Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
piątek 16/04/2021 |
Św. Marii Bernadety Soubirous
home iconStyl życia
line break icon

Na świętego Grzegorza idzie zima do morza… Jaka będzie tegoroczna wiosna?

WIOSNA

Creative Travel Projects | Shutterstock

Joanna Operacz - 06.03.21

Zima była w tym roku śnieżna i mroźna, ale od kilku dni w powietrzu czuć już nadchodzącą wiosnę. Czy to ocieplenie zostanie z nami już na dłużej? Zobaczmy, co mówią na ten temat meteorolodzy i… mądrość ludowa.

Styczeń i luty były w tym roku znacznie mroźniejsze i bardziej śnieżne niż w ostatnich kilkunastu latach. To dobry znak, bo zgodnie z wieloma przysłowiami mroźna końcówka zimy zwiastuje wczesną wiosnę i ciepłe lato:

  • „Gdy w lutym mróz mocno trzyma, będzie krótka zima”,
  • „W lutym śnieg i mróz stały, w lecie będą upały”.

Są też przysłowia, które potwierdzą tę zasadę w odwrotną stronę – że lutowe ciepło opóźnia przyjście wiosny, np.

  • „Gdy ciepło w lutym, zimno w marcu bywa, długo trwa zima, to jest niewątpliwa”.

Faktycznie, ostatnie łagodne zimy ciągnęły się nieraz do końca kwietnia.

W polskich przysłowiach na temat wiosny główne role grają trzej święci: św. Piotr z obchodzonym 22 lutego świętem Katedry św. Piotra, św. Maciej apostoł, którego dawniej wspominano w liturgii 24 lutego (obecnie 14 maja), i św. Józef, wspominany 19 marca. W tym roku 22 lutego przyszło znaczne ocieplenie, które utrzymało się przez kilka dni. Co to znaczy? Po pierwsze – że taka sytuacja zdarza się w naszym klimacie dość często, bo przysłowie mówi, że:

  • „Na świętego Macieja pierwsza wiosny nadzieja”.

Po drugie – że możemy oczekiwać ciepłej wiosny, gdyż:

  • „Na święty Maciej lody wróżą długie chłody, a gdy płynie struga, to zima niedługa”,
  • „Zimno w Piotra Stolicę, czterdzieści dni takich naliczę”.

Św. Józef i bociek

Nawet po bardzo mroźnej zimie odwilż i ocieplenie powinny przyjść nie później niż w połowie marca, bo:

  • „Od świętego Grzegorza (wspominanego dawniej 12 marca – przyp. red.) idzie zima do morza”.

Jeśli tydzień później, w św. Józefa (19 marca), będzie ciepło i słonecznie, to można się spodziewać przyjemnych temperatur w kolejnych miesiącach oraz – co było znacznie ważniejsze dla ludzi, którzy przez stulecia układali przysłowia – urodzaju latem:

  • „Św. Józef pogodny, będzie roczek urodny”,
  • „Na św. Józef gdy płyną wody, na św. Wojciech (23 kwietnia – przyp. red.) rżnij trawę dla trzody”.

Bacznie obserwowano też zachowanie ptaków wędrownych. Ich wczesny powrót zapowiadał ocieplenie (a wczesny odlot pod koniec lata – rychłą zimę). Stąd powiedzenia:

  • „Gdy na święty Józef bociek przybędzie, to już śniegu nie będzie”,
  • „Gdy dzika gęś w marcu przybywa, ciepła wiosna bywa”.

Wypatrujcie bocianów w marcu, to będziecie wiedzieli, czy planować wakacje nad polskim morzem! Niedobrze jednak, jeśli wiosna jest zbyt ciepła – bo:

  • „Co w marcu urośnie, w maju zamarznie”.

Zaskakująco wiele powiedzeń dotyczy wczesnowiosennych mgieł i zbyt obfitych deszczy. Oba oznaczały kłopoty, np.:

  • „W marcu mgły, powódź za sto dni”,
  • „Ile razy marzec mgłą uraczy, tyle niepogody w lecie znaczy”,
  • „Gdy marzec mglisty, w lecie czas dżdżysty”,
  • „Deszcze marcowe zbożu niezdrowe”.

Powyżej normy, czyli jaka wiosna nas czeka?

A jaką pogodę przewidują meteorolodzy? Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej opublikował niedawno prognozy średniej miesięcznej temperatury i miesięcznej sumy opadów na okres od marca do czerwca. Najpierw jedno zastrzeżenie: prognozy IMGW to modele statystyczne. Tworzy się je porównując dane na temat zjawisk atmosferycznych z ich możliwymi skutkami zaobserwowanymi w poprzednich latach w podobnych sytuacjach. Naukowcy posługują się określeniami „w normie”, „powyżej normy” i „poniżej normy”. Nie chodzi tu oczywiście o odniesienia do „idealnej” pogody, tylko o średnią z analogicznych miesięcy z lat – uwaga! – 1981-2010.

Zgodnie z prognozami IMGW marzec ma być w większości kraju ciepły (średnia temperatura w normie lub nieco powyżej normy) i dość mokry (miesięczna suma opadów w normie lub nieco powyżej). W prognozie nigdy nie ma informacji, czy opady oznaczają deszcz, czy – jak to bywało w ostatnich latach – śnieg, jednak ponieważ temperatura ma być dość wysoka, powinniśmy się spodziewać raczej tego pierwszego.

Po katastrofalnych suszach, z jakimi mieliśmy do czynienia w ostatnich latach, opady mieszczące się w normie z lat 1981-2010 dają nadzieję na poprawę sytuacji hydrologicznej. Sporo ma padać również w kolejnych dwóch miesiącach: w kwietniu i maju. Temperatura – powyżej normy. Czerwiec również ma być bardzo ciepły z opadami w normie (jedynie w południowo zachodnich i północno-wschodnich regionach kraju przewidywana jest suma opadów poniżej normy).

Niezależnie od tego, w jakich źródłach szukamy prognoz pogodowych na wiosnę, możemy być pewni, że w tym roku, jak zwykle, sprawdzą się złote zasady dotyczące naszego klimatu:

  • „W marcu jak w garncu”,
  • „Kwiecień-plecień, bo przeplata trochę zimy, trochę lata”.


JESIEŃ

Czytaj także:
„Od świętej Urszuli chodź w ciepłej koszuli”. Przysłowia o pogodzie na jesień i zimę


JAJKO WIELKANOCNE

Czytaj także:
„Mocny jak jajo wielkanocne”. Znacie przysłowia o Wielkanocy?

Tags:
przysłowiatradycja
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
MARIA DULCISSIMA HOFFMANN
Anna Gębalska-Berekets
Oddała własne oczy chłopcu, który stracił wzrok i słuch. Helena H...
2
KSIĄDZ W KONFESJONALE
Ks. Mateusz Szerszeń CSMA
„Nigdy więcej!”. Ksiądz mówi, czego nie lubi w konfesjonale, gdy ...
3
EMILIA KACZOROWSKA WOJTYŁA
Esprit
Emilia Wojtyłowa. Zagrożona ciąża i heroizm, który ocalił przyszł...
4
ŚMIERĆ KLINICZNA
Katarzyna Szkarpetowska
Świadectwa ludzi, którzy umierali, ale wrócili. Ks. Wiktor opowia...
5
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś 14 kwietnia
6
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś 15 kwietnia
7
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś 12 kwietnia
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail