Aleteia logoAleteia logoAleteia
poniedziałek 08/08/2022 |
Św. Dominika
Aleteia logo
Sztuka i podróże
separateurCreated with Sketch.

„Otwarcie piątej pieczęci Apokalipsy”. Co El Greco ukrył w swoim arcydziele?

El Greco: Otwarcie piątej pieczęci Apokalipsy (Wizja św. Jana)

Zona Zero - 16.07.22

We fragmencie Apokalipsy św. Jana mowa o duszach męczenników, które otrzymują z nieba szaty. W Piśmie Świętym są opisane jako białe. U El Greco są kolorowe! Dlaczego?

El Greco żył na przełomie XVI i XVII wieku, jednak zastosowana przez niego stylistyka wybiegała daleko w przyszłość. Jego sztuka jest wciąż nowoczesna, czego przykładem jest obraz Otwarcie piątej pieczęci Apokalipsy.

El Greco i dynamika

Wśród całej litanii fenomenów zawartych na tym obrazie, które decydują o jego niebywałej nowoczesności, szczególną uwagę zwraca ruch. Jest to obraz, który na zawsze wyznaczył kierunek, jak malować (filmować, fotografować) ruch. Jako że wybrany przez El Greco temat z Apokalipsy nie ma w sobie nic ze statyki, sceny z płótna wręcz kipią od „ruchu” i „dynamicznej ekspresji”, wyłamując się ze statycznych przedstawień malarskich poprzednich epok.

Wprowadzenie dynamiki wiąże się z ciekawą właściwością tego obrazu. Przedstawia on, niczym komiks, zdarzenia w kolejności. Działania grup męczenników z drugiego planu należy odczytywać w ustalonym porządku: od lewej strony do prawej. Na płótnie nie wydarza się więc wszystko jednocześnie, lecz sceny występują rozmieszczone w czasie. Grupa czterech osób w środku jako pierwsza otrzymała żółtą szatę. Dwaj mężczyźni i dwie kobiety okrywają się nią. Jako drudzy szatę wprost z przestworzy otrzymali dwaj klęczący na prawo mężczyźni. Szata jest w kolorze trawiastozielonym. Dopiero wpadła w ich wyciągnięte w górę dłonie.

Na koniec dwa cherubinki podają alabastrową szatę wznoszącemu ręce mężczyźnie, który znajduje się na skraju kompozycji, po prawej stronie. Jest on najkrócej w posiadaniu odzienia. Nic jeszcze nie zdążył z nim zrobić.

Otwarcie piątej pieczęci Apokalipsy

Malarz w swoim nowatorstwie porzucił też naturalizm. Grek był mistykiem i nie interesowało  go przedstawienie rzeczy takimi jakie są, lecz tak jak się je odczuwa. Naturalizm nie umożliwiał wyrażenia wizyjnego postrzegania rzeczywistości.

Skrajna, ekstatyczna emocjonalność i ekspresja psychiczna w miejsce realistycznego odwzorowania stały się w ostatnich latach życia malarza jego artystycznym credo. El Greco na przestrzeni swojego życia przestał być malarzem rzeczywistości, a stał się malarzem doznań mistycznych.

Co jeszcze skrywa obraz? Zobacz szczegóły na zdjęciach!

*Joanna Łenyk-Barszcz, Przemysław Barszcz, Sekretna galeria. Co artyści ukryli w swoich arcydziełach, Zona Zero 2022; tytuł, lead, śródtytuły pochodzą od redakcji Aleteia.pl

Tags:
Apokalipsamalarstwoobraz
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...





Tu możesz poprosić zakonników o modlitwę. Wyślij swoją intencję!


Top 10
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail