Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
środa 23/06/2021 |
home iconDuchowość
line break icon

Post bez miłosierdzia jest niczym – mówi św. Augustyn. Wielkopostna triada

WIELKI POST

Jesus Cervantes | Shutterstock

Ks. Grzegorz Michalczyk - 17.02.21

Przez wieki nie zmieniło się jedno. Wielki Post daje nam „narzędzia” do owocnego przygotowania do Paschy.

Dlaczego akurat 40 dni?

Popielec, zwany niegdyś „głową (początkiem) postu”, rozpoczyna czterdziestodniowy okres przygotowania do Wielkanocy. Warto podkreślić: to Pascha (Wielkanoc) jest celem drogi, jaką prowadzi nas Wielki Post – czas paschalnej pokuty.


WIELKI POST

Czytaj także:
Dlaczego Wielki Post rozpoczynamy akurat w środę? I dlaczego siedemdziesiątnica została zniesiona?

Łaciński termin „Quadragesima”, który tłumaczymy jako „Wielki Post”, należałoby właściwie przełożyć jako „Czterdziestnicę”. Symboliczna liczba 40 jest nawiązaniem do wielu biblijnych wydarzeń, związanych z oczekiwaniem, przygotowaniem, oczyszczeniem.

Czterdzieści dni trwał potop, oczyszczający świat z grzechu i niosący odrodzenie życia, czterdzieści dni przebywał Mojżesz na Synaju, oczekując na przekazanie Tory, Bożego Prawa. Czterdzieści lat trwała wędrówka Izraelitów do ziemi Bożych obietnic, czterdzieści dni wędrował Eliasz do Bożej góry Horeb na spotkanie z Panem.

Tyleż czasu dawał na nawrócenie prorok Jonasz grzesznym mieszkańcom Niniwy. Czterdzieści dni wreszcie trwał pobyt Jezusa na pustyni, gdzie pościł, odpierając pokusy diabła.

Katechumenat i pokutnicy

To właśnie ze względu na zachowanie liczby czterdziestu dni Wielki Post (od VIII w.) rozpoczyna się w środę. Niedziela, jako dzień Zmartwychwstania, nie była bowiem dniem pokuty, ani postu.

Wielki Post zaczyna się w Środę Popielcową, a kończy w Wielki Czwartek, przed rozpoczęciem Mszy Wieczerzy Pańskiej. Od niej bowiem liczy się już czas Świętego Triduum Paschalnego.

Początków Wielkiego Postu, jako czasu przygotowania do Wielkanocy, można zapewne szukać już w III w., w tradycji zachowywania kilku postnych dni przed Paschą. W wieku IV znajdziemy już wiele wzmianek o czterdziestodniowym okresie paschalnego postu (św. Atanazy z Aleksandrii, pątniczka Egeria, św. Cyryl Jerozolimski, św. Ambroży).


ŚRODA POPIELCOWA

Czytaj także:
Czy w Środę Popielcową trzeba iść do kościoła? I kogo obowiązuje post ścisły?

Niewątpliwie na ostateczny kształt Wielkiego Postu miały wpływ obrzędy katechumenatu, przygotowujące dorosłych kandydatów (katechumenów) do przyjęcia w Wielką Noc sakramentów inicjacji chrześcijańskiej (Chrztu, Bierzmowania, Eucharystii). Jak również liturgie pokutników publicznych, którzy przygotowywali się do uroczystego pojednania i rozgrzeszenia, otrzymywanego w Wielki Czwartek.

To tych ostatnich dotyczył najpierw – znany nam ze Środy Popielcowej – pokutny obrzęd posypania głów popiołem, rozciągnięty z czasem na wszystkich wiernych.

Post, modlitwa i jałmużna

Obrzędy wielkopostne obrastały z wiekiem nowymi tradycjami, odpowiadającymi duchowi czasów – pokutnymi, a zwłaszcza pasyjnymi. Niektóre z nich żywe są do dziś (nabożeństwo drogi krzyżowej czy Gorzkich żali). Niektóre należą już do historii (jak tzw. niedziele przedpościa: Starozapustna, Mięsopustna i Zapustna – któż je dziś jeszcze pamięta…?).

Przez wieki nie zmieniło się jedno. Wielki Post daje nam „narzędzia” do owocnego przygotowania do Paschy. To post, modlitwa i jałmużna. Nieodzowne pomoce do nawrócenia, które jest głównym zadaniem chrześcijanina.

Post, modlitwa i jałmużna – wielkopostna triada. Uczy wstrzemięźliwości, pozwalającej zdobyć pewien dystans do rzeczy, chroniącej przed zachłannością i łapczywością. Daje dyspozycyjność wobec poznanej woli Boga, zachowując przed złudzeniami. Prowadzi do miłosierdzia.

Post bowiem, bez miłosierdzia, jest niczym – mówi św. Augustyn. I dodaje: „Wstrzemięźliwość wasza niech będzie pokarmem dla biednych”. Czy może być lepszy program na czterdzieści dni paschalnej pokuty?


MODLITWA, POST, JAŁMUŻNA

Czytaj także:
Środa Popielcowa. Post bez modlitwy i jałmużny nie ma żadnego sensu

Tags:
jałmużnamodlitwapostśroda popielcowawielki post
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Top 10
1
AMERICA'S GOT TALENT
Cerith Gardiner
Głęboka wiara w amerykańskim talent show? Ta dziewczyna ma głos a...
2
KOSZMAR
Michał Lubowicki
Kiedy śnią się zmarli. Jak to interpretować? Przejmować się czy n...
3
POGRZEB MAMY BISKUPA GRZEGORZA RYSIA
Redakcja
Wzruszające słowa abp. Rysia na pogrzebie mamy: „Chcę pełną...
4
CARLO ACUTIS
Redakcja
Modlitwa za wstawiennictwem bł. Carla Acutisa z prośbą o szczegól...
5
ZAUFAJ, JUSTYNA DRĄG
Redakcja
Justyna osiem lat chorowała na nowotwór. Ta piosenka dla Jezusa, ...
6
EGZORCYZM
Karol Wojteczek
Co zrobić, by szatan nie miał do mnie dostępu? Rozmowa z egzorcys...
7
CHŁOPIEC Z AUTYZMEM
Karolina Sarniewicz
Autystyczny Kuba nie mówi. Napisał list do klasy, opowiada w nim,...
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail