Kard. Acerbi: wierny sługa ośmiu papieży obchodzi setną rocznicę urodzin

Jego nazwisko, nieznane szerszej publiczności, wywołało zaskoczenie podczas ostatniego konsystorza papieża Franciszka w grudniu 2024 roku, na którym w wieku 99 lat został najstarszym kardynałem w historii, któremu nadano tę godność. To swoiste ukoronowanie jego bogatej kariery. Urodzony 23 września 1925 roku w Sesta Godano, wiosce w północno-zachodnich Włoszech, Angelo Acerbi przyjął sakrament święceń kapłańskich w wieku 22 lat, w marcu 1948 roku, a następnie w 1956 roku, za pontyfikatu Piusa XII, rozpoczął służbę w dyplomacji papieskiej. Jest prawdopodobnie jednym z ostatnich bezpośrednich świadków działalności Watykanu w tamtych czasach, „której nie mogą poznać osoby poniżej 100. roku życia”.

Jako prezbiter, żyjący w okresie Soboru Watykańskiego II i głębokich przemian w życiu Kościoła za pontyfikatów Piusa XII, Jana XXIII i Pawła VI, pracował w przedstawicielstwach papieskich w Kolumbii, Brazylii, Francji, Japonii i Portugalii oraz w Sekretariacie Stanu w Rzymie.

W czerwcu 1974 roku Paweł VI wyświęcił go na biskupa i mianował pronuncjuszem apostolskim w Nowej Zelandii oraz delegatem apostolskim na Oceanie Spokojnym, w złożonym kontekście dekolonizacji niektórych z tych małych terytoriów rozproszonych na rozległym obszarze morskim. Był wówczas pierwszym przedstawicielem Watykanu wysłanym na stałe i oficjalnie do tej części świata, którą Paweł VI odwiedził cztery lata wcześniej.

W 1979 roku Jan Paweł II mianował arcybiskupa Angelo Acerbiego nuncjuszem apostolskim w Kolumbii. Ponad 20 lat po tym, jak początkowo pełnił w tym kraju funkcję doradcy nuncjatury, powrócił na znane sobie terytorium, ale stanął twarzą w twarz z wojną domową. W lutym 1980 roku, wraz z 26 innymi osobistościami, w tym wieloma dyplomatami, został wzięty jako zakładnik po tym, jak partyzanci z Ruchu 19 Kwietnia zaatakowali ambasadę Dominikany, gdzie odbywało się przyjęcie.

Przetrzymywany przez kilka tygodni, biskup Acerbi cieszył się jednak szacunkiem jako ksiądz i otrzymał pozwolenie na codzienne odprawianie Mszy Świętej dla obecnych, co dało początek zaskakującemu oświadczeniu członkiki ruchu partyzanckiego. Ogłaszając uwolnienie części zakładników na Wielki Tydzień „ku czci Kościoła katolickiego, Kościoła uciśnionych”, kobieta ta oświadczyła jednak, że ambasador Watykanu pozostanie w niewoli, ponieważ „jest on bardzo ważną osobą z taktycznego punktu widzenia”. Przede wszystkim jednak przedstawiła inny, absolutnie niepodważalny argument: „Poza tym, jeśli go uwolnimy, kto będzie odprawiał Mszę Świętą każdego ranka?”. Biskup Acerbi został jednak wkrótce potem uwolniony przez ten zbrojny, skrajnie lewicowy ruch, z którego wywodzi się obecny prezydent Kolumbii, Gustavo Petro.

Po ponad dekadzie pobytu w Kolumbii, nuncjusz apostolski został w latach 90. przeniesiony do spokojniejszych krajów europejskich: na Węgry i do Mołdawii, gdzie został pierwszym nuncjuszem po upadku reżimów komunistycznych, a następnie do Holandii, jednego z najbardziej zsekularyzowanych krajów świata. W latach 2001-2015 był prałatem Zakonu Maltańskiego, przechodząc na emeryturę dopiero w wieku 90 lat.

Podczas konsystorza w 2024 roku powiedział mediom watykańskim, że postrzega ten kardynalski tytuł jako „wyraz uznania i wdzięczności za posługę, jaką tak wielu starych i nowych nuncjuszy […] pełni na świecie”. Zaskoczony nominacją w tak zaawansowanym wieku, przyznał, że przyjął swój nowy status „z wielką wdzięcznością i uznaniem, ale też z pewnym lękiem, ponieważ jest to zawsze wielka nowość dla wszystkich, a szczególnie dla osób starszych”. Pierwszy na liście nowych kardynałów, to on wygłosił przemówienie dziękczynne do papieża.

Wyraził swoje wzruszenie po śmierci papieża Franciszka w kwietniu ubiegłego roku, zwierzając się lokalnej stacji telewizyjnej w Ligurii, swoim rodzinnym regionie, ze swojej „miłości” i „podziwu” dla tego znacznie młodszego argentyńskiego papieża, którego miał czas odwiedzić po raz ostatni w jego rezydencji w Santa Marta.

Tłumaczeni z francuskiego: Aleteia