Aleteia logoAleteia logoAleteia
poniedziałek 15/08/2022 |
Uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Aleteia logo
Duchowość
separateurCreated with Sketch.

Niebo, piekło i potępienie. Żeby nie opowiadać bajek, trzeba wiedzieć, w co chrześcijanie wierzą

Chrystus Zbawiciel

Fred de Noyelle / Godong

Ks. Michał Lubowicki - 26.07.22

Aby w klarowny i zwięzły sposób odpowiedzieć na pytania o to czym są, wedle wiary Kościoła, piekło i potępienie, oraz podjąć próbę dania odpowiedzi odnośnie do tego, czy do pogodzenia z wiarą katolicką jest „nadzieja na puste piekło” najlepiej będzie zacząć od podstaw.

Moglibyśmy zacytować po prostu punkty Katechizmu Kościoła Katolickiego (patrz. KKK 1033-1037) i dorzucić do nich garść cytatów z kilku publikacji teologicznych z tego zakresu, ale zamiast tego – przyjmując oczywiście Katechizm za tekst bazowy i wiążący – spróbujemy zarysować ramy zagadnienia możliwie „wyraźną kreską”. Zatem do dzieła…

Kim jest człowiek?

Wiemy z Objawienia (to jest z Pisma Świętego i Tradycji Kościoła) i dlatego wierzymy, że człowiek został stworzony przez Boga jako istota duchowo-cielesna (przy czym warto zaznaczyć, że przez cielesność rozumiemy cały rzeczywistość psychofizyczną człowieka). Stworzony został na Jego obraz i podobieństwo – na obraz i podobieństwo Boga będącego Trójcą w jedności, czyli Wspólnotą miłujących się Osób – Ojca, Syna i Ducha Świętego.

A zatem człowiek powołany jest do istnienia w relacji miłości z Bogiem i innymi ludźmi. Takie jest powołanie, cel i sens istnienia człowieka. A więc tylko istniejąc i funkcjonując w ten sposób – to jest: pozostając wiernym dotyczącemu go zamysłowi stwórczemu Boga i realizując ten zamysł – człowiek może osiągnąć szczęście.

Wolność – warunek miłości

Aby człowiek mógł realizować ów stwórczy zamysł Boga wpisany w swoją naturę, to znaczy istnieć i funkcjonować w relacjach, które będą relacjami miłości, musi być wolny. Stąd Bóg, stwarzając człowieka, obdarował go wolną wolą, wolnością.

Paradoksem tego daru – koniecznego, by człowiek mógł kochać (bo kochać może tylko wolna istota) – jest to, że zakłada on jednocześnie możliwość odrzucenia przez człowieka owego stwórczego zamysłu, swojego powołania; możliwość zaprzeczenia sensowi i celowi swojego istnienia; możliwość odrzucenia miłości Boga i ludzi (zarówno miłości do nich, jak i miłości, którą jest przez nich kochany).

Owo odrzucenie miłości Biblia, a za nią Tradycja Kościoła nazywa grzechem.

Grzech i odkupienie

Człowiek zgrzeszył grzechem pierworodnym, o którym w obrazowy sposób opowiada trzeci rozdział Księgi Rodzaju. Jego natura została poważnie zraniona i nosi w sobie odtąd skłonność do grzechu, czyli do odrzucania miłości – swojego celu, sensu, powołania i szczęścia.

Bóg nie pozostawił człowieka w tym tragicznym i beznadziejnym stanie. Ostatecznie posłał swojego Syna, który we Wcieleniu sam stał się człowiekiem i jako prawdziwy Bóg, a jednocześnie prawdziwy człowiek naprawił to, czego ludzie o własnych siłach naprawić nie mogli. Naprawił to poprzez akt ostatecznej miłości wobec Boga i ludzi (aż po wyrzeczenie się siebie i swojego życia), jakim była Pascha Jego męki, śmierci i zmartwychwstania. W ten sposób stał się naszym Odkupicielem i Zbawicielem. Na nowo „otworzył” nam możliwość kochania Boga i ludzi – to jest: realizowania naszego celu, sensu, powołania i szczęścia.

Nie jesteśmy w stanie robić tego o własnych siłach, ale możemy to robić trwając w zjednoczeniu z Nim poprzez wiarę (którą daje nam Kościół) i życie sakramentalne (dzięki sakramentom, których szafarzem pozostaje Kościół, sam będący „sakramentem” Chrystusa). Jeśli człowiek autentycznie trwa w zjednoczeniu z Chrystusem w opisany powyżej sposób, to żyje pewnością ofiarowanego mu przez Boga w Chrystusie zbawienia.

Zbawienie i niebo

Zbawienie to tak naprawdę ostateczne osiągnięcie przez człowieka celu swojego istnienia, zrealizowanie jego sensu, wypełnienie swojego powołania – obrazowo mówiąc: dotarcie do punktu, w którym jest i będzie już na zawsze szczęśliwy szczęściem niemożliwym do utracenia.

I tu natrafiamy na pierwszy poważny „problem”, czy też „próg”, z którym musimy się rozprawić. Chodzi o to, że „siatką” naszej percepcji są kategorie przestrzeni i czasu. Dlatego najczęściej myślimy o zbawieniu jako o jakimś miejscu i czasie. Używamy pojęcia „wieczności”, ale de facto rozumiemy je odruchowo po prostu jako „nieskończenie długi czas”. Mówimy o „niebie”, bo Chrystus mówi o „królestwie niebieskim”.

Tyle, że Jemu chodzi o królowanie Boga, czyli o rzeczywistość „ułożoną” całkowicie wedle zamysłu Boga, a nie o jakieś tak czy inaczej wyglądające i urządzone zaświaty. Skracając cały wywód, chodzi o to, że istotą zbawienia nie jest znalezienie się w jakiejś przestrzeni czy czasie, ale wejście – pełne i nieodwołalne – w relację miłości z Bogiem i ludźmi.

Zauważmy, że choć nie jesteśmy w stanie dokonać tego własnymi siłami (potrzebujemy pośrednictwa Chrystusa przez Jego Kościół), to owo wejście musi być naszą całkowicie dobrowolną decyzją. Bo nie da się naprawdę kochać inaczej, jak dobrowolnie.

Potępienie i piekło

Analogicznie (i konsekwentnie względem tego, co pisaliśmy wyżej o ludzkiej wolności) potępienie jest efektem definitywnego odrzucenia przez człowieka miłości. Ono także dokonuje się dobrowolnie.

A zatem o ile Katechizm słusznie stwierdza, że to Pan Bóg rozstrzyga i „wyrokuje” o naszym zbawieniu lub potępieniu, to trzeba uznać, że robi to niejako „zatwierdzając” skutki naszej własnej decyzji, na którą składają się decyzje podejmowane przez nas w całym naszym życiu doczesnym.

Nasza duchowo-cielesna natura zdolna jest do podejmowania i realizowania decyzji w czasie. Stąd życie doczesne jest właśnie czasem (sic!) naszej decyzji. Kończy się on wraz z momentem śmierci. To, czego nie dostaje naszej „decyzji na miłość” zostanie oczyszczone i dopełnione w doświadczeniu, które nazywamy czyśćcem.

Ale jeśli nasze życiowe postawy i decyzje sprowadzają się do odrzucenia miłości Boga i ludzi, to w ten sposób sami tak naprawdę wybierzemy potępienie i piekło, czyli „stan ostatecznego samowykluczenia z jedności z Bogiem i świętymi” (KKK 1033).

To co nazywamy „karą piekła” jest w rzeczywistości konsekwencją naszego wyboru. Paradoksalnie Bóg „musiał” stworzyć piekło, możliwość potępienia, byśmy mogli wybrać zbawienie. Bo chodzi o wybór między miłością i brakiem miłości, a do tego potrzebna jest wolność.

Cały człowiek zbawiony lub potępiony

Zbawiony lub potępiony będzie cały człowiek. W całej swojej duchowo-cielesnej naturze. Zbawienie lub potępienie nie będą jedynie doznaniami duchowymi, jedynie intelektualnymi, jedynie emocjonalnymi, psychicznymi, czy też jedynie cielesnymi.

Będą obejmować, dotyczyć i doświadczane będą przez całego człowieka. I to przez całą wieczność. Przez całą wieczność, którą należy rozumieć nie tylko jako „nieskończenie długi czas”, ale przede wszystkim chyba jako głębię i intensywność tegoż doświadczenia.

Odpowiedzialność człowieka

W tym punkcie potrzebujemy wyraźnie zaakcentować dwie rzeczy. Po pierwsze: Bóg stworzył człowieka pragnąć dla niego zbawienia. Zamysłem i pragnieniem Boga jest zbawienie, wieczne szczęście człowieka w miłości. Koniecznym warunkiem możliwości realizacji tego zamysłu przez człowieka jest jego wolność. Jej skrajną konsekwencją jest (i musi być) możliwość odrzucenia przez człowieka miłości i zbawienia, a wybranie potępienia.

A zatem to, w co Kościół wierzy i czego uczy odnośnie do zbawienia i potępienia, maksymalnie dowartościowuje ludzką wolność i odpowiedzialność. Odpowiedzialność rozumianą zwłaszcza jako zdolność do dania odpowiedzi swojemu Stwórcy i Jego pragnieniu – odpowiedzi pozytywnej lub negatywnej.

Teraz dopiero możemy posilić się o próbę naszkicowania odpowiedzi na pytanie o to, czy możliwe jest by jednak wszyscy zostali zbawieni; by koniec końców piekło mogło pozostać puste. O tym już niebawem przeczytasz w drugiej części tego materiału.

Tags:
grzechniebopiekłopotępieniezbawienie
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...





Tu możesz poprosić zakonników o modlitwę. Wyślij swoją intencję!


Top 10
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail