Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
niedziela 16/05/2021 |
Uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego
home iconKościół
line break icon

Pius XII i tysiące uratowanych Żydów. Nowe badania obalają czarną legendę o „milczącym Watykanie”

PIUS XII

EAST NEWS

8 listopada 1940 roku papież Pius XII zaapelował w radiu o pokój. Audycja została nadana przez Radio Watykańskie w czterech językach, jej treścią był apel do wszystkich katolików, aby pozostali wierni nakazom swojej wiary: bronili świętości życia i jedności ludzkości.

Gelsomino del Guercio - 26.01.21

W dniu zakończenia wojny w Rzymie przebywało około 10 tys. Żydów. Dostępne dziś statystyki mówią, że ponad 6 tys. z nich otrzymało pomoc i opiekę od Piusa XII oraz instytucji watykańskich.

Dwaj papieże i jeden kardynał brali udział w ratowaniu Żydów z Holocaustu. Upada czarna legenda Watykanu, według której Watykan miał skrywać nazistowskie przestępstwa wobec Żydów z okresu II wojny światowej.

W nowej książce Johana Ickxa „Le Bureau. Le Juifs de Pie XII” (Pius XII i Żydzi) – opublikowanej po francusku i opartej na oficjalnych dokumentach – znajdujemy m.in. 2800 wniosków o interwencję i pomoc Watykanu z lat 1938-1944, dotyczących tysięcy Żydów.




Czytaj także:
Pius XII „papieżem Hitlera”? Nowe dowody zaprzeczają

Informacje z Archiwum Watykańskiego

Ickx mieszka w Rzymie od trzydziestu lat, a od dziesięciu pracuje w Archiwum Drugiej Sekcji Sekretariatu Państwa Watykanu. Jest odpowiedzialny za dygitalizację i oddanie do wglądu dla naukowców archiwów pontyfikatu Piusa XII. Archiwa te zostały otwarte w marcu 2020 roku.

Pius XII i ratowanie Żydów

Ickx wyjaśnia, że „zabiegi i intencje Watykanu były skierowane na ratowanie każdej istoty ludzkiej” podczas Holocaustu. „Niezależnie od koloru skóry czy wyznania”. Dotyczyły one nie tylko katolików, ale też Żydów i osób wyznających inne mniejszościowe religie.

Z dokumentów wydobytych na światło dzienne przez Ickxa wynika, pisze Aci Stampa (7 stycznia), że w tych latach papież Pius XII był świetnie poinformowany o sytuacji na Wschodzie Europy. Podobnie jak Brytyjczycy i Amerykanie.

To Myron Tylor, przedstawiciel prezydenta Roosevelta przy Stolicy Apostolskiej, przesłał do Sekretariatu Stanu USA notę, zwracając uwagę na to, co się wówczas działo.

Zachowanie dyplomatyczne

Jednocześnie Stolica Apostolska musiała uważać, aby nie została wykorzystana przez żadną ze stron wojennego konfliktu, musiała zachować bezstronność. To było roztropne zachowanie dyplomatyczne, a nie milczenie.

Co więcej, w swym orędziu bożonarodzeniowym z 1942 roku Pius XII potępił tę sytuację („skazywanie na śmierć albo na powolne konanie” z powodu przynależności narodowej, religijnej lub rasowej). W ostrożnych, lecz oczywistych słowach – aby uniknąć niejasności.

Pius XII zdecydował się nie interweniować bezpośrednio (u Niemców Trzeciej Rzeszy), aby nie narażać życia ludzi, ani działań humanitarnych realizowanych przez Stolicę Apostolską.




Czytaj także:
Rodzina Ulmów. Bohaterowie z Markowej

Jedyny taki na świecie

Ickx pisze: „O ile wiem (…) Sekretariat Państwa Watykan był jedynym na świecie ministerstwem spraw zagranicznych z biurem i kompletną międzynarodową siecią zajmującymi się pomocą prześladowanym podczas drugiej wojny światowej. Dzisiaj świadectwo tym wydarzeniom daje serial Ebrei”.

Uratowani Żydzi w liczbach

Jak dalej pisze Aci Stampa, dowodem takich działań Watykanu są dostępne już dzisiaj statystyki. Według nich spośród 9 975 Żydów przebywających w Rzymie w dniu zakończenia II wojny światowej 6 381 otrzymało pomoc i opiekę od Piusa XII, instytucji watykańskich i wikariatu. Dzięki temu najprawdopodobniej uniknęli Holocaustu.

Potwierdza to także praca Rome Escape Line, o drogach ucieczki prowadzonych przez prałata Hugha O’Flaherty’ego, irlandzkiego księdza, któremu zawsze udawało się uciec przed Gestapo.

Należy też pamiętać o ojcu augustianinie Anselmusie Musterze. Wbrew prawu o ekstraterytorialności watykańskiej Bazyliki Santa Maria Maggiore został z niej wyciągnięty przez nazistów i poddany torturom. Nigdy nie zdradził swoich towarzyszy. Jego historia i sposób, w jaki watykańska dyplomacja na nią zareagowała to jeden z najciekawszych wątków książki Ickxa.

Przyszły papież

Również inne ważne osobistości Watykanu pomagały Żydom w ucieczkach przed Zagładą. Angelo Giuseppe Roncalli, wówczas zarządca Wikariatu Apostolskiego w Stambule i przyszły papież Jan XXIII, był zaangażowany w wiele operacji ratujących Żydów.

Kardynał Aloizije Stepinac, błogosławiony, tak jak Pius XII ofiara czarnej legendy, angażował się w działania przeciwko dyskryminacji Żydów. Udało mu się wywalczyć to, żeby ochrzczeni Żydzi nie musieli nosić żółtej gwiazdy.

Historie potrzebujące kontekstu

Wszystkie historie przedstawione w książce Ickxa wymagają kontekstualizacji. Jak na przykład ostrożność Watykanu w stosunku do pierwszych informacji o niemieckich nazistowskich obozach koncentracyjnych na Wschodzie Europy.

Decyzje Piusa XII należy oceniać w określonym kontekście. Papież przede wszystkim chciał ratować ludzkie życia i miał świadomość delikatnej roli Stolicy Apostolskiej. Jedynie w takim świetle można zrozumieć książkę Ickxa i zachowanie Watykanu.


VON MALTZAN

Czytaj także:
Maria von Maltzan – arystokratka, która ocaliła wielu Żydów

Tags:
HolocaustII wojna światowapius xiiżydzi
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
JULIA RODZIŃSKA
Anna Gębalska-Berekets
„W bezmiarze zła była aniołem”. Męczeńska śmierć w obozie i różan...
2
Marzena Devoud
Niesamowite zdjęcia świętych z Pierwszej Komunii
3
ANN ODRE, JAN PAWEŁ II
Anna Gębalska-Berekets
Nie tylko Jana Pawła II trafiła kula podczas zamachu. Historia An...
4
Dominika Cicha
„Oświęcim przy nich to była igraszka…” Witold Pilecki na zdjęciac...
5
Katolicka Agencja Informacyjna
Jan Paweł II: „Byłem już właściwie po tamtej ...
6
Esprit
Modlitwa o cud: „Uzdrów mnie, przemień mnie, wzmocnij moje ciało,...
7
PAPIEŻ FRANCISZEK
Katolicka Agencja Informacyjna
Papież uczy krótkiej modlitwy, którą może odm...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail