Aleteia logoAleteia logo
Aleteia
sobota 12/06/2021 |
Św. Onufrego Wielkiego
home iconKościół
line break icon

Co się wydarzyło, gdy Stolica Apostolska została bez państwa?

AMSP05APR21;

MAVRITSINA IRINA | Shutterstock

Camille Dalmas - 07.05.21

Czy Stolica Apostolska i Watykan to jest to samo? Gdy w 1870 r. Stolica Apostolska została bez państwa, znaleźli się intelektualiści chcący ją wykluczyć ze stosunków międzynarodowych. Ale…

Znaczenie Stolicy Apostolskiej

Siedziba konkretnej instytucji odwołuje się do konkretnego miejsca. A jednak Stolica Apostolska nie odwołuje się do konkretnego terytorium. Zgodnie z prawem kanonicznym w pierwszej kolejności oznacza osobę papieża, jak również osobowość Sekretariatu Stanu i innych instytucji Kurii Rzymskiej.

Tak więc Kościół rzymskokatolicki jest jedyną instytucją religijną posiadającą prawdziwy status podmiotu prawa międzynarodowego. To prawdziwy wyjątek prawny, który wyjaśnia jego obecność w świecie i jego zasadniczą rolę w historii.

Od renesansu Kościół katolicki utrzymywał relacje z całym światem, a jego dyplomacja znana była jako jedna z najlepszych na świecie. Z tą różnicą, że jego dyplomacja zmierzała niezupełnie do tego samego celu co dyplomacje innych krajów – jak wyjaśnia Joël-Benoît d’Onorio, autor książki Papież i rządy Kościoła.

Jego zdaniem Stolica Apostolska jest „jedynym przypadkiem podmiotu prawa narodowego, który w sposób szczególny zmierza do celów religijnych i moralnych”. Dlatego w organizacjach międzynarodowych, w których Stolica Apostolska jest reprezentowana jej dyplomaci mają szlachetną misję pracy na rzecz pokoju i ochrony najsłabszych.

Jej potężna rola mediacyjna – jak to było na przykład podczas konfliktu między Kubą a Stanami Zjednoczonymi – jest również powszechnie uznawana.

Koniec Państwa Kościelnego

Nawet jeśli w swojej historii Kościół katolicki wcielił się w konkretne terytorium – które papieże, jak wszyscy inni monarchowie, starali się rozszerzyć – to władza Stolicy Apostolskiej pozostała niezależna od granic geograficznych.

Wyraźnym tego świadectwem stał się kryzys 1870 r. Po zajęciu Rzymu i zjednoczeniu Włoch przez Wiktora Emanuela II nastapił koniec Państwa Kościelnego. Ponieważ Stolica Apostolska została bez państwa, znaleźli się intelektualiści chcący ją wykluczyć ze stosunków międzynarodowych. A przecież w tym kryzysowym okresie, w którym papieża uważano za więźnia w jego własnej siedzibie, Stolica Apostolska skutecznie broniła pozycji Kościoła jako societas juridice perfecta, czyli mającego swoją suwerenność wpisaną w jego naturę.

Świadczą o tym stosunki dyplomatyczne papieża utrzymywane z całym światem, międzynarodowe mediacje czy porozumienia podpisywane w latach 1870-1929. Stolica Apostolska nigdy nie przestała być rządem, nawet wtedy, kiedy przestała być państwem. Nie można więc mylić jej instytucjonalnie z Państwem Watykańskim, utworzonym o wiele później.

Państwo Watykańskie

Po trwających ponad 50 lat negocjacjach 11 lutego 1929 r. papież Pius XI podpisał Traktaty laterańskie, umożliwiające stworzenie tej małej enklawy, gdzie papież ma władzę absolutną. Termin „Watykan” odsyła więc do miasta-państwa, obejmującego Bazylikę Świętego Piotra i Pałac Apostolski.

Bardzo mała powierzchnia Państwa Watykańskiego nie przeszkadza mu posiadać wielu monarszych atrybutów takich jak dworzec, rozgłośnia radiowa czy żandarmeria. Ma ono także własny kodeks cywilny, swoją flagę, bije swoją monetę i drukuje swoje znaczki. Papież jako suweren ma pełnię władzy wykonawczej, ustawodawczej i sądowniczej, ale władzę sprawują w jego imieniu różne organa władzy.

Traktaty laterańskie ustanowiły również konkordat między Watykanem i Włochami, zobowiązujący państwo włoskie do uznania papieża jako doczesnego przywódcy Państwa Watykańskiego. Podobnie nowe państwo zobowiązało się nie przeciwdziałać polityce włoskiej.

W przeciwieństwie do Stolicy Apostolskiej, której stosunki dyplomatyczne ciągle zwiększają zasięg, najmniejsze państwo świata ogranicza swoje stosunki głównie do włoskiego sąsiada, którego terytorium je otacza.

Państwo Watykańskie (jeszcze w 1870 r. będące więzieniem papieża) dziś ma niezależność i neutralność zagwarantowaną na mocy paktów z 1929 r. i jest państwem wspierającym Stolicę Apostolską. Ustanowionym jako gwarant jej wolności i niezależności w duchowym rządzeniu diecezją Rzymu i Kościoła katolickiego w każdej części świata.

Gdyby to terytorium zniknęło któregoś dnia, Kościół i Stolica Apostolska nie przestałyby jednak istnieć, dalej tworząc wspólnie suwerenny podmiot prawa międzynarodowego.

Tags:
historiaStolica ApostolskaWatykan
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...




Top 10
1
MARYJA
Katarzyna Szkarpetowska
Chciał przeklinać pod obrazem Maryi: „Jakaś siła sprawiła, że ode...
2
PÓŁTAWSKA, WOJTYŁA
Joanna Operacz
Czy Bóg karze nas za radość i szczęście? Pyta Półtawska, a Wojtył...
3
TUDO SOBRE MINHA MÃE
Jak rozbroić histerię dziecka za pomocą jednego pytania?
4
Redakcja
Chłopiec wybucha płaczem po przyjęciu do Pierwszej Komunii. ̶...
5
BENOIT JOSEPH LABRE
Larry Peterson
Benedykt XVI nazwał go „jednym z najbardziej niezwykłych świętych...
6
Oleada Joven
Ojciec Pio radzi, jak obchodzić się z aniołem stróżem
7
Jesus Christ; King;
Redakcja
12 wypowiedzi Jezusa, które zmieniły świat
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail