Aleteia logoAleteia logoAleteia
wtorek 06/12/2022 |
Św. Mikołaja
Aleteia logo
Wiedziałeś o tym?
separateurCreated with Sketch.

Historyczna perełka: Dzwon św. Franciszka. Jeden z trzech, które można podziwiać w Beskidach!

dzwony z pustelni św. Jana z Dukli

fot. ze zbiorów Prywatnego Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych w Krośnie

Dzwon św. Franciszka i jego odkrywca

Beata Dązbłaż - 18.10.22

Jan z Dukli, św. Franciszek i św. Jan Paweł II to trzy dzwony, których serca w tym roku w tercecie ożyły jak przed laty. Można je podziwić przy pustelni św. Jana z Dukli na Górze Zaśpit w Beskidzie Niskim.

Przez lata wisiał tam tylko jeden dzwon, ale dzięki uporowi pasjonatów historii w 2021 r. odnaleziono po ok. 80 latach ukryty w czasie wojny przed hitlerowcami drugi dzwon. To właśnie św. Franciszek. Trzeci, św. Jan Paweł II, został zrekonstruowany. 

O tym, że kandydat na bernardyńskiego zakonnika Józef Ubas w czasie okupacji ukrył jeden z dzwonów na terenie leśnym przy pustelni prawie nikt nie wiedział. Chciał go uchronić przed oddaniem Niemcom, którzy wtedy rekwirowali m.in. takie przedmioty na potrzeby przemysłu wojennego. O tej historii napomknęła kiedyś Lesławowi Wilkowi, współzałożycielowi Prywatnego Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych w Krośnie jego sąsiadka.

– Jej dziadek Tomasz Baran był zatrudniony w pustelni św. Jana z Dukli w Trzcianie. Natomiast jej ojciec Stanisław Baran od dziecka chodził tam ze swoim ojcem i od niego zasłyszał historię o ukrytym dzwonie. A także o tym, że po wojnie, w latach 50., poszukiwania, już wtedy brata Pawła (imię zakonne) Ubasa i Tomasza Barana, nie przyniosły efektów – opowiada Lesław Wilk. Prawdopodobnie dlatego, że działania wojenne oraz dorastający drzewostan znacznie zmieniły tamtą okolicę. 

Ożyło serce starego dzwonu

Lesław Wilk zainicjował akcję poszukiwawczą zaginionego dzwonu. W maju 2021 r. wraz ze Stowarzyszeniem Historyczno-Eksploracyjnym „Galicja” dzwon odnaleziono.

O dziwo, właściwie w pierwszych minutach poszukiwań! – Jakież było nasze zdumienie i zaskoczenie, że dzwon został zakopany przez br. Pawła Ubasa zaledwie 11 m od dzwonnicy! – mów Lesław Wilk. Nikt nie spodziewał się, że będzie to tak blisko starej dzwonnicy. Był to jeden z trzech jubileuszowych dzwonów na dzwonnicy z 1933 r. powstałej z okazji 200-lecia beatyfikacji Jana z Dukli. Pierwotnie wisiały tam trzy dzwony, każdy innej wielkości i o innym dźwięku. W ostatnich latach biło serce tylko jednego z nich, tego o nazwie Jan z Dukli. 

Odnaleziony dzwon to św. Franciszek. Jest na nim wizerunek św. Franciszka z inskrypcją: „Św. Franciszku módl się za nami. W 200-tną rocznicę beatyfikacji r. 1933 ofiarują bł. Janowi z Dukli Ślązacy i Wielkopolanie”. – Byliśmy zdumieni, że dzwon w ziemi zachował się w tak doskonałym stanie. Nawet ludwisarz Felczyński przyznał, że nie spotkał się dotąd z tak świetnie zachowanym dzwonem – mówi Lesław Wilk.

Brakowało tylko serca, ale krótko, bo okazało się, że wśród wielu rzeczy w starym domu rekolekcyjnym przy pustelni leżało serce właśnie od dzwonu św. Franciszka. Wciąż wydaje przepiękny dźwięk. Natomiast trzeci dzwon, św. Jan Paweł został zrekonstruowany, nie wiadomo co się stało z oryginałem. Jego nazwa oddaje hołd papieżowi z okazji 25. rocznicy jego pielgrzymki do Dukli i Krosna oraz kanonizowania bł. Jana z Dukli. Zresztą kardynał Wojtyła był w pustelni św. Jana z Dukli w 1952 r., a potem jeszcze kilkukrotnie odwiedzał to miejsce.

Po raz pierwszy po tak wielu latach głos dzwonów w tercecie można było usłyszeć nad Przełęczą Dukielską 9 lipca 2022 r. podczas sumy odpustowej w Pustelni św. Jana z Dukli.

Pamięć o br. Pawle Ubasie

– Bardzo ciekawa jest także historia samego br. Pawła Ubasa, który umarł w 1955 r. w szpitalu w Krośnie. Po wojnie nabożeństwa w pustelni św. Jana z Dukli przywrócono w 1947 r. Brat Paweł wiele wycierpiał, był prześladowany i torturowany przez UB w swojej samotni, bez świadków. Dukla była zajęta przez Niemców już 9 września 1939 r. Wydano zakaz odprawiania nabożeństw religijnych. Zamarł całkowicie ruch pielgrzymkowy, nie wolno było gromadzić się na pustelni także wiernym z najbliższej okolicy. Sam kościółek, wybudowany w 1908 r. w stylu neogotyckim z ciosanego kamienia, nie ucierpiał od działań wojennych, zachował się jego dach i witraże w oknach. Szczęśliwie ocalał również drewniany budynek rekolekcyjny, który postawiono po jego prawej stronie w 1930 r. To właśnie tam mieszkał Józef Ubas, późniejszy br. Paweł – opowiada Lesław Wilk.

Brat Paweł Ubas sam wybudował schron, w którym ukrył przed pożogą wojenną cenne wyposażenie kaplicy, które przetrwało wojnę i po jej zakończeniu wróciło na swoje miejsce. Stanisław Baran wspominał, że lubił słuchać dźwięku dzwonu, który każdego dnia o godz. 12:00 i 18:00 rozbrzmiewał w puszczy z przykościelnej dzwonnicy. Brat Paweł oznajmiał nim porę modlitwy Anioł Pański, którą zawsze odmawiał w samotności.

Dziś w odnowionej dzwonnicy, znów z trzema dzwonami, można wrócić myślami do trudnej okupacyjnej historii i wspomnieć skromnego zakonnika br. Pawła Ubasa, dzięki któremu zostanie ona zachowana w naszej pamięci. Przy okazji na pewno warto odwiedzić Prywatne Muzeum Podkarpackich Pól Bitewnych w Krośnie z wieloma cennymi eksponatami, które chroni pamięć walk o Niepodległą na tamtych terenach. 

Wiesz już, na co przeznaczysz adwentową jałmużnę?

Pomóż nam, tak jak inni Czytelnicy, szerzyć dobro i wiarę w Internecie. Wystarczy, że każdy wpłaci tylko 12 złotych, byśmy mogli dalej tworzyć darmowe treści, które podnoszą Cię na duchu.

Złóż adwentową jałmużnę
Tags:
ciekawostkigóryhistoria
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...





Tu możesz poprosić zakonników o modlitwę. Wyślij swoją intencję!


Top 10
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail