Mantylki. Francuski powrót do tradycji

Francuski dziennik „La Croix” opublikował tekst, w którym analizuje fenomen zakrywania głów przez katoliczki. Określa to mianem „nowinki”, choć tak naprawdę zwyczaj ten wywodzi się z samych początków Kościoła. Jak to się stało, że mantylki świętują wielki powrót?

Mantylka pochodzi od łacińskiego słowa mantellum oznaczającego „okrycie”. To rodzaj welonu albo szala służącego do okrywania głowy. Zwyczajowo wykonana jest z koronki bądź cienkiego jedwabiu. Mantylki są elementem stroju ludowego w Hiszpanii. Poza tym – są rozpowszechnione jako element nakrycia głowy przez kobiety podczas Mszy Świętej.

Współcześnie w Kościele katolickim nie ma obowiązku zakrywania głowy przez kobiety w trakcie modlitwy czy liturgii. Choć kiedyś, zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego z 1917 roku, obowiązek ten istniał, obecny Kodeks z 1983 roku go nie precyzuje.

Nakaz ten ma swoją podstawę w Pierwszym Liście do Koryntian, autorstwa św. Pawła Apostoła.

Fragment ten, w którym mowa jest o zakrywaniu głowy przez kobiety w kontekście modlitwy, bywa różnie interpretowany. Niektórzy uważają, że odnosi się to do nakazu zakrywania głowy w celu okazania uległości Bogu lub zachowania tradycji. Inni interpretują ten fragment jako nawiązanie do ówczesnych zwyczajów kulturowych. Krytycy zakrywania głowy mówią o kontekście historycznym i środowiskowym – zgromadzeniu pierwszych chrześcijan w Koryncie.

Współcześnie zakryte głowy u katoliczek zaobserwować można najczęściej w środowiskach związanych z Mszą trydencką. Nie jest to obowiązkowe, ale staje się coraz popularniejsze. A jeśli wierzyć „La Croix” – staje się także sposobem wyrazu dla świeżo nawróconych Francuzek.

Kościół katolicki we Francji odnotowuje coraz większy napływ neofitów. Zdaniem Isabelle Jonveaux, socjolog religii na Uniwersytecie we Fryburgu, osoby nawrócone mają tendencję do eksponowania zewnętrznych znaków swojej wiary, aby zaznaczyć swoje nawrócenie. „Noszenie odzieży o charakterze religijnym to również sposób na wyrażenie pewnego radykalizmu”.

Nieco inaczej postrzegają to same kobiety, które zdecydowały się na zakrywanie głowy podczas liturgii. „Dla mnie to osobisty akt duchowy, który pozwala wejść w atmosferę liturgii i pomaga w skupieniu, ograniczając pole widzenia” – mówi 30-letnia Eva z Lyonu, która wiarę katolicką przyjęła przed ośmiu laty. Kobieta nazywa swoją decyzję „owocem prawdziwego rozeznania”.

Podobny proces przeszła również 25-letnia Héloïse, która wychowała się w rodzinie katolickiej, a dzięki lekturze listów św. Pawła lepiej zrozumiałą symbolikę i znaczenie stroju. Zaczęła więc zakrywać głowę podczas liturgii, a z czasem odkryła również Mszę trydencką. Mantylkę zakłada zarówno podczas niedzielnych Mszy w formie przedsoborowej, jak i podczas nowych liturgii w dni powszednie.

Marion, z którą rozmawiał dziennik „La Croix”, do noszenia mantylki skłania świadomość sakralnego charakteru Eucharystii. Chce w ten sposób zaznaczyć, że jest to wyjątkowy moment w ciągu dnia. Przyznaje, że wychowała się bez Boga. Potem zetknęła się z islamem, a 10 lat temu przyjęła wiarę katolicką. Dzięki niej odkryła, że ciało kobiety jest swoistym sanktuarium, które zostaje dotknięte palcem Boga, gdy nosi w sobie nowe życie.

23-letnia Camille, która nawróciła się dopiero przed dwoma laty, twierdzi, że zakrywanie głowy pomaga jej oprzeć się pokusie patrzenia gdzie indziej. Pozwala jej też uniknąć spojrzeń mężczyzn. Trzeba zostawić miejsce Bogu.

Wszystkie kobiety podkreślają jednogłośnie, że zakrywanie głowy podczas liturgii w żadnym wypadku nie wyraża uległości względem mężczyzn. Jest to raczej osobisty akt duchowy, znak pokory względem Boga.

Zobacz galerię z różnymi nakryciami głowy do kościoła i dowiedz się kolejnych ciekawostek na ten temat.