Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
środa 28/07/2021 |
Św. Szarbela
home iconStyl życia
line break icon

„Moloch”, „za pięć dwunasta”, „roztrąbić”. Te określenia wywodzą się z Biblii!

BIBLIA

New Africa | Shutterstock

Joanna Operacz - 02.04.21

Czy wiecie, że za każdym razem, gdy zamawiacie w kawiarni cappuccino albo mówicie, że ktoś stoi jak słup soli, używacie określeń wywodzących się z Pisma Świętego i kultury chrześcijańskiej?

Cappuccino

Nazwa tej kawy ze spienionym mlekiem brzmi po włosku dokładnie tak samo jak słowo „kapucyn”, które z kolei pochodzi od słowa „kaptur”. Pochodzenie słowa „cappuccino” tłumaczy się na dwa sposoby – smakowity napój nazwano tak z powodu brązowego koloru, podobnego do barwy kapucyńskiego habitu (bardziej prawdopodobne), albo z powodu „kapturka”, który tworzy na kawie mleczna pianka (mniej prawdopodobne). Niektórzy zwolennicy tej pierwszej teorii twierdzą nawet, że cappuccino zawdzięcza swoją nazwę konkretnemu zakonnikowi – bł. Markowi z Aviano, który podczas bitwy pod Wiedniem był kapelanem chrześcijańskiego dowództwa i który miał stamtąd sprowadzić do Włoch kawę, którą zostawili w swoich namiotach pobici Turcy.

Szara eminencja

Kilka dziesięcioleci wcześniej kapucyńskie habity musiały mieć bardziej szary odcień, bo inny znany członek tego zakonu, współpracownik kardynała Armanda Richelieu, o. Franciszek Leclerc du Tremblay (1577-1638), nazywany był na europejskich dworach nieco złośliwie „szarą eminencją”. Formalnie był zwykłym zakonnikiem, ale wywierał olbrzymi wpływ na francuską politykę. Do dzisiaj określenie „szara eminencja” stosuje się do osoby, która nie zajmuje eksponowanego stanowiska, ale podejmuje ważne decyzje.

Onanizować się

Onan, drugi syn Judy (wspominany w Księdze Rodzaju), przeszedł do historii jako człowiek, który współżyjąc z żoną, unikał zapłodnienia (dosł.: „wylewał nasienie [na ziemię]”). Ponieważ jego żona, Tamar, była wcześniej żoną jego zmarłego brata, więc zgodnie z prawem lewiratu spłodzone z nią potomstwo pozbawiłoby go prawa do dziedziczenia. „Złe było w oczach Pana to, co on czynił” – czytamy w Piśmie Świętym. Bóg ukarał Onana śmiercią.

Zamienić się w słup soli

„Zamienić się (obrócić się) w słup soli” to znieruchomieć z przerażenia albo zdumienia. W solną figurę zamieniła się żona Lota, która w czasie ucieczki z Sodomy, mimo ostrzeżeń anioła obróciła się i spojrzała za siebie.

Za pięć dwunasta

„Za pięć dwunasta” znaczy „w ostatniej chwili” i często bywa używane w kontekście ironicznym albo żartobliwym. W ewangelii wg św. Mateusza Jezus opowiada przypowieść o robotnikach wynajętych do pracy w winnicy. Pierwsi zostali zatrudnieni z samego rana, kolejni trzy godziny później itd., a wreszcie ostatni – godzinę przed końcem 12-godzinnej dniówki. Trudno powiedzieć, jak to się stało, że ostatnia godzina zamieniła się z czasem w pięć minut.

Roztrąbić

Roztrąbić to „rozpowszechniać jakąś wiadomość w niestosowny, sensacyjny sposób”. W Kazaniu na Górze Jezus ostrzegał przed afiszowaniem się z miłosierdziem: „Gdy więc dajesz jałmużnę, nie trąb przed sobą, jak to obłudnicy czynią w synagogach i na rogach ulic, aby byli czczeni przez ludzi”. Trąby były w dawnym Izraelu często używane w służbie Bożej, a słowa Jezusa to nawiązanie do ówczesnego zwyczaju, piętnowanego już przez proroka Amosa, zapowiadania dźwiękiem trąby składania dobrowolnych ofiar.

Moloch

Moloch to coś ogromnego – najczęściej budynek albo inny element krajobrazu. To słowo ma zdecydowanie negatywny wydźwięk. Moloch był bóstwem czczonym na Bliskim Wschodzie i w zachodniej części basenu Morza Śródziemnego (np. w Kartaginie). Składano mu ofiary z ludzi. Księga Kapłańska wspomina, że takie praktyki zdarzały się również wśród ludu Izraela, co stanowiło wielkie wykroczenie przeciwko Jedynemu Bogu.

Kolos na glinianych nogach

Ten olbrzym nie był – wbrew pozorom – posągiem pogańskiego bóstwa. W starotestamentalnej Księdze Daniela znajdziemy opowieść o tym, jak królowi Nabuchodonozorowi przyśnił się posąg wykonany z różnych materiałów: głowę miał zrobioną ze złota, piersi i ramiona ze srebra, brzuch i biodra z miedzi, a nogi z żelaza i gliny. Ta potężna figura przewróciła się i rozpadła w pył, kiedy została uderzona kamieniem w nogi. Sen był zapowiedzią upadku bliskowschodnich królestw. Dzisiaj mianem kolosa na glinianych nogach określa się pozornie potężne państwa, instytucje i przedsięwzięcia, które nie mają solidnych podstaw.

Martwa litera

Martwa litera to prawo, które nie jest wykonywane ani respektowane. Wyrażenie pochodzi od św. Pawła Apostoła, który w liście do Koryntian przeciwstawia spisane, formalne prawo Starego Testamentu Nowemu Przymierzu, które jest zapisane w sercach uczniów Jezusa: „Litera zabija, a duch ożywia”.

Tags:
bibliaciekawostki
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
Marta Brzezińska-Waleszczyk
„Urodziłam martwe dziecko. Nie żałuję” [wywiad]
2
Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów
„Nic tak nie gniewa Boga”. Od takich drobiazg...
3
EUCHARIST
Philip Kosloski
Jak się modlić, gdy podczas mszy ksiądz wznosi hostię i kielich?
4
ŻAŁOBA
Katolicka Agencja Informacyjna
Straciła syna i napisała papieżowi o buncie n...
5
PAPIEŻ PRZYTULA CHOREGO MĘŻCZYZNĘ
Marine Soreau
„Papież nie bał się mnie objąć”. Opowieść człowieka zdeformowaneg...
6
Przemysław Radzyński
Pobudka o piątej i zawsze zimny prysznic. Jak wyglądał dzień św. ...
7
Redakcja
Cytat z Biblii dla ciebie na dziś 27 lipca
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail