Przejdz do tresci glownej

Składniki oficjum [notatki do Reguły Św. Benedykta]

3 min czytania
PE4_6949.jpg

Autor: Pawel Kula | Pawel Kula

Wersety, Psalmy, hymny, czytania…

TODO MESSAGE :

«Najpierw należy odmówić werset Boże wejrzyj ku wspomożeniu memu. Panie pośpiesz ku ratunkowi memu, Chwała Ojcu, następnie hymn odpowiedniej Godziny. Na Prymie w niedzielę trzeba odmówić cztery części psalmu sto osiemnastego. Na pozostałych godzinach, to jest na Tercji, Sekście i Nonie, po trzy części wspomnianego psalmu sto osiemnastego. Na Prymie w poniedziałek mówi się trzy psalmy, a mianowicie pierwszy, drugi i szósty. Podobnie w każdym dniu aż do niedzieli mówi się za porządkiem po trzy psalmy aż do dziewiętnastego psalmu, z tym jednak, aby psalmy dziewiąty i siedemnasty podzielić na dwie części. W ten sposób Wigilie w niedzielę zawsze zaczną się od dwudziestego.»

Rozdział 18 W jakim porządku należy odmawiać Psalmy, 1-6*

Godziny przypominające o nurcie prawdziwego życia

Każda godzina służby Bożej zaczyna się od wersetu psalmowego. Można w tym widzieć reminiscencję tego, że modlitwa wielu ojców pustyni polegała na powtarzaniu jednego wersetu (znało się go na pamięć i powtarzało ustami, aby obracał się w sercu). Werset, który wyznacza Reguła jako rozpoczynający oficjum – „Boże, wejrzyj ku wspomożeniu memu...” – też znajdował się wśród ulubionego pokarmu modlitewnego eremitów wschodnich.

Zaraz potem idzie uwielbienie Trójcy, doksologia trynitarna. (Reguła o tym nie wspomina tu, ale razem z Chwała Ojcu mówi się, zależnie od okresu, bądź Alleluia, bądź Laus tibi, Domine, Rex aeterne gloriae, „Chwała Tobie, Panie, Królu wiecznej chwały”.)

Kośćcem oficjum jest zawsze Psalmodia, nawet w nocnej godzinie czytań. Ale Reguła przyjęła także hymn, w każdej godzinie. W swoim czasie była to nowość: gdy heretycy zaczęli rozpowszechniać swe błędy za pomocą hymnów, Kościół zaczął traktować swoje hymny jak odpowiedź, dla propagowania ortodoksji. W oficjum monastycznym przyjęły się więc hymny Kościoła rzymskiego, po części skomponowane przez świętego Ambrożego, biskupa Mediolanu. Warto wiedzieć, że w tradycji benedyktyńskiej mamy do dziś starożytne hymny kościelne w ich pierwotnej wersji – podczas gdy obowiązująca wersja „trydenckiego” Brewiarza Rzymskiego dźwiga hymny przetworzone nieszczęśliwą reformą papieża-humanisty Urbana VIII (wykonaną m.in. rękami Macieja Kazimierza Sarbiewskiego i innych jezuitów); zaś nowa Liturgia Godzin została wypełniona nowymi produkcjami poetyckimi.

Reguła podaje spis Psalmów na każdą godzinę. To poruszające dla świata szukającego zmian jak oświerzbiony szuka drapania – ale dokładnie te same Psalmy śpiewają do dziś mnisi w klasztorach wiernych Regule.

tresc

* Fragment "Reguły" św. Benedykta w tłumaczeniu o. Bernarda Turowicza OSB opublikowany w serii Źródła Monastyczne pt. "Reguła Mistrza. Reguła św. Benedykta"