Aleteia logoAleteia logoAleteia
piątek 09/12/2022 |
Św. Juana Diego
Aleteia logo
Styl życia
separateurCreated with Sketch.

„Grobbing” czy raczej spotkanie z żywą cząstką siebie? Jak dobrze wykorzystać czas listopadowych refleksji?

kobieta kładzie różę na nagrobku i trzyma w dłoni zapalony znicz

New Africa | Shutterstock

Małgorzata Rybak - 01.11.22

Słowo „grobbing” po raz pierwszy usłyszałam kilka dni temu od znacznie młodszego znajomego. Wybrzmiało dla mnie jak pytanie o sens gestów, których uczyli nas dziadkowie. Dzisiaj wydaje mi się, że ten sens można odnaleźć jedynie w... spotkaniu.

Pamiętam, że gdy w pandemii na Wszystkich Świętych zamknięto cmentarze, miałam refleksję, że przepisy uniemożliwiły potrzebę działania. A przecież jest ona tak mocno obecna w polskim przeżywaniu listopadowych świąt. Pojechać, sprzątnąć, kupić dekoracje, postawić, przestawić, a wszystko to często na kilku odległych od siebie o dziesiątki kilometrów cmentarzach. I nic dziwnego – to zapisana w naszej tradycji forma okazywania pamięci wobec tych, którzy odeszli. Zarazem, jak w każdej tradycji, ważne jest pytanie, czy te zewnętrzne gesty pomagają czy raczej przeszkadzają nam w przeżywaniu spotkania z odchodzeniem.

Czasem trudno jest stanąć twarzą w twarz z żalem

Mam takie podejrzenie, że owo skupienie powierzchowności działa znieczulająco na to, co się w nas odzywa w konfrontacji z faktem, że bliskich nie ma już fizycznie obok. Nasz umysł szuka punktów zaczepienia, które łatwo ogarniamy. Z czego zrobiony jest nagrobek? Ile wziął kamieniarz? Czy nie odpadły litery albo kiedy należy ponownie zlecić ich złocenie? Czy dobrą decyzją był grawer? Kto znowu ukradł wazon? I dlaczego nawiało tyle liści?

Gdy uwaga podąża za tymi drobiazgami, jakoś się gruntujemy i uspokajamy, więc to wszystko jest potrzebne. Czasem relacja z człowiekiem, który odszedł, mogła być tak powikłana, że trudno stanąć twarzą w twarz z żalem i pytaniami bez odpowiedzi. Niekiedy przeciwnie – człowieka, którego imię czytamy na nagrobnej płycie, tak bardzo brakuje, że wydaje się, że gdyby dać przemówić tęsknocie, serce mogłoby pęknąć z bólu. A jednocześnie gdy odcinamy się od tego, co odzywa się w naszym wnętrzu, możemy wejść na cmentarz z torbą zniczy i kwiatami, a potem, dopełniwszy tradycji, wyjść z niego z uczuciem pustki.

Nie bać się konfrontacji z „nie wiem”

Utopią byłoby myśleć, że nawet jeśli postawimy tego dnia na refleksyjność, znajdziemy wszystkie odpowiedzi i rozwiążemy zagadkę istnienia. W końcu razem z knotkiem znicza zapalamy światełko między tym, co widzimy i znamy, a niewiadomym po drugiej stronie. Nie wiemy, jak ją sobie wyobrażać, a setki obrazów z aniołami i ludźmi w białych szatach wędrujących po chmurach nam w tym nie pomagają. Jednocześnie właśnie to „nie wiem” może nam pozwolić przeżyć w czasie tych świąt coś więcej niż poczucie spełnionego obowiązku.

Możemy wydać pokaźną sumę na dekorowanie grobów, by jakoś sobie poradzić z dyskomfortem, jakie powodują pytania o przemijanie, ale to proste „nie wiem” zaprowadzi nas do miejsca znacznie bardziej pokornego i ludzkiego. Jeśli się z nim spotkamy, damy sobie szansę dojrzewania. Potraktujemy serio siebie i tych, którzy odeszli, gdy damy sobie zarówno pobyć z tym „nie wiem”, jak i usłyszeć to, co się w nas odzywa.

„Co byłoby inaczej, gdyby…?”

Być może będą to pytania, które próbujemy powstrzymać, a które chciałyby w końcu dojść do głosu. „Co byłoby inaczej, gdyby…?”. „Co teraz wiem, czego nie wiedziałem/wiedziałam wtedy?”. Może przemówi do nas poczucie straty albo żywy jak ogień żal czy złość? Może inne uczucia, wraz z którymi przyjdzie nam do głowy, że „to nie w porządku tak czuć”, bo „o zmarłych mówi się dobrze albo wcale”.

Zamrożone uczucia ograniczają nasz dostęp do życia. To one odpowiadają za „poczucie pustki”, które dopada nas na przykład wtedy, gdy akurat potrzebujemy czuć się zmotywowani i pełni energii do działania. Zamrażamy je, by chronić siebie, ale może właśnie te wyjątkowo ciepłe w tym roku listopadowe dni pomogą nam ogrzać chociaż kawałeczek tego, co zostało w nas skute lodem.

Pozwól sobie na łzy

Na szczęście mamy modlitwę. W niej także możemy przed Nim stanąć ze swoim „nie wiem”. „Nie wiem, co zrobić z tą tęsknotą, żalem, gdzie podziać w sobie smutek i jak ukoić lęk”. On patrzy na nas z miłością i ma w sobie miejsce na nasz ból, nasze pytania, złość, bezradność i łzy.A my, gdy przestaniemy te łzy powstrzymywać, nie zalejemy nimi całego życia, nie zniszczymy dobrych wspomnień ani nie zburzymy obrazu ludzi, którzy odeszli. Przeciwnie, pozwalając sobie choć w części przeżyć trudne uczucia, związane z odchodzeniem (bliskich albo naszym własnym), dokopiemy się do tych części nas samych, które są jeszcze żywe.

Tak krusi, a jednocześnie pełni pragnień

Gdy damy im przemówić, odwdzięczą się nam spokojem. Podziękują poczuciem bycia widzianymi i słyszanymi wraz z naszymi pytaniami. Bo „czy nie usłyszy Ten, który wszczepił ucho, Ten, który stworzył oko, nie zobaczy?” (Psalm 94). My sami także zobaczymy lepiej i wyraźniej siebie: pochylonych nad nagrobkiem ze światełkiem w dłoni, kruchych i jednocześnie pełnych nieskończonych pragnień. Niewystarczalnych, a jednocześnie kochanych bez końca. Zajętych życiem najlepiej jak potrafimy, w drodze między „wczoraj” a miejscem, gdzie znajdziemy w końcu wszystkie odpowiedzi.

Nie znałam wcześniej słowa „grobbing”; usłyszałam je zaledwie kilka dni temu od młodszego ode mnie o kilkanaście lat znajomego. Wybrzmiało dla mnie jak przekorne pytanie o sens gestów, których uczyliśmy się od dziadków i babć. Myślę, że ten sens można odnaleźć jedynie w spotkaniu. Człowieka z człowiekiem. Żywych ze zmarłymi. Żywych z samymi sobą i Tym, który zapewnia, że przechowuje wszystkie nasze straty jak drogocenne skarby. W Nim też będziemy mogli kiedyś te skarby na powrót odnaleźć.

Wiesz już, na co przeznaczysz adwentową jałmużnę?

Pomóż nam, tak jak inni Czytelnicy, szerzyć dobro i wiarę w Internecie. Wystarczy, że każdy wpłaci tylko 12 złotych, byśmy mogli dalej tworzyć darmowe treści, które podnoszą Cię na duchu.

Złóż adwentową jałmużnę
Tags:
cmentarzrelacjeWszystkich Świętych
Wesprzyj Aleteię!

Jeśli czytasz ten artykuł, to właśnie dlatego, że tysiące takich jak Ty wsparło nas swoją modlitwą i ofiarą. Hojność naszych czytelników umożliwia stałe prowadzenie tego ewangelizacyjnego dzieła. Poniżej znajdziesz kilka ważnych danych:

  • 20 milionów czytelników korzysta z portalu Aleteia każdego miesiąca na całym świecie.
  • Aleteia ukazuje się w siedmiu językach: angielskim, francuskim, włoskim, hiszpańskim, portugalskim, polskim i słoweńskim.
  • Każdego miesiąca nasi czytelnicy odwiedzają ponad 50 milionów stron Aletei.
  • Prawie 4 miliony użytkowników śledzą nasze serwisy w social mediach.
  • W każdym miesiącu publikujemy średnio 2 450 artykułów oraz około 40 wideo.
  • Cała ta praca jest wykonywana przez 60 osób pracujących w pełnym wymiarze czasu na kilku kontynentach, a około 400 osób to nasi współpracownicy (autorzy, dziennikarze, tłumacze, fotografowie).

Jak zapewne się domyślacie, za tymi cyframi stoi ogromny wysiłek wielu ludzi. Potrzebujemy Twojego wsparcia, byśmy mogli kontynuować tę służbę w dziele ewangelizacji wobec każdego, niezależnie od tego, gdzie mieszka, kim jest i w jaki sposób jest w stanie nas wspomóc.

Wesprzyj nas nawet drobną kwotą kilku złotych - zajmie to tylko chwilę. Dziękujemy!

Modlitwa dnia
Dziś świętujemy...





Tu możesz poprosić zakonników o modlitwę. Wyślij swoją intencję!


Top 10
Zobacz więcej
Newsletter
Aleteia codziennie w Twojej skrzynce e-mail