Wrocławska procesja z relikwiami – tradycja po powodzi tysiąclecia

Procesja przypomina niezwykłe wydarzenie: gdy podczas powodzi w 1997 r. woda zagrażała Ostrowowi Tumskiemu, czyli najstarszej części Wrocławia, ówczesna zakrystianka katedry, s. Sylwina, wystawiła relikwie św. Stanisława Biskupa w oknie katedralnej zakrystii. Wiedziała, że kiedyś regularnie modlono się za jego przyczyną o ochronę miasta przed powodzią. Katedra i Ostrów Tumski ocalały, a ówczesny metropolita reaktywował średniowieczne procesje ku czci św. Stanisława. Od 2001 r., gdy do Wrocławia powróciła relikwia czaszki św. Doroty, Ją także czci się podczas religijnego orszaku. 

Dlaczego we Wrocławskiej procesji spotykają się ze sobą święci z dwóch tak odległych miejsc: Polski i terenów obecnej Turcji?

Św. Stanisław ze Szczepanowa, biskup krakowski, zginął 11 kwietnia 1079 r. na krakowskiej Skałce, zabity na rozkaz króla Bolesława Śmiałego za publiczne potępienie jego grzechów. Według kronik, bp Stanisław został rozczłonkowany na ołtarzu kościoła, co stało się symbolem niezłomnej obrony sprawiedliwości i wiary. Jest patronem Polski, Krakowa, duchowieństwa, mężów stanu oraz osób broniących prawdy i sprawiedliwości.

Zobacz zdjęcia z procesji:

Relikwię palca wskazującego jego prawej ręki przekazał do Wrocławia król Kazimierz IV  Jagiellończyk w 1467 roku i od tej pory jest przechowywana we wrocławskiej katedrze.  

„To relikwia wyjątkowo cenna, ponieważ jest to palec, którym kapłan dotyka Najświętszego Sakramentu i błogosławi” – podkreślał w jednym z wystąpień ks. Paweł Cembrowicz, proboszcz katedry. Umieszczono ją w gotyckim relikwiarzu w kształcie ręki z pierścieniem na palcu, zwieńczonym figurą św. Stanisława. Od tego czasu Wrocławianie czcili świętego jako patrona, chroniącego od burz, gradobicia i powodzi. Co ciekawe, to na Śląsku powstały pierwsze kościoły pod wezwaniem św. Stanisława, a modlono się w nich między innymi o jedność między Niemcami, Czechami i Polakami. 

W XIV i XV w. we Wrocławiu wspomnienie św. Stanisława było dniem wolnym od pracy, a z katedry wychodziła uroczysta procesja z jego relikwiami. Uczestniczyli w  niej hierarchowie Kościoła i władze miasta. 

Św. Dorota, męczennica z Cezarei Kapadockiej (dzisiejsza Turcja), została ścięta za wiarę w czasach cesarza Dioklecjana w IV w. Jej męczeństwo stało się symbolem niezachwianej wiary. Idąc na śmierć, obiecała młodemu mówcy rzymskiemu, który wyśmiewał jej zaufanie Bogu, że przekaże mu dary z ogrodu Chrystusa. Tuż po egzekucji przed młodzieńcem pojawił się chłopiec z jabłkami i różami – choć panowała sroga zima, a ziemię pokrywał śnieg. Młodzieniec nawrócił się w wyniku tego wydarzenia. 

Relikwie jej czaszki trafiły do Wrocławia najprawdopodobniej wówczas, gdy powstawał kościół jedne z piękniejszych wrocławskich kościołów gotyckich – pod wezwaniem św. Stanisława, św. Wacława i św. Doroty. Ufundowany w 1351 roku, upamiętniał historyczne spotkanie króla Kazimierza Wielkiego z Karolem IV Luksemburskim. Patroni symbolizowali odpowiednio: Polskę, Czechy, a św. Dorota – tutejszych osadników niemieckich. Do kościoła śśw. Stanisława, Wacława i Doroty  – przez Rynek i główną ulicę miasta – podąża obecnie procesja dziękczynna. 

Relikwie św. Doroty od XIV w. znajdowały się w kaplicy wrocławskiego ratusza. Na początku XV w. anonimowy złotnik wykonał dla nich piękną hermę (rodzaj relikwiarza) w kształcie popiersia młodej, ukoronowanej kobiety, na niskim cokole. Po II wojnie światowej relikwie wraz z relikwiarzem wywieziono do Warszawy.  Gdy w 2001 r. wróciły z Muzeum Narodowego w Warszawie, relikwie czaszki przekazano archidiecezji wrocławskiej, a hermę wystawiono w Muzeum Narodowym we Wrocławiu.

W tę niedzielę, 14 września 2025 r., Wrocław przeżyje po raz dwudziesty ósmy wyjątkową procesję z relikwiami św. Doroty Męczennicy i św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Mieszkańcy będą dziękować świętym za opiekę i ocalenie miasta. Relikwie przejdą od Bazyliki św. Elżbiety – przez Rynek i główną ulicę miasta do kościoła śśw. Doroty, Stanisława i Wacława – przypominając o wierze, wdzięczności i tradycji.