Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
niedziela 18/04/2021 |
Św. Ryszarda Pampuri
home iconWiedziałeś o tym?
line break icon

Czy na niebie pojawi się dziś Gwiazda Betlejemska?

Star of Bethlehem

vovan | Shutterstock

Karol Wojteczek - 21.12.20

Podobny spektakl na firmamencie podziwialiśmy ostatnio... 397 lat temu.

Mimo (a może właśnie dlatego) że Mateusz Ewangelista zawarł w swych księgach lakoniczną jedynie wzmiankę nt. „Gwiazdy na Wschodzie”, ostateczna interpretacja natury niebiańskiego fenomenu po dziś dzień rozpala umysły astronomów. Wśród najpoważniejszych kandydatów do rangi Gwiazdy Betlejemskiej wymienia się zazwyczaj kometę, wybuchłą supernową bądź rzadkiego rodzaju koniunkcję ciał niebieskich. Dziś przyjrzymy się bliżej ostatniemu z tych zjawisk.

Koniunkcję należy przy tym uznać za zjawisko bardziej optyczne niż stricte astronomiczne. To, co z Ziemi obserwujemy jako ustawienie ciał niebieskich w jednej linii czy wręcz w jednym punkcie, śledzone z dowolnego innego miejsca Układu Słonecznego, stałoby się na powrót zbiorem przypadkowo rozmieszczonych na firmamencie błyszczących punkcików.

Co widzieli mędrcy ze Wschodu?

Tym niemniej, przez wieki koniunkcje pozostawały przedmiotem zainteresowania wszelkiej maści astrologów i wróżbitów. Zwykle kojarzyli je z przełomowymi, a czasem i tragicznymi wydarzeniami z historii ludzkości. (Gwoli ścisłości dodajmy, że astrologia i astronomia uważane były długo za gałęzie tej samej „gwiezdnej” nauki). I tak na przykład koniunkcja Jowisza i Saturna w roku 1226 łączona bywała ze sprowadzeniem do Polski Krzyżaków.

Z racji, że dzisiejsze wieczorne widowisko z udziałem ww. planet także uaktywniło różnorakich „kosmicznych” szarlatanów, należałoby ich może, w kontekście przebiegu roku 2020, zapytać, dlaczegóż to Jowisz i Saturn tak znacząco tym razem zaspały? Bądźmy jednak poważni. Zapytajmy raczej – czy o takim właśnie zjawisku astronomicznym mówili mędrcy ze Wschodu, a za nimi św. Mateusz Ewangelista?

Zapowiedź niezwykłych wydarzeń w… gwiazdach?

W okolicach domniemanego roku narodzin Chrystusa z widowiskowymi koniunkcjami mieliśmy do czynienia kilkukrotnie. Najpierw, w 7 r. p.n.e., nasi dzisiejsi bohaterowie aż trzykrotnie w ciągu nieco ponad pół roku spotkali się na nieboskłonie w gwiazdozbiorze Ryb. W kolejnym roku nastąpiło podobne, trzykrotne „spotkanie” (niewidoczne z Ziemi, ale już wówczas mierzalne), którego uczestnikiem był również Mars. 20 lutego 5 r. p.n.e. nastąpiła zaś podwójna koniunkcja, gdy naprzeciw siebie stanęli Jowisz z Księżycem oraz Saturn z Marsem. Z całą pewnością fenomeny tego rodzaju mogły być interpretowane jako zapowiedź niezwykłych wydarzeń i stanowić inspirację dla autorów ksiąg natchnionych.

Tezę o koniunkcji jako wyjaśnieniu ewangelicznego fenomenu przedstawił jako pierwszy (a przynajmniej jako pierwszy zapisał) wybitny niemiecki astronom Johannes Kepler (znany zresztą z nadawania metafizycznych sensów zjawiskom astronomicznym). Sam obserwował kilkukrotną koniunkcję podobną do tej, jaka miała miejsce w 6 r. p.n.e. Tłumaczyłaby ona zniknięcie i ponowne pojawienie się Gwiazdy Betlejemskiej, o którym pisze św. Mateusz.

Szczegółowo teorię tę zanalizował i rozwinął w ostatnich latach prof. Grant Mathews, dyrektor Centrum Astrofizyki Uniwersytetu Notre Dame w USA. Wedle jego obliczeń szczególny w swym wyglądzie układ ciał niebieskich, jaki przeszło 2 tys. lat temu obserwować mogliśmy nad Judeą, nie powtórzy się przez co najmniej… pół miliona lat! W koniunkcji tamtej Słońce, Jowisz, Księżyc i Saturn znajdowały się w gwiazdozbiorze Barana, Wenus tuż obok w gwiazdozbiorze Ryb, a Merkury i Mars były po drugiej stronie, w Byku.

Gwiazda Betlejemska

Układ ten jest istotny o tyle, że Jowisz w starożytnych wierzeniach symbolizował władzę królewską, a jego pojawienie się „w Baranie”, w towarzystwie księżyca w dodatku, oznaczać miało narodziny szczególnie potężnego władcy. Nic więc dziwnego, że wobec takich znaków mędrcy (opisywani też przecież czasem jako astrologowie) poczuli się w obowiązku, by temu nowemu judejskiemu władcy złożyć pokłon.

Niezależnie jednak od tego, na ile interpretacja ta jest właściwa, wszystkich zainteresowanych dzisiejszym pojawieniem się „superplanety” zachęcamy do obserwacji południowo-zachodniego nieba nisko nad horyzontem przez godzinę po zachodzie słońca.


HARWARDZKIE KOMPUTERY

Czytaj także:
Kobiety, które liczyły gwiazdy


NAJDŁUŻSZE OD WIEKU ZAĆMIENIE KSIĘŻYCA

Czytaj także:
Najdłuższe takie zaćmienie w XXI wieku. Zobacz „krwawy Księżyc” na zdjęciach

Tags:
astronomiaciekawostkinauka
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
Ciało św. Bernadetty
Aleteia
Nietknięte ciało św. Bernadety. Niesamowite raporty lekarzy po ek...
2
JÓZEF MONTWIŁŁ, TITANIC
Anna Gębalska-Berekets
Ksiądz z Suwalszczyzny, który pozostał na Titanicu. Oddał miejsce...
3
MARIA DULCISSIMA HOFFMANN
Anna Gębalska-Berekets
Oddała własne oczy chłopcu, który stracił wzrok i słuch. Helena H...
4
EMILIA KACZOROWSKA WOJTYŁA
Esprit
Emilia Wojtyłowa. Zagrożona ciąża i heroizm, który ocalił przyszł...
5
VIRGIN
Redakcja
Najpiękniejsze modlitwy do Maryi: do odmawiania w różnych okolicz...
6
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś 15 kwietnia
7
MAMA JA STADO
Edycja św. Pawła
Maja: Mam marzenie, że jak pójdę do nieba, to Bóg da mi Hanię don...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail