Ekumenizm krwi
W najbliższą niedzielę, 14 września, papież Leon XIV przewodniczyć będzie ekumenicznym nabożeństwom w Bazylice Świętego Pawła za Murami w Rzymie, w którym wezmą udział przedstawiciele 24 wyznań chrześcijańskich. Uroczystość, pomyślana jako część Jubileuszu, ma upamiętnić męczeństwo 1624 chrześcijan, którzy zginęli za wiarę od początku XXI wieku.
Ta lista współczesnych męczenników nawiązuje do tej sporządzonej podczas Jubileuszu roku 2000 na prośbę Jana Pawła II. Papież Polak oddał hołd licznym męczennikom ideologii – zwłaszcza komunizmu i nazizmu – w XX wieku, a ich pamięć jest od tamtej pory przechowywana w bazylice Świętego Bartłomieja na Wyspie w Rzymie.
Papież Franciszek pragnął to powtórzyć, powierzając to zadanie nowej komisji ekspertów w 2023 roku. Członkowie komisji powtórzyli, że nie jest to formalne uznanie męczeństwa tych osób – wymagałoby to długiego dochodzenia w ramach procesu kanonicznego prowadzącego do beatyfikacji – ale raczej wiarygodny zapis historyczny wszystkich tych, którzy zginęli za wiarę lub w obronie wartości bezpośrednio z nią związanych.
To właśnie w tej perspektywie, w duchu „ekumenizmu krwi”, męczennicy wymienieni na liście należą również do innych wyznań chrześcijańskich. Podczas konferencji, która odbyła się 9 września w bazylice Świętego Bartłomieja, kardynał Marcello Semeraro, prefekt Dykasterii ds. Kanonizacji, wyjaśnił, że jego dykasteria będzie mogła uznawać męczenników innych wyznań, ale uczyniła to „z kurtuazji”.
Włoski kardynał podkreślił w szczególności swój podziw dla protestanckiego pastora Dietricha Bonhoeffera, który zginął w obozie za potępienie nazizmu. Wyraził również współczucie dla wyznawców innych religii, którzy są mordowani wyłącznie z powodu swojej wiary.
Wiele ofiar dżihadyzmu
Jeśli chodzi o prawie 1700 męczenników odnotowanych w XXI wieku, ich profile zmieniły się w porównaniu z wiekiem XX. W Afryce, na Bliskim Wschodzie, a także w Azji jest wielu męczenników dżihadu – najtragiczniejszy atak miał miejsce na Sri Lance w Wielkanoc 2019 roku i pochłonął 269 ofiar. Dotyczy to również 21 koptyjskich męczenników straconych z zimną krwią na plaży w 2015 roku, których papież wpisał do rzymskiego martyrologium jako znak komunii duchowej, za zgodą koptyjskiego papieża Tawadrosa.
Na długiej liście męczenników znajdują się znane nazwiska, takie jak ojciec Jacques Hamel, zamordowany podczas mszy w 2016 roku. Jest też zakonnica kombonianka Maria de Coppi, zabita w zamachu terrorystycznym w Mozambiku w 2020 roku, czy około czterdzieścioro chrześcijańskich dzieci w wieku od 12 do 17 lat ze szkoły w Mpondwe w Ugandzie, zamordowanych wraz z nauczycielami maczetami lub spalonych żywcem przez ekstremistów uzbrojonych przez Państwo Islamskie. Są również liczne ofiary wspólnot chrześcijańskich w krajach muzułmańskich, takie jak Basharat Masih, zamordowany w Pakistanie w 2023 roku za próbę zapobieżenia przymusowemu nawróceniu córki.
Męczennicy Sprawiedliwości
Wielu męczenników odnotowanych w Meksyku, Nigerii i na Haiti zapłaciło życiem za codzienną walkę, jaką toczyli w imię wiary z konfliktami etnicznymi, handlarzami narkotyków i uzbrojonymi gangami. Dotyczy to w szczególności włoskiej zakonnicy Luisy Dell'Orto, która przez dwadzieścia lat pomagała sierotom i dzieciom ulicy w Port-au-Prince, zanim została zamordowana w 2022 roku.
Dotyczy to również kongijskiego katechety i celnika Floriberta Bwany Chui, zamordowanego w 2007 roku w Gomie (Demokratyczna Republika Konga) za odmowę przyjęcia łapówek za przemyt zepsutego jedzenia. 15 czerwca został beatyfikowany, a Kościół uznał go za męczennika „za uczciwość i integralność moralną” w kraju nękanym korupcją. Kardynał Semeraro podkreślił również znaczenie tych kategorii męczenników, którzy zginęli nie dlatego, że agresor nienawidził wiary chrześcijańskiej, ale dlatego, że jako chrześcijanie służyli „wartościom bezpośrednio związanym z wiarą”, a zwłaszcza sprawiedliwości.
Niektórzy z tej długiej listy, która nie została oficjalnie opublikowana, „prawdopodobnie zostaną oficjalnie uznani za męczenników w nadchodzących latach, inni nie” – wyjaśnia ojciec Angelo Romano, do niedawna rektor bazyliki św. Bartłomieja. „A wielu z nich prawdopodobnie nie poznamy. Mimo to są prawdziwymi świadkami wiary” – zapewnia. Papież Franciszek również wyraził w 2023 roku przekonanie, że męczenników „jest więcej w naszych czasach niż w pierwszych wiekach”.
Tłumaczenie Aleteia.
