardynał leżał jak najbliżej Matki Bożej. Zostanie pochowany w krypcie pod Jej kaplicą… Leżą tu fundatorzy sanktuarium i jest przygotowane miejsce dla kard. Jaworskiego. W ten sposób zostanie podkreślona głęboka więź, jaka łączyła go z Matką Bożą Kalwaryjską.


JAN PAWEŁ II

Czytaj także:
„Ciemna noc duszy” Karola Wojtyły. Śmierć matki, brata, ojca, przyjaciół i poczucie nieobecności Boga

Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia jest aktualizowana codziennie i publikowana w ośmiu językach: po francusku, angielsku, arabsku, włosku, hiszpańsku, portugalsku, polsku i słoweńsku.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Tags:
kardynałMaryjaUkraina
Modlitwa dnia
Dziś wspominamy świętego...





Top 10
Philip Kosloski
5 świętych, których ciała nie uległy rozkłado...
Theresa Aletheia Noble
Dobra spowiedź. 10 cennych rad od księży
Mathilde de Robien
Imiona, które noszą w sobie pieczęć Boga. Moż...
PAPIEŻ PRZYTULA CHOREGO MĘŻCZYZNĘ
Marine Soreau
„Papież nie bał się mnie objąć”. Opowieść czł...
Katolicka Agencja Informacyjna
Papież: „To najgorsza zniewaga, jaką można wy...
KOBIETA NA POLU
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś [26 paździe...
ST JOSEPH,THE WORKER CARPENTER, JESUS,CHILDHOOD OF CHRIST
Philip Kosloski
Ta starożytna modlitwa do św. Józefa podobno ...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail