Papież Leon XIV ogłasza Johna Henry’ego Newmana doktorem Kościoła i patronem szkół katolickich

W uroczystość Wszystkich Świętych papież Leon XIV dokonał nieczęstego aktu: dotąd tytuł „doktora Kościoła” nosiło zaledwie 37 katolików – świętych, którzy wnieśli znaczący wkład teologiczny i duchowy w doktrynę Kościoła. Papież Leon XIV ogłosił św. Johna Henry’ego Newmana (1801–1890) „doktorem Kościoła” i współpatronem szkół katolickich.

1 listopada 2025 r. tysiące wiernych przybyłych na plac św. Piotra mogły zobaczyć ogromny portret kardynała Johna Henry’ego Newmana zawieszony na fasadzie bazyliki.

Po wysłuchaniu biografii kardynała Newmana – intelektualisty i kapłana anglikańskiego, który przeszedł na katolicyzm – papież wypowiedział po łacinie następujące słowa:

„My, przyjmując pragnienie licznych braci w episkopacie oraz wielu wiernych z całego świata, po zasięgnięciu opinii Dykasterii Spraw Kanonizacyjnych, po długim namyśle i dojściu do pełnego i pewnego przekonania, z pełnią władzy apostolskiej ogłaszamy św. Johna Henry’ego Newmana doktorem Kościoła powszechnego.”

Tłum zgromadzony na placu przyjął tę proklamację długimi oklaskami. Wśród obecnych znajdowali się wicepremier Wielkiej Brytanii David Lammy oraz arcybiskup Yorku Stephen Geoffrey Cottrell. Do czasu objęcia urzędu przez nową arcybiskup Canterbury, Sarah Mullally, jest on najwyższym hierarchą w Kościele Anglii.

Papież powitał delegację Kościoła Anglii, która przybyła kilka dni po „historycznym spotkaniu modlitewnym” w Kaplicy Sykstyńskiej z udziałem króla Karola III, zwierzchnika Kościoła Anglii. „Z nieba św. John Henry Newman towarzyszy drodze chrześcijan ku pełnej jedności” – zapewnił Ojciec Święty.

W swojej homilii Leon XIV uzasadnił wybór daty tej proklamacji, przypominając, że 1 listopada kończy się Jubileusz świata edukacji. „Imponująca postać kulturowa i duchowa Newmana będzie inspiracją dla nowych pokoleń, spragnionych nieskończoności” – powiedział papież, mianując brytyjskiego doktora współpatronem szkół katolickich obok św. Tomasza z Akwinu.

Kościół katolicki posiada największą sieć edukacyjną na świecie: ponad 231 tysięcy szkół i uczelni w 171 krajach, do których uczęszcza blisko 72 miliony uczniów i studentów. W ostatnich dniach około 20 tysięcy osób z 124 krajów uczestniczyło w Rzymie w obchodach Jubileuszu świata edukacji.

W trakcie homilii papież Leon XIV nakreślił misję szkół i uniwersytetów katolickich, które – jak powiedział – powinny być „laboratoriami proroctwa, w których żyje nadzieja”. „Świećcie dziś jak gwiazdy na świecie, dzięki autentyczności waszego zaangażowania we wspólne poszukiwanie prawdy” – zwrócił się do nauczycieli.

W świecie zdominowanym przez pesymizm papież wezwał, by pracowali nad „wyzwoleniem ludzkości z ciemności otaczającego ją nihilizmu” i przekazywali „wielkie powody do nadziei”. Jego zdaniem „zniszczenie nadziei” jest „prawdopodobnie najgroźniejszym złem współczesnej kultury”. Dzięki świadectwu wychowawców szkoły i uniwersytety katolickie powinny stać się „progami cywilizacji dialogu i pokoju” – podkreślił.

Papież wezwał także, by edukacja katolicka wprowadzała w życie Ewangelię poprzez szczególną troskę o ubogich. „Czy ci, którzy urodzili się z mniejszymi możliwościami, mają mniejszą wartość jako ludzie? Czy mają się zadowolić samym przetrwaniem?” – zapytał, cytując swoją ostatnią adhortację apostolską Dilexi te, poświęconą miłości wobec ubogich. „Odpowiedź, jakiej udzielamy na te pytania, określa wartość naszych społeczeństw, a tym samym naszą przyszłość” – dodał. „Jakość ewangeliczna naszej edukacji zależy również od tej odpowiedzi”.

Później papież ostrzegł nauczycieli, że „w centrum procesu edukacyjnego nie mogą znajdować się jednostki abstrakcyjne, lecz osoby z krwi i kości, zwłaszcza te, które – według miar ekonomii wykluczającej i zabijającej – wydają się nieprzydatne”.

Zachęcił też wychowawców, by pomagali młodym odkrywać ich „powołanie do świętości”. Komentując słowa Johna Henry’ego Newmana: „Mam misję – być może nie poznam jej w tym życiu”, papież zapewnił, że każdy człowiek ma na ziemi swoje powołanie. „Moje życie służy czemuś większemu ode mnie! Każde stworzenie ma do odegrania rolę” – powiedział, podkreślając, że „życie nie jaśnieje dlatego, że jesteśmy bogaci, piękni czy potężni”.

Leon XIV zakończył słowami: „Możemy więc powiedzieć, że edukacja w perspektywie chrześcijańskiej pomaga każdemu stać się świętym. Nic mniej”.